مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(48- قیسم)

بِیزلَرنِینگ وَظِیفَه مِیز اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی ستراتِیگِیَه سِی وَ تَکتِیکَه  سِینِی بَیان قِیلِیشدوُر، اِیندِی بوُندَی قانوُن وَ سُنَّتلَرگه تابِع بوُلِیش یا بوُلمَسلِیک شَخصلَرنِی اوُزِیگه باغلِیق، بِیز اوُلَرنِی قِیامَتِیدَگِی وَکِیلِی هَم اِیمَسمِیز وَ اوُلَرنِی قَلبِینِی بِیلِیش هَم قوُلِیمِیزدَن کِیلمَیدِی:   وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ (یونس/108)‏ و « لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ »(انعام/66)

  شوُنگه قَرَمَسدَن رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:  إِنَّ مِنْ شَرِّ النَّاسِ، رَجُلًافَاجِرًا، يَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ لَايَرْعَوِي إِلَى شَيْءٍ مِنْهُ.  “قُرآن” نِی اوُقِیدِیگن، اَمّا فاجِر شَخصلَر، اِینگ یامان اِنسانلَر جُملَه سِیدَن حِسابلَه نَه دِی.

چوُنکِی اَلله نِی رِضاسِی وَ اِنسانلَرنِی آزادلِیگِی،  سَعادَتِی  « يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ »( رعد/ 11) گه باغلَنگن وُ حُوددِی  پَروَرِیش قِیلِینگن پِیللَه قوُرتِیگه اوُحشَب عاقِبَتِینِی اوُیلَب اوُتِیرمَسدَن اوُنگه عادَت قِیلگن، اوُرگنگن شَخصلَر، اَحزابلَر، جَماعَتلَر، گوُروُهلَر اوُزِیگه قَرَملِیک، حوُدبِینلِیک وَ آلدِیندَن  حُکم قِیلِیشدِیک خَطَرلِی قوُرغاندَن اوُزلَرِینِی نَجات بِیرِیشلَرِی لازِم وَ بوُتوُن اِعتِبارلَرِی وَ دِققَتلَرِینِی هَمَّه قَبوُل قِیلَه دِیگن رَهبَرِیَتنِی یَنگِیدَن قَیتِیشِیگه یَعنِی نُبُوَّت  مَنهَجِیگه  اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت وَ واحِد اوُلِی الاَمر شُوراسِی، واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَتگه  قَرَه تِیشلَرِی کِیرَک.

سابِقوُنَ الاَوَّلوُننِینگ مَنَه بُو جَماعَتلَرنِی مُخافِظَت قِیلِیش بارَه سِیدَگِی اِینگ کوُزگه کوُرِینگن صِیفَتلَرِیدَن بِیرِی شوُ اِیدِیکِی، اوُلَر اوُزلَرِینِی بِیردَملِیگِی وَ وَحدَتِینِی اوُزِیگه خاص سِیزگِیرلِیک بِیلَن مُخافِظَت قِیلِیشَه دِی وَ اوُلَر حَتَّی اوُزلَرِیگه تَفرَقَه گه آلِیب بارُوچِی فِکرلَرگه سَبَب بوُلَه دِیگن وَسوَسَه لَرگه هَم یوُل بِیرِیشمَیدِی، اوُلَرنِینگ مُسُلمانلَرگه نِسبَتاً کوُز- قَرَشلَرِی حُسنِ ظَنگه اَساسلَنگن. اوُلَر اِسلامِی حُکوُمَتنِی پَناهِیدَگِی اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی وَ واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی اَساسِیدَه وُجُودگه کِیلگن مُسُلمانلَرنِینگ جَماعَتِیدَن هِیچ کِیمنِی آسانلِیک بِیلَن چِیقَه رِیب بُویارِیشمَیدِی وَ اوُلَرنِینگ اوُزلَرِی هَم مَنَه بوُندَی جَماعَتلَردَن ذَرَّه چَه اوُزاقلَه شِیشمَیدِی. چوُنکِی اوُلَر اِیشانچ بِیلَن قوُیِیدَگِیلَرنِی دَرک قِیلگن اِیدِیلَر:   انه مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ شِبْرًا فَمَاتَ فَمِيتَةٌ جَاهِلِيَّةٌ^[1] کِیمکِی جَماعَتدَن بِیر قَرِیچ اوُزاقلَشِیب اوُلسَه، جاهِلانَه اوُلگن بوُلَه دِی. جَماعَتدَن بُو رَوِیش بِیلَن چِیقِیشلِیک هَم، اِسلامِی حُکوُمَتنِی وَ اوُنِی واحِد اِجماعسِینِی اِطاعَتِیدَن چِیقِیشلِیک وَ مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَه تَفَرُّقنِی اِیجاد قِیلِیشلِیک وَ مُسُلمانلَرنِی، مُؤمِنلَرنِی اوُرتَه سِیدَه جَنگنِی وَ اوُرُوشنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش وَ نِهایَتدَه اِیشنِی جاهِلِی جَنگلَرگه چَه آلِیب بارِیش حِسابلَه نَه دِی، بُو یِیردَه شَخصنِی اِیمانِینِی هَم حُورمَت قِیلِینمَیدِی وَ اَلله گه سَمِعنا وَ اَطَعنا بوُیِیچَه مُسُلمانلَرنِی قانوُنِی، مالِینِی، نامُوسِینِی حِفظ قِیلِیش وَ باشقَه شَرعِی اِیشلَر بارَه سِیدَگِی اَلله گه بِیرِیلگن عَهدگه وَ پَیمانگه هَم رِعایَت قِیلِینمَیدِی وَ بوُنِی عاقِبَتِیدَه کوُر- کوُرانَه، عَقلنِی اِیشلَه تِیش وَ شَرعِی صَحِیح دَرک بِیلَن آلِیب بارِیلمَه گن، مِللَتچِیلِیککَه وَ قَومپَرَستلِیککَه، نَفرَتگه، جاهِلِیَتگه اَساسلَنگن جَنگلَر وُجُودگه کِیلَه دِی، نَتِیجَه دَه اِیسَه یِیللَر دَوامِیدَه مَنَه بوُندَی کوُر- کوُرانَه جَنگلَرگه گوُواه بوُلَه مِیز:   وَمَنْ قَاتَلَ تَحْتَ رَايَةٍ عِمِّيَّةٍ، يَغْضَبُ لِعَصَبَةٍ، أَوْ يَدْعُو إِلَى عَصَبَةٍ، أَوْ يَنْصُرُ عَصَبَةً، فَقُتِلَ، فَقِتْلَةٌ جَاهِلِيَّةٌ .^[2]  کِیمکِی کُور- کوُرانَه جَنگنِی بَیراغِی آستِیدَه جَنگ قِیلسَه وَ قَومپَرَستلِیک اوُچُون غَضَبلَنسَه وَ اوُنگه دَعوَت قِیلسَه وَ اوُنگه یاردَم بِیرسَه وَ شوُ یوُلدَه اوُلدِیرِیلسَه، اوُ جاهِلِی اوُلِیم بِیلَن کِیتِیبدِی. 

حوُپ، اِیندِی بِیز اوُرتَه دَه مُسُلمانلَرنِی واحِد جَماعَتِیگه اِیگه اِیمَسمِیز، بَلکِی یوُزلَب وَ حَتَّی مِینگلَب رَنگا- رَنگ،هِیلمَه – هِیل جَماعَتلَرِیمِیز بار. نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی واحِد اِجماعگه اِیگه اِیمَسمِیز. وَ مَنَه بُو واحِد اِجماع هَم واحِد اوُمَّتدَن وَ واحِد اوُمَّت هَم واحِد اوُلِی الاَمر شُوراسِیدَن وُجُودگه کِیلَه دِی، مَنَه بُو شُورانِی اوُزِی هَم نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی یوُتوُقلَرِیدَن بِیرِی سَنَلَه دِی.

دِیمَک مَنَه بُو یوُزلَب هِیلمَه – هِیل جَماعَتلَرنِینگ مَوجُودلِیگِی شَرعِی اَساسگه اِیگه اِیمَس وَ هِیچ کِیم اوُزِینِی جَماعَتِیدَن چِیققَن کِیشِیلَرنِی حَدِیثدَگِی عاقِبَتگه شامِل قِیلَه آلمَیدِی. بَلکِی مَنَه بُو تَرقاق جَماعَتلَر اِضطِرارِی حالَتدَه مُجاهِدلَر شوُراسِی وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیش تامان حَرَکَت قِیلِیش اوُچُون تَنها اَبزار حِسابلَه نَه دِی. بوُلَرنِینگ هَمَّه سِی واحِد اِجماعگه وَ واحِد جَماعَتگه یِیتِیش اوُچُون اَبزار وَ وَاسِیطَه دُور. نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتدَن کِیلِیب چِیققَن واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی مَخصُولاتِی بوُلمِیش مَنَه بوُندَی واحِد اِجماعگه یِیتگن پَیتِیمِیزدَه، دَرحَقِیقَت واحِد جَماعَتگه  هَم یِیتگن بوُلَه مِیز. بُو حالَتادَه رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی سوُزلَرِیگه کوُرَه:    مَنْ خَلَعَ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا حُجَّةَ لَهُ. ^[3]

آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک،جَماعَت بارَه سِیدَگِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُننِینگ مَنَه بُو دَستوُرِینِی تَطبِیق قِیلِیشلِیکنِی، فَقَط وَ فَقَط مُسُلمانلَرنِینگ واحِد جَماعَتِی شَکللَنگن صُورَتدَه گِینَه اِمکانِی بوُلَه دِی حالاص، اوُنِینگ اِینگ عالِی شَکلِی اِیسَه دارُ الاِسلامدَه وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتدَه یاکِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتدَه اوُزِینِی کوُرسَه تَه دِی، مَنَه بُو مَنظوُرنِی قوُلگه کِیرِیتگوُنِیمِیزچَه اِضطِرارِی حالَتدَه فَقَط کَتتَه راق جَماعَتلَر وَ جَماعَتلَرنِی شوُراسِی شَرعِی اَساسگه اِیگه بوُلَه آلَه دِی، اَمّا بوُنِی تِیسکَه رِیسِی موُمکِین اِیمَس.

(دوامی بار…….)

[1]متفق عليه عن ابن عباس

[2]صحيح مسلم كتاب الإمارة (54/ رقم الحديث 1848 )

[3]صحيح مسلم – الإمارة (1851) مسند أحمد – مسند المكثرين من الصحابة (2/70)