مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(64- قیسم)
– بِیز اِیشارَه قِیلماقچِی بوُلگن بِیرِینچِی دَرَجَه لِی اِیماننِی وَ شَرعِی عِلمنِی تَعلِیم آلِیشلِیک مُؤمِنلَرنِی حَرَکَتگه کِیلتِیرَه آلِیشِی بارَه سِیدَگِی اوُچِینچِی نَمُونَه عالِی قَدر صَحابَه عَمرُو اِبنِ جَمُوحگه تِیگِیشلِی.
عَمرُو اِبنِ جَمُوح 60 دَن آشگن یاشِیدَه آقساق آیاغِی بِیلَن اُحُد جَنگِیدَه قَتنَه شِیشنِی هاحلَیدِی. خُداوَند اوُنِی آقساق آیاغِی سَبَبلِی مَعذوُر قِیلگن اِیدِی، اَمّا اوُ رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی حوُضوُرلَرِیگه شاشِیلِیب بارِیب اَیتَه دِیکِی: مِین شُو آقساق آیاغِیم بِیلَن جَنَّتدَه یوُرماقچِیمَن، سوُنگ عَیالِی بِیلَن بوُتوُنلَی خَیرلَشَه دِی وَ قِبلَه گه قَرَب توُرِیب اَیتَه دِیکِی: “اِی خُدا مِینِی شَهادَت دَرَجَه سِیگه یِیتکَزگِین،مِینِی کوُنگلِیم سِینگن وَ نااوُمِید حالِیدَه مَنزِیلِیمگه قَیتَرمَه.”
بَصِیرَت بِیلَن «أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ » اَوَّلدَن اِیماننِی تَعلِیم بِیرِیلَه دِیگن بوُلسَه، شوُندَی اِنسانلَر وُجُودگه کِیلَه دِی، اوُلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر وَ دَستوُرلَرنِی بَرابَرِیدَه هِیچ قَندَی گپ – سوُزسِیز اوُیلَه نِیب اوُتِیرمَسدَن فَقَط وَ فَقَط یَگانَه اوُرِیننِی توُتِیشَه دِی، اوُ هَم بوُلسَه: «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» اِیشِیتدِیک وَ اِطاعَت قِیلدِیک. شوُ خالاص.
اوُلَر آدَملَرگه کوُر- کوُرانَه تابِع بُولَه دِیگن اِرادَه سِیز اِنسانلَر جُملَه سِیدَن اِیمَسلَر، اوُلَر مُستَقِیل بوُلِیب اِرادَه گه اِیگه دوُرلَر، نِیمَه قِیلِیش کِیرَکلِیگِینِی جوُدَه یَحشِی بِیلِیشَه دِی؟ یاکِی نِیمَه اوُچُون بُو اِیشنِی قِیلَه یاتگنلِیکلَرِینِی هَم یَحشِی بِیلِیشَه دِی؟ قِیلَه یاتگن اِیشلَرِینِی ثَمَرَه سِی نِیمَه بوُلَه دِی؟ اَلله نِینگ مُؤمِنلَر بِیلَن قِیلَه دِیگن مُعامَلَه سِی بارَه سِیدَگِی سَنَدنِی مُحتَواسِینِی،مَنفَعَتلَرِینِی یَحشِیلَب تِیکشِیرِیب کوُرِیب چِیقِینگلَر، بُو حَقِیدَه توُرلِی- هِیل اوُرِینلَردَن اِیشارَه قِیلِیب اوُتگنمِیز. اَلله تَعالَی مَنَه بُو سَنَددَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقّاً فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ وَذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (توبه/111) اَلبَتَّه، اَلله مُؤمِنلَرنِینگ جانلَرِینِی وَ ماللَرِینِی اوُلَردَن جَنَّت بَرابَرِیدَه ساتِیب آلدِی – اوُلَر اَلله یوُلِیدَه جَنگ قِیلِیشِیب (کافِرلَرنِی) اوُلدِیرَه دِیلَر وَ ( اوُزلَرِی هَم اَلله اوُچُون شَهِید بوُلِیب) اوُلدِیرِیلَه دِیلَر. ( بوُندَی مُؤمِنلَرگه جَنَّت بِیرِیلِیشِیگه) اَلله تَورات، اِنجِیل وَ قُرآندَه اوُزِینِینگ حَق وَعدَه سِینِی بِیرگندِیر. اَلله دَن هَم عَهدِیگه وَفادارراق کِیم بار؟ بَس، ( اِی مُؤمِنلَر)، قِیلگن بُو سَودالَرِینگِیزدَن شاد بوُلِینگِیز. مَنَه شوُ حَقِیقِی بوُیوُک بَحتدِیر.
بوُندَی اوُمَّت بِیر جایدَه اوُتِیرَه وِیرَه دِیگن، بِی پَروا، اِعتِبارسِیز، غَیرَتسِیز بوُلمَیدِی، بَلکِی دائِم حَرَکَت قِیلِیب توُرُوچِی اوُمَّتدِیر، اوُلَر اوُزلَرِینِینگ عَمَل قِیلوُچِی اِیکَنلییکلَرِینِی اِثبات قِیلِیب کوُرسَه تِیب بِیرِیشَه دِی، اوُلَر فَقَط گپِیرِیب اِدَّعا قِیلِیب اوُتِیرمَسدَن عَمَلدَه اِیش آلِیب بارِیشَه دِی. بِیزلَر اوُزِیمِیزنِینگ هَمراهلَرِیمِیزگه اِیماننِی اوُرگتگن پَیتِیمِیزدَه، بوُنِی کِیتِیدَن اوُلَرگه قُرآننِی وَ شَرِیعَت قانوُنلَرِینِی اِرایَه بِیرَه مِیز، بُو تَعلِیملَر اوُلَرنِی اِیمانِینِی کوُپَیتِیرَه دِی: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ(انفال/2) فَقَط اَلله (نامِی) ذِکر قِیلِینگه نِیدَه قَلبلَرِیگه قوُرقِینچ توُشَه دِیگن، اوُنِینگ آیَتلَرِینِی تِلاوَت قِیلِینگندَه اِیمانلَرِی زِیادَه بوُلَه دِیگن وَ پَروَردِگارلَرِیگه گِینَه سوُیَه نَه دِیگن کِیشِیلَر( حَقِیقِی) مُؤمِنلَردِیرلَر.
وُجُودگه کِیلگن آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلِی مَنَه بُو اوُمَّتدَه عَیال وَ اِیرکَک بِیر هِیل صُورَتدَه واحِد مَقصَدلَرِی سَرِی حَرَکَت قِیلِیشَه دِی: فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ:
- هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ
- وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي
- وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا
لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ (آل عمران/195) بَس، پَروَردِیگارلَرِی اوُلَرنِینگ دُعالَرِینِی اِجابَت قِیلِیب ( دِیدِی): “اَلبَتَّه مِین سِیزلَردَن بِیران عَمَل قِیلگوُچِی اِیرکَک یا عَیالنِینگ عَمَلِینِی ضایَه قِیلمَه گیمَن. زِیرا، بِیراوِینگِیز بِراوِینگِیزدَندِیرسِیز ( یَعنِی اِیرکَک عَیالدَن، عَیال اِیرکَکدَن دُنیاگه کِیلگن). بَس، وَطَنلَرِیدَن هِجرَت قِیلگن، دِیارلَرِیدَن قوُوِیلگن، مِینِینگ یوُلِیمدَه اَذِیَتلَر چِیککَن وَ (مِینِینگ یوُلِیمدَه) جَنگ قِیلِیب، قَتل اِیتِیلگن ذاتلَرنِینگ قِیلگن گوُناهلَرِینِی اوُچِیرگیمَن وَ اوُلَرنِی اَلله نِی حوُضوُرِیدَن ثَواب – مُکافات قِیلِیب تَگلَرِیدَن دَریالَر آقِیب توُرَه دِیگن باغلَرگه کِیرِیتوُرمَن. وَ اِینگ گوُزَل ثَواب – مُکافات اَلله نِینگ حوُضُورِیدَه دوُر.”
مَنَه بُو صُورَتدَه، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی خَبَرلَرِیگه بِیرِینچِی بوُلِیب اِیمان کِیلتِیرگن شَخص اوُمُّ المُؤمِنِین حَدِیچَه گه یاکِی اِسلام وَ اِیمانِی یوُلِیدَه قان بِیرِیب شَهِید بُولگن اَوَّلگِی شَخص سُمَیَّه گه یاکِی عَقَبَه پَیمانِیدَه، حُدَیبِیَّه غَزاتِیدَه، حُنَین غَزاتِیدَه، یَمامَه جَنگِیدَه اِیشتِراک اِیتِیب جِهاد وَ مُبارَزَه قِیلگن وَ حَتَّی جَنگدَه قوُللَرِیدَن بِیرِی اوُزِیلگن، اُحُد جَنگِیدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی قوُراللَنگن حالدَه دِفاع قِیلگن نُسَیبَه گه اوُحشَه گن وَ بوُندَن باشقَه اوُنلَب نَمُونَه دَگِی مُؤمِنلَرنِینگ پَیدا بوُلِیشِی بِیزلَرگه شوُنِی آشکارَه اَیتیَپتِیکِی: مَنَه بُو آنگلِی، مَقصَدلِی حَرَکَتدَه بَرچَه مُسُلمانلَر جِنسِیَت بوُیِیچَه چِیکلَنمَه گن حالدَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی وَ حاکِم جاهِلِیَتنِی بَرابَرِیدَگِی اوُزلَرِینِی اوُرِینلَرِینِی توُتَه آلِیشَه دِی، یَعنِی اوُلَر بِی پَروا وَ تاماشَه بِین اِیمَسلَر، بَلکِی اوُلَر اوُزلَرِی اَیگه بوُلگن قابِیلِیَتلَرِیگه مُناسِب حالدَه نَقشلَرِینِی بَجَرِیشَه دِی وَ آلدِینگه حَرَکَت قِیلِیشَه دِی.
(دوامی بار…….)