مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(76- قیسم)
اَگر اوُلَر اِسلام جِبهَه سِینِی کوُچلِی قِیلِیشلِیکنِی “هَمَّه نَرسَه دَن” کوُرَه اَفضل دِیب بِیلِیشسَه وَ بِیرِینچِی حَتَّی اِیککِینچِی، اوُچِینچِی دَرَجَه لِی دُشمَنلَرنِینگ مُتَّحِد جِبهَه سِینِی قَرشِیسِیدَه توُرِیب شَرعِی اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِینگ کَنَلِیگه کوُرَه مُسُلمانلَرنِینگ جِبهَه سِیگه وَ مُسُلمانلَرنِی “شُوراوِی اِرادَه” سِیگه حِذمَت قِیلِیشنِی قَصد قِیلگن بوُلسَه لَر، قوُیِیدَگِیلَرنِی لازِم توُتِیشلَرِی کِیرَک بوُلَه دِی:
- اِیختِلاف چِیقِیشِی قَطعِی بوُلگن اوُرِینلَردَه وَ هَنُوز بُو اِیختِلافلَرنِی بِیرلَشتِیرِیش اوُچُون شوُرا تَشکِیل قِیلِینمَه گن زَماندَه، کِیچِیرِیملِی بوُلِیشِیمِیز وَ شَرعِی مَعروُفگه بوُیوُرِیش وَ مُنکَردَن قَیتَه رِیشگه اِیگه بوُلِیشِیمِیز کِیرَک وَ اوُزِیمِیزنِی وُجُودِیمِیزدَه مَنَه بُو اِیختِلافلِی مَسَلَه لَرگه نِسبَتاً قَتتِیق قوُللِیکنِی، قَطعِیَتنِی چِیگرَه لَه شِیمِیز لازِم.
- مُخالِفلَرِیمِیز بِیلَن قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش اوُچُون ضَرُورِی تَعلِیماتلَرنِی اوُرگه نِیشگه اوُزِیمِیزنِی تَرغِیب قِیلِیشِیمِیز کِیرَک، طاقَتلِی بوُلِیش وَ غَضَبنِی باشقَه رِیش وَ قَیصَرلِیکدَن قوُتوُلِیشگه اوُحشَه گن مَسَلَه لَرنِی خاص شَرعِی تَعلِیم مَرکَزلَرِیدَه عَمَلاً تَعلِیم آلِیشِیمِیز لازِم.
- شُو نَرسَه گه اِیشانچ حاصِل قِیلِیشِیمِیز کِیرَککِی، شَرعِی مَنبَعلَردَن آلِینگن بِیزلَرنِینگ توُشوُنچَه لَرِیمِیز هَم وَ باشقَه لَرنِینگ توُشوُنچَه لَرِی، تَفسِیرلَرِی هَم بوُتوُن جَهان یاکِی مِنطَقَه وِی اوُلِی الاَمر شوُراسِی تَشکِیل بوُلگوُنِیگه قَدَر، مُطلَق اِیمَس نِسبِی حِسابلَه نَه دِی وَهِیچ قَندَی شَخصگه یا تَفسِیرگه سِیغِینِیلمَیدِی. چوُنکِی اَگر هَر قَندَی شَخصنِی یا تَفسِیرنِی مُطلَق دِییدِیگن بوُلسَنگِیز وَ اوُلَرنِینگ بِی اَساس اوُرگمچَک دِیوارِیدَن اوُزِینگِیزنِی قوُتقَرمَه سَنگِیز، دَرحَقِیقَت سِیز اوُلَرنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اوُرنِیگه قوُیِیب سِیغِینگن بوُلَه سِیز.
- بِیر مِسقال یا بِیر ذَررَه تَکَبُّور بِیزلَرنِینگ قَلبِیمِیزگه، عَمَللَرِیمِیزگه یوُل تاپِیب کِیرِیشِیگه رُحصَت بِیرمَسلِیگِیمِیز کِیرَک. تَکَبُّر بُو صُلح وَ مَوَدَّه یوُلِینِی یاپِیش وَ زُورَوانلِیک، کوُرَش یوُلِینِی آچِیش دِیمَکدِیر.
- یامان گوُمان قِیلِیشدَن، آلدِیندَن حُکم چِیقَه رِیشدَن وَ دَلِیلسِیز، عِلمسِیز باشقَه لَرگه توُحمَت قِیلِیشدَن،غِیبَت قِیلِیشدَن، جاسوُسلِیک قِیلِیشدَن پَرهِیز قِیلِیش لازِم.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَالظَّنِّإِثْمٌ وَلا تَجَسَّسُوا وَلا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ (حجرات/12)
– بوُندَن تَشقَرِی بِیزلَرنِینگ اَمر بَه مَعرُوف وَ نَهِی اَز مُنکَرلَرِیمِیزنِی هَمَّه سِی شوُندَی شِیوَه دَه بُولِیشِی کِیرَککِی، کَتتَه راق مُنکَرگه سَبَب بوُلمَه سِین. بِیزلَرنِینگ بَرچَه مُنکَردَن نَهِی قِیلِیشلَرِیمِیز وَحدَتگه یوُزلَه نِیش وَ تَفَرُّقدَن پَرهِیز قِیلِیشنِی یوُلِیدَه بوُلماغِی لازِم.
سَیِّدِیمِیز هارُون وَ مُوسَی نِینگ بَنِی اِسرائِلدَگِی بوُزاق واقِیعَه سِیگه نِسبَتاً بِیلدِیرگن مُناسَبَتلَرِینِی یَنَه قَیتَه دَن کوُرِیب چِیقسَک، شوُ نَرسَه نِی توُشوُنِیب یِیتَه مِیزکِی، تَفَرُّق شِیرکِی مُسُلمان جَمِیعیَتِی اوُچُون مَوجُود بوُلگن اِینگ کَتتَه مُنکَر حِسابلَه نَه دِی. کوُرِیب توُرگه نِینگِیزدِیک، تَفَرُّق شِیرکِی مُسُلمان جَمِیعیَتِی اوُچُون بوُزاققَه سِیغِینِیش شِیرکِیدَن تارتِیب هَمَّه قَبوُل قِیلَه دِیگن رَهبَرگه یِیتِیشلِیککَه چَه بوُلگن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِیدَن خَطَرلِیراقدوُر. هَمَّه قَبوُل قِیلَه دِیگن رَهبَرگه یِیتِیب بارِیلگوُنگه چَه بُولگن دَوردَه کِیچِیکراق شِیرککَه قَرشِی جَنگگه کَتتَه راق شِیرک بِیلَن بِیرگه بارِیلمَیدِی وَ کَتتَه راق شِیرکنِی کِیچِیکراق شِیرکنِی اوُرنِیگه قوُیِیلمَیدِی. شوُنِینگ اوُچُون هَم مُخالِف بِرادَرلَرِیمِیز یا آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز بِیلَن نِهایَتدَه جُزئِی، مَیدَه مُنکَرلَر یا فِقهِی، فَرعِی اِیختِلافلَر سَبَبلِی، اوُلَرنِینگ حِسّیاتلَرِینِی،توُیغوُلَرِینِی یَرَدار قِیلِیشِیمِیزنِی نَتِیجَه سِیدَه، اوُلَر بِیز بِیلَن بِیرگه وَحدَت وَ قُدرَت وَ واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی، هَمدَه اِسلامِی حُکوُمَتنِی، واحِد اوُمَّتنِی، واحِد جَماعَتنِی، واحِد اِجماعنِی تَشکِیل قِیلِیش سَرِی قِیلَه یاتگن سَفَرِیمِیزدَن پُوشَیمان بوُلِیب کِیتِیب قالِیشمَه سِین. یاکِی اِیککِیلَه نِیب شُبهَه لَه نِیب سوُستلَه شِیشمَه سِین وَ بِیزلَرنِینگ اوُچ اَبزارنِی کَنَلِی آرقَه لِی آلِیب بارَه یاتگن “شوُراوِی اِرادَه مِیز” گه ضَربَه یِیتمَه سِین.
خَیرُالنَّاسِ أَنْفَعُهُمْ لِلنَّاس کَبِی مُهِم نَرسَه نِی نَظَردَه توُتگن حالدَه صُحبَتلَرِیمِیزدَن وَ مَعرُوفگه دَعوَت قِیلِیب مُنکَردَن قَیتَه رِیشدَن مَقصَد، بِیر مَنفَعَت یِیتکَه زِیش بوُلِیشِی کِیرَک، بوُ یِیردَگِی لَذذَت هَم شِیرِیکلَرِیمِیزنِی اوُستِیدَن غَلَبَه قاذانِیشدَه یاکِی یوُلنِی پوُچ ،اَرزِیمَس قِیلِیب کوُرسَه تِیشدَه یا اوُلَرنِی اوُستِیدَن حُکم چِیقَه رِیشدَه اِیمَس، بَلکِی اوُلَرگه فایدَه یِیتکَه زِیشدَه بوُلِیشِی لازِم. اَنَه بوُ خَطالَرگه جُودَه کوُپچِیلِیک دوُچار بوُلِیشَه دِی.
اِیندِی مَنَه بُو چارَه لَرنِی قَرَمَه – قَرشِیسِیدَه، جاهِلِی جَمِیعیَتدَه مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِینگ بَعضِی صِیفَتلَرِیگه چَه لِینِیب قالگن وَ اوُزلَرِینِی هُنوُز بُو فاسِد صِیفَتلَردَن پاکلَشگه اوُلگوُرمَه گن وَ بُو صِیفَتلَرنِی اوُزلَرِی بِیلَن بِیرگه مَنَه بُو وِیرُوسلَرنِی،بوُلغَه نِیشلَرنِی مُسُلمانلَرنِینگ حَرَکَتِینِی اِیچِیگه آلِیب کِیرگن بِیر دَستَه بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز بار بوُلِیشلَرِی موُمکِین، مَنَه بوُلَر اِیسَه اوُز اوُرنِیدَه مُسُلمانلَرنِینگ “شوُراوِی اِرادَه سِی”گه وَ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتگه یِیتکَه زِیلَه دِیگن جِددِی ضَربَه لَرنِی مُقَدِّیمَه سِی بوُلِیشِی موُمکِین.
مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتِیلَه دِیگن بوُلسَه، مَنَه بُو بِیمار، بوُلغَنگن وَ اِیمانِی ضَعِیف مُسُلمانلَرنِی نَزدِیدَه غِیبَت قِیلِیش جُودَه هَم اَرزِیمَس بِیر نَرسَه حِسابلَه نَه دِی وَ آسانلِیک بِیلَن بُو گوُناهنِی قِیلِیشَه دِی، اَصلِیدَه مِیش- مِیش بوُلگن سوُزلَرنِی هَم اوُنِی عاقِبَتِی حَقِیدَه فِکرلَب اوُتِیرمَسدَن آغِیزمَه – آغِیز غِیبَت قِیلِیش بِیلَن تَرقَه تِیب یوُرِیشَه دِی، بِرادَرلَرنِی وَ آپَه – سِینگِیللَرنِینگ کِیچکِینَه حَرَکَتلَرِیگه نِسبَتاً هَم جاسُوسلِیک قِیلِیش آرقَه لِی یامان گوُمان قِیلِیش، اوُلَر اوُچُون مادَه گه اَیلَه نَه دِی، اَگر اوُلَر خاص بِیر تَفسِیرگه یا اِجتِهادگه تابِع بوُلِیشسَه، بِیر تَفسِیر وَ باشقَه مَذهَبدَگِی اوُزلَرِینِینگ مُخالِفلَرِینِی صادِقلِیک بِیلَن کوُرِیشگه اَصلاً کوُزلَرِی یوُق، اوُرتَه دَه کِیچکِینَه بِیر نَظَرِی اِیختِلاف وُجُودگه کِیلِیشِی بِیلَن موُراسَه قِیلِیب بِرادَرچِیلِیکنِی وَ زِللَتنِی، رَحمنِی، هَمدَه مُخالِف نَظَرگه نِسبَتاً مُناسِب مُناسَبَتنِی کوُرسَه تِیشنِی وَ جاهِلِیَتگه قَرشِی عَمَل اِتِّحادِینِی حِفظ قِیلِیشنِی اوُرنِیگه ، اَوَّلدَه ناق یارلِیق یاپِیشتِیرِیشنِی،توُحمَت قِیلِیشنِی باشلَه شَه دِی، نَتِیجَه دَه وَقت اوُتِیشِی بِیلَن « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ» وَ « رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ» و « أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ» نِی اوُرنِینِی دُشمَنچِیلِیک وَ کِینَه اِیگللَیدِی وَ نِهایَت اِیسَه اَرزِیمَس، کِیچِیک اِیختِلافلَرنِی کَتتَه لَشتِیرِیب کوُرسَه تِیش آرقَه لِی حَذف قِیلِیب تَشلَش یا تَفَرُّق بِیلَن اِیشنِی نِهایَه سِیگه یِیتکَه زِیشَه دِی. مَنَه بوُندَی تِیسکَه رِی عَمَل قِیلِیشلَرِی وَ بوُندَی بُولغَه نِیشلَر مُسُلمانلَر تامانِیدَن بِیر چِیتگه اوُلاقتِیرِیب تَشلَه نِیشِی کِیرَک وَ بُو عَمَللَرنِی جاهِلِی جَمِیعیَتلَرگه قوُیِیب قوُیِیلِیشِی لازِم.
(دوامی بار…….)