مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(93- قیسم)
بوُگوُنگِی کوُندَه بَرچَه مُسُلمانلَر دوُچار بوُلگن مَنَه بُو اِضطِرارِی حالَتدَه، بَعضِی بِیر تَخصِیل آلگن رَوشَن فِکرلِی کِیشِیلَر وَ سپُوتنِیک کَنَللَرِیگه تابِع بُولگن آدَملَر، هَمدَه اوُزِیمِیزنِینگ مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز بِرادَرلَرِیمِیزنِی بَعضِیسِی هَم اَیتِیلگن نَرسَه لَرنِی وَ سوُزلَرنِی مِعیار قِیلِیب آلِیشگن. اوُلَرنِینگ اَیتِیشِیچَه، فَلان کِیشِی یا جَماعَت یا حِزب یا مَذهَب یامان. اوُلَردَن نِیمَه اوُچُون، دِیب سوُرَه سَنگ؟ اَیتِیشَه دِیکِی، اوُلَر فَلان عَصردَه وَ فَلان کِتابلَرِیدَه نِیمَه دِیگنلَرِینِی کوُرمَه گنمِیسَن؟ نِیمَه دِییِیشگه نِینِی اِیشِیتمَه گنمِیسَن؟ اوُ یِیردَه نِیمَه دِیب یازِیلگه نِینِی اوُقِیب کوُرمَه دِینگمِی؟ اوُلَر مُسُلمان کِیشِی اوُچُون مَنَه بُو اِضطِرارِی حالَتدَه هِیچ قَندَی عُذر کِیلتِیرِیشمَیدِی. چُونکِی بوُلِیب هَم مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتَه دِیگن بوُلسَک، جُودَه کوُپ اَیتِیلگن سوُزلَر،صُحبَتلَر نُعَیم اِبنِ مَسعوُد رَضِیَ الله عَنهُ گه اوُحشَب اَحزابلَر جَنگِیدَگِی شَرائِطگه توُشگن کِیشِیلَر تامانِیدَن اَیتِیلگن بوُلِیشِی موُمکِین یاکِی بوُلمَه سَم بِیزلَر خَبَردار بُولمَه گن باشقَه اوُنلَب دَلِیللَرگه اِیگه بوُلِیشلَرِی موُمکِین.
دُشمَنلَرُیمِیز بِیزلَرگه قَرشِی آلِیب بارَه یاتگن رُوحِی، ساوُوق، یوُمشاق جَنگلَر اوُچُون مِللِییَردلَب داللَر حَرج قِیلَه یاتگن بِیر دَوردَه، بِیزلَرنِینگ اوُلَرگه قَرشِی رُوحِی جَنگ اِیجاد قِیلِیشِیمِیز عَجِیب،حَیران قالَرلِی اِیش بوُلَه آلمَیدِی؛ بُو یِیردَگِی عَجِیب، حَیران قالَرلِی نَرسَه، بِیر مُسُلماننِینگ نِیمَه اوُچُون رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم نُعَیم اِبنِ مَسعُود رَضِیَ الله عَنهُ گه قَرَب :«الْحَرْبُ خُدْعَةٌ» جَنگ فَرِیبدوُر، دِیب مَرحَمَت قِیلگنلَرِینِی بِیلمَسلِیگِیدوُر، اَگر بِیر مُسُلمان بوُندَن فایدَه لَنَه دِیگن بوُلسَه، تِیزلِیک بِیلَن توُرلِی- هِیل عُنوانلَر، لَقَبلَر بِیلَن مُتَّحَم قِیلِینَه دِی.
بُو یِیردَگِی قائِدَه شوُکِی، بِیزلَر «أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ» گه کوُرَه حُکم چِیقَه رِیش یا یُول کوُرسَه تِیش بوُیِیچَه دوُچار بوُلِیشِیمِیز موُمکِین بوُلگن بَرچَه کَسَللِیکلَردَن اوُزاقلَشگن حالدَه، شَرعِی مَنبَع لَرِیمِیزنِی صَلاحِیَت اِیگه سِی بوُلمِیش شوُرا فَهمِیگه کوُرَه اِرایَه بِیرِیشِیمِیز کِیرَک، اَگر شَخص چِیقَه رَه یاتگن حُکملَرِیدَه خَطا قِیلَه دِیگن بوُلسَه، شُورانِی واحِد رَعیِی اوُنِی قَیتَه رِیشگه قادِر، اَمّا اَگر مَنَه بُو کِیچِیک شوُرانِی اوُزِی خَطا قِیلَه دِیگن بوُلسَه، بِیر جایدَه توُرِیب قالَه دِی وَ آرتگه قَیتَه دِی یاکِی تَکاموُللَشِیشِی کِیرَک بوُلگن حامِیلَه نابوُد بوُلَه دِی وَ اَستَه سِیکِینلِیک بِیلَن اوُزِینِی شَرعِی وَظِیفَه سِینِی قوُلدَن بای بِیرَه دِی. کِیچِیک شوُرالَرنِینگ اَکثَرِینِی خَطالَرِی هَم کِبر وَ هَوایِی نَفسگه تابِع بوُلِیشلِیککَه اوُحشَه گن کَسَللِیکلَرگه،اوُسِیش وَ تَکاموُللَشِیش مَرحَلَه سِینِی دَرک قِیلمَسلِیککَه، شوُرالَرنِینگ بِیر نِیچَه اوُلِیمِیگه بارِیب تَقَلَه دِی.
بِیزلَرنِینگ اوُلچاو مِعیارِیمِیزنِی، اوُلَرنِینگ کَتتَه راق شوُرالَرنِی تَشکِیل قِیلِیشگه وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلوُچِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه یَقِینلَه شِیش بارَه سِیدَگِی رَغبَتلَرِی یاکِی اَلله راضِی بوُلگن واحِد صَفدَن اوُزاقلَه شِیشلَرِی، مُبارَزَه دَگِی یَشِیل چِیراغ قِیلِیب بِیلگِیلَه نَه دِی وَ بَرچَه جَماعَتلَرنِی خُدا یَحشِی کوُرَه دِیگن مُتَّحِد وَ مُوَحِّد جَماعَتلَرنِی تَشکِیل قِیلِیشگه یَقِینلَه شِیشِی یا اوُزاقلَه شِیشِی مِعزانِی بوُیِیچَه: إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذينَ يُقاتِلونَ في سَبيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنيانٌ مَرصوصٌ. مَنَه بُو شَخص یا جَماعَت یا شوُرا توُغرِی یوُلدَه جایلَشگنمِی یاکِی یوُق خَطا یوُلدَه کِیتیَپتِیمِی ثابِت قِیلَه آلَه مِیز؟ یاکِی اوُندَن آلدِینگِی آیَتگه دِققَت قِیلگن حالدَه مَنَه بُو گوُرُوه وَ جَماعَت اوُزِینِی اِدَّعاسِیدَه راستگوُیمِی یاکِی باشقَه لَرنِی وَحدَتگه دَعوَت قِیلِیب اوُزِی تَفَرُّق وَ زَلِیللِیک یوُلِیدَن یوُرَه دِیگنلَر جُملَه سِیدَنمِی، یَعنِی اَلله تَعالَی اوُلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلگن کِیشِیلَرنِی جُملَه سِیدَنمِی، اِیکَه نِینِی اَیتَه آلَه مِیز؟ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ. اِی اِیمان کِیلتِیرگن کِیشِیلَر نِیمَه اوُچُون قِیلمَیدِیگن نَرسَه لَرنِی سوُزلَیسِیزلَر؟
یَعنِی اوُلَرنِینگ شَخصدَن جَماعَت وَ کِیچِیک شوُراگه وَ جَماعَتدَن، کِیچِیک شوُرادَن کَتتَه راق شوُرالَر وَ کَتتَه راق جَماعَتلَرگه وَ نِهایَت مُجاهِدلَرنِینگ شوُرا مَجلِیسِیگه یا حُکوُمَتگه، واحِد شوُراگه، واحِد جَماعَتگه وَ واحِد اوُمَّتگه تامان اوُزِیلمَه گن حالدَه حَرَکَتلَه نِیش اَندازَه سِیگه قَرَب اوُلَرنِی مَقصَد اوُچُون مَنفَعَتلِی بوُلگه نِینِی بِیلِیب آلَه مِیز. یاکِی بوُلمَسَم مَقصَد اوُچُون ضَرَرلِی بوُلگن، دِیب تَعیِینلَیمِیز وَ اوُلَر مَقصَدگه ضَربَه اوُرِیشَه دِی وَ تَفَرُّقنِی، مُسُلمانلَرنِی کوُچِینِی بِیکارگه کِیتکَه زِیش، هَمدَه مُسُلمانلَرنِی سَرگردان قِیلِیش یوُلِیدَه یوُرِیشِیبدِی، دِییَه آلَه مِیز، بوُندَن تَشقَرِی اوُلَرنِینگ سوُزلَرِی قِیلَه یاتگن عَمَللَرِیگه قَرَمَه – قَرشِی بوُلِیب، اوُلَرنِینگ سوُزلَرِیگه اِیشانِیب بوُلمَیدِی.
مِعیار، مُسُلمانلَر شَخصنِینگ کَتتَه راق شوُرالَرگه وَ نِهایَت نُبُوَّت مَنهَجِیگه اِسلامِی حُکوُمَتگه یاکِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتگه وَ اوُلِی الاَمر شُوراسِیگه وَ واحِد اوُمَّتگه وَ واحِد جَماعَتگه اوُزاق وَ یَقِینلِیگِینِی، هَمدَه مایِیللِیگِینِی مِعزانِی بوُیِیچَه اوُلچَه نَه دِی.
بِیرِینچِی مَرحَلَه دَه، تَوحِدگه اِیگه بوُلگن شَخصنِی مَقصَدگه نِسبَتاً فایدَه لِی بوُلگن یا بوُلمَه گنلِیگِینِی اوُنِینگ جَماعَتگه یا اِسلامِی شوُراگه قوُشِیلِیشِی وَ تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه نِسبَتاً یَقِین یا اوُزاق بوُلِیشِینِی مِعزانِیگه کوُرَه اوُلچَیمِیز، جَماعَت وَ یَحلِیط شوُرا تَشکِیل بوُلگچ اِیسَه، اوُنِینگ فایدَه لِی یا بِیفایدَه بوُلگه نِینِی مِعزانِینِی یَنَدَه کَتتَه راق شوُرالَرنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِی وَ نِهایَت شَرعِی اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلوُچِی اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِی وَ واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی، واحِد جَماعَتنِی،واحِد اوُمَّتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِی اوُچوُن اوُلَرنِی قِیلگن حَرَکَتلَرِی وَعَمَلِیگه کوُرَه اوُلچَیمِیز.
مَنَه بوُ جَماعَتنِی یا شوُرانِی عَمَللَرِی آخِیرِیدَه شَرِیعَت اَحکاملَرِینِی اِجرا قِیلوُچِی اِسلامِی حُکوُمَتنِی وَ واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه یَقِینلَه شَه دِیمِی یاکِی جاهِلِیَت یوُلِیگه یوُرِیب کِیتِیب بوُیُوک مَقصَددَن اوُزاقلَه شَه دِیمِی؟ شوُنگه کوُرَه بَها بِیرَه مِیز.
مَنَه شُو شَکلدَه مُسُلمان شَخص اوُچُون اَصلِی مَقصَدگه یِیتِیش یَعنِی بِیر شوُراوِی جَماعَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِی یاکِی اَگر مَوجُود بوُلَه دِیگن بوُلسَه بِیر شوُراوِی جَماعَتگه تابِع بوُلِیش بِیرِینچِی اوُرِیندَگِی اَبزار حِسابلَه نَه دِی. اوُنِینگ کِیچِیک شوُرالَردَن وُجُودگه کِیلگن کَتتَه راق شوُرالَرگه ( باشقَه چَه اِصطِلاح بِیلَن اَیتگندَه اوُلَرگه شوُرا مَجلِیسِی هَم دِییِیلَه دِی) اِیرگه شِیشِی وَ حَل بوُلِیشِی اِیککِینچِی اَبزار سَنَلَه دِی، وُجُودگه کِیلگن مَنَه بُو شوُراوِی مَجلِیسدَگِی اوُنِینگ آخِیرگِی مَقصَدِی هَم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیش وَ جَمِیعیَتدَگِی اِجرائِی قُدرَتنِی کَسب قِیلِیش وَ نِهایَت بوُتوُن جَهان اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی، واحِد اِجماعنِی وَ واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیدَن عِبارَت.
(دوامی بار……)