مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(121- قیسم)
- اِیندِی اوُرِینسِیز یا حَددَن آشگن غَضَب کافِر وَ مُنافِقلَرنِینگ صِیفَتلَرِیدَن بوُلِیب، اوُلَر بُو غَضَبنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی بَرابَرِیدَه اِیشلَه تِیشَه دِی. دِیمَک قُدرَتدَن سُوئِستِفادَه قِیلِیش وَ اِنسانلَرنِینگ حُقوُقلَرِیگه حَملَه قِیلِیشدَن کِیلِیب چِیققَن هَر قَندَی قَتتِیق قوُللِیک – اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بُو حُقوُقلَرنِی اِنسان اوُچُون یوُلگه قوُیگن – اوُرِینسِیز وَ باطِل قَتتِیق قوُللِیک حِسابلَه نَه دِی. اَلبَتَّه بَعضِی بِیرمُسُلمانلَر جاهِللِیکلَرِی یا قَصددَن کافِر وَ مُنافِقلَرنِینگ مَنَه بُو کَسَللِیگِیگه مُبتَلا بوُلگن بوُلِیشلَرِی موُمکِین. اَمّا بَرِیبِیر بُو صِیفَت مُسُلمانلَرگه تِیگِیشلِی اِیمَس، بَلکِی تَفَرُّق وَ اوُجَرلِیک،تَکَبُّر کَبِی کافِر وَ مُنافِقلَرگه تِیگِیشلِی صِیفَتدُور، اَمّا جاهِللِیک وَ باشقَه نَرسَه لَر کَبِی بُو بِیلَن مُسُلمانلَر هَم مُبتَلا بوُلگن بوُلِیشلَرِی موُمکِین.
هَر قَندَی حالَتدَه اوُرِینسِیز غَضَب یَعنِی شَخصگه نِسبَتاً غَیرِی شَرعِی جِسمِی وَ رُوحِی یا ماددِی ضَرَر یِیتِیشِیگه باعِث بوُلَه دِیگن هَر قَندَی عَمَل،طَبِیعَتاً اَلله نِی شَرِیعَتِیگه مُخالِف وَ حَرام حِسابلَه نَه دِی. بِیر مُسُلماننِی سِکوُلارِیزم دِینِیدَگِی کُفر قانوُنلَرِیگه اِیرگه شِیشگه مَجبُور قِیلِیش یاکِی مُسُلمانلَرنِینگ عَقِیدَه سِی وَ خوُلق اَطوارِیدَگِی آزادلِیکلَرِینِی سِکوُلارِیستلَر تامانِیدَن اوُزباشِیمچَه لِیک بِیلَن تارتِیب آلِینِیشِی کَبِی رُوحِی ضَرَرلَر یاکِی شَخصِی آزادلِیکلَر عُنوانِی آستِیدَه اَخلاقِی وَ رَفتارِی توُرلِی- توُمَن فَسادلَرنِی رِواجلَنتِیرِیشگه اوُحشَش مُسُلمانلَرنِینگ رُوحِیَه سِینِی توُغرِیدَن – توُغرِی نِشانگه آلَه دِیگن ضَرَرلَر شوُلَر جُملَه سِیدَندُور. یاکِی نَجاد اَجرَه تِیش یاکِی مُشرِک وَ مُرتَد بوُلمَه گن مُسُلمان شَخصنِی مُشرِک وَ مُرتَد دِییِیشلِیک یا خَوارِج بُولمَه گن مُسُلماننِی خَوارِج دِییِیش یا مُسُلمان کِیشِیگه توُحمَت قِیلِیشلِیک، مُسُلمان شَخصگه نِسبَتاً اوُرِینسِیز وَ رُوحِی غَضَبنِی مَجبُورلَب قوُللَشَه دِی. یاکِی قِیز وَ عَیالنِی مَجبُورلَب نِکاهلَش یاکِی جاهِلِیَتدَه مَوجُود بُولگن توُرلِی- هِیل باطِل نِکاهلَر هَم شوُلَر جُملَه سِیدَن بوُلِیب، بوُگوُنگِی کوُندَه جِنسِی بوُزوُقلِیکلَر قالِیبِیدَه مَوجُود، بُو نَرسَه لَر عَیال کِیشِیگه نِسبَتاً رُوحِی قَتتِیق قوُللِیکنِی قوُللَش حِسابلَه نَه دِی.
بِیر مُسُلماننِینگ اوُرِینسِیز غَضَبِی کِیچِیک وَ اَهَمِیَتسِیز مَسَلَه لَردَن باشلَه نَه دِی وَ یامانلِیک دَرَجَه سِیگه یِیتِیب بارَه دِی، یامانلِیک دَرَجَه سِیگه یِیتگندَه شَخصگه دِیوانَه، جِیننِی حُکمِی بِیرِیلَه دِی. شَرِیعَتدَه اَگر بوُندَی شَخص عَیالِینِی طَلاغِینِی بِیرسَه هَم، اوُنِی طَلاق حُکمِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی وَ طَلاق حُکمِینِی اِجرا قِیلِینمَیدِی. اَگر بِیز بَعضِی بِیر مِعزانسِیز وَ مُواظَنَتسِیز بِرادَرلَرِیمِیزگه بوُندَی حالَتلَردَه یَرِیم دِیوانَه، جِیننِی دِیگن بوُلسَک، آشِیرِیب یُوبارمَه گن بوُلَه مِیز، اَصلِیدَه بِیز اوُلَردَگِی حَقِیقَتنِی کوُرسَتگنمِیز.
آشکار کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، غَضَب وَ قَتتِیق قوُللِیک هَم اِیچِیملِیکلَر وَ آذوُقَه لَر وَ اِنساننِی باشقَه اِیختِیاجلَرِی کَبِی هَم یَحشِیسِی، اوُرِینلِیگِی بار وَ هَم یامانِی، اوُرِینسِیزِی بار. اوُنِی یَحشِیسِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بِیلَن باشقَه رِیلَه دِی وَ هِدایَت قِیلِینَه دِی، اوُندَن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی یوُلِیدَه هَم فایدَه لَه نِیلَه دِی، اَمّا غَضَبدَن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر یوُلِیدَه فایدَه لَه نِیشنِی بِیلمَیدِیگن مُسُلمان، اوُندَن ناتوُغرِی رَوِیش بِیلَن باشقَه یوُللَردَن فایدَه نَه دِی. مَثَلاً مُرتَدگه صَرفلَه نِیشِی کِیرَک بوُلگن غَضَبنِی، قَتتِیق قوُللِیکنِی ناتوُغرِی رَوِیش بِیلَن مُرتَد بوُلمَه گن اَهلِی قِبلَه گه نِسبَتاً صَرفلَیدِی. یاکِی بِیر اوُغرِینِی اوُستِیدَه فایدَه لَه نِیش کِیرَک بوُلگن غَضَبدَن ناتوُغرِی رَوِیش بِیلَن اوُغرِی بوُلمَه گن باشقَه کِیشِیگه نِسبَتاً فایدَه لَه نِیلَه دِی، یاکِی مُشرِک وَ سِکوُلار کِیمسَه نِی اوُستِیگه صَرفلَه نِیشِی کِیرَک بوُلگن غَضَبنِی ناتوُغرِی رَوِیشدَه اَهلِی کِتابنِی یا شِبهِ اَهلِی کِتابنِی کافِیرِینِی اوُستِیدَه فایدَه لَه نِیلَه دِی، یا خَوارِجنِی اوُستِیدَه صَرفلَه نِیشِی کِیرَک بوُلگن غَضَبنِی ناتوُغرِی رَوِیش بِیلَن خَوارِج بوُلمَه گن بِیر مُسُلمانگه نِسبَتاً اِیشلَه تِیلَه دِی.
دِیمَک، بُو حالَتدَه اَگر بِیر کِیشِی غَضَبیِنِی غَیرِی شَرعِی یُولدَه اَیلَه نَه یاتگه نِینِی کوُرسَنگِیز، قوُیِیدَگِی اوُرِینلَرگه شُبهَه قِیلمَه سَنگِیز هَم بوُلَه دِی:
- اوُنِینگ قَدرِیَتلَرِی وَ غَضَبِینِی نَظارَت قِیلَه دِیگن قانوُنلَرِی سِکوُلارِیست وَ باشقَه کافِرلَر کَبِی فاسِددوُر.
- یاکِی مُنافِقلَرنِی وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی توُدَه سِیگه جایلَه شِیب قالگن مُسُلماندوُر.
- یاکِی کافِر وَ مُنافِقلَرگه خاص بوُلگن تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک، تَفَرُّق، اوُرِینسِیز غَضَب کَسَللِیکلَرِیگه مُبتَلا بوُلگن بِیر مُسُلمان بوُلِیشِی موُمکِین.
- یاکِی غَضَبنِی، قَتتِیق قوُللِیکنِی اَلله تَعیِین قِیلگن تامانگه صَرفلَشنِی بِیلمَیدِیگن وَ اوُنگه دِین نامِی بِیلَن مَعجُونلَر یِیدِیرِیلگه نِی سَبَبلِی مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز بوُلِیب قالگن جاهِل مُسُلمان بوُلِیشِی موُمکِین.
اَوَّل هَم اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک، پَیغَمبَرلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی آلِیب کِیلِیش آرقَه لِی، اَصلِیدَه اَلله تامانِیدَن اِنس وَ جِیننِی اوُرتَه سِیدَگِی اِیچکِی وَ رَفتارِی مُواظَنَت عامِلِینِی اِرایَه بِیرِیشگن، اِیندِی مَنَه بُو مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز اِنسانگه اَیلَه نِیب قالَه دِی؟ اوُنگه ناتوُغرِی قانوُنلَرنِی اِرایَه بِیرِیش یاکِی بُو قانوُنلَرنِی ناقِص اِرایَه بِیرِیش بوُنگه سَبَب بوُلگن؛ اِیندِی بُو قَصددَن بوُلِیشِی موُمکِین یاکِی اِیختِیارسِیز رَوِیشدَه بوُلِیشِی هَم موُمکِین. شوُندَی آسانلِیک بِیلَن مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز بِیر اِنسان وُجُودگه کِیلَه دِی.
بَعضِی اوُرِینلَردَه اِیسَه «الائِمَّهَ الْمُضِلِّینَ» یاکِی « دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ» وَ یامان اوُلَمالَر قَصددَن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی ناتوُغرِی یا ناقِص حالدَه شَخصگه یِیتکَه زِیشَه دِی، اَوَّل اوُلَر مَعلوُماتلَرنِی وَ فِکرِی مَسَلَه لَرنِی اوُزگرتِیرِیشَه دِی وَ حَقنِی باطِلگه اَرَه لَشتِیرِیب تَشلَه شَه دِی، حَقنِی آگاهانَه اوُزلَرِینِی اِیختِیارلَرِی بِیلَن قَصددَن پِنهان قِیلِیشَه دِی، یَعنِی شَخص مِیَه سِیگه فَقَط باطِلنِی سِینگدِیرِیبگِینَه قالمَسدَن، بَلکِی بُو باطِلنِی حَق بِیلَن اَرَه لَشتِیرِیب تَشلَه شَه دِی وَ اوُنگه سِینگدِیرِیشَه دِی، اَلله تَعالَی اِیسَه قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلگن: وَ لاتَلْبِسُواالْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَكْتُمُواالْحَقَّوَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (بقره/42) حَقنِی باطِلگه اَرَه لَشتِیرمَنگلَر وَ بِیلگن حالِینگِیزدَه حَقنِی بِیرکِیتمَنگلَر.
(دوامی بار…….)