مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(129- قیسم)
اوُمُّ سَلَمَه رَضِیَ الله عَنها اَیتَه دِیکِی: “اَلله گه قَسَمکِی، نَجّاشِی بِیلَن اَنَه بُو مُخالِف تاماننِینگ مُبارَزَه سِی اِعلان قِیلِینگن پَیتدَه بِیزلَر شوُنچَه لِیک غَمگِین بوُلِیب توُشکِینلِیککَه توُشِیب کِیتدِیککِی، بوُندَن آلدِین بوُندَی حالَتگه تُوشمَه گن اِیدِیک.” اَلبَتَّه مُسُلمانلَرنِینگ مُناسَبَتلَرِی غَم وَ غوُصَّه یِیِیش حَددِیدَن آشِیب اوُتِیب بِیدارلِیکلَر وَ اِیختِیاط بوُلِیش وَ جَنگ مَرحَلَه لَرِینِی کوُزَه تِیب بارِیشگه چَه یِیتِیب باردِی؛زُبَیر یاش بالَه بوُلگنلِیگِی سَبَبلِی، اوُنِی کوُزَه تَه یاتگه نِیگه هِیچ کِیم شُبهَه قِیلمَسدِی، شوُ سَبَبلِی خَبَر آلِیش مَسئوُلِیَتِینِی بوُینِیگه آلَه دِی وَ اوُ دِینگِیزدَن اوُتِیب اوُ تاماندَگِی جَنگنِی قَطعِی خَبَرِینِی مُسُلمانلَرگه یِیتکَه زِیب کِیلَه دِی، اوُ نَجّاشِینِینگ کافِر لَشکَرِینِینگ غَلَبَه سِی بِیلَن شوُنچَه لِیک حوُرسَند بوُلگن اِیدِیکِی، اوُزاقدَن توُرِیب لِباسِینِی یِیچَه دِی وَ اوُنِی غَلَبَه نِی عَلامَتِی صِیفَتِیدَه سِیلکِیتَه دِی، بِیر مُسُلمان کِیشِی رَهبَرلِیک قِیلَه دِیگن وَ اوُلَرنِی عِبادَتِینِی، عَمَلِینِی آزادلِیگِینِی زَمانَت قِیلَه دِیگن کافِر لَشکَرنِینگ مَنَه بُو آزادلِیکلَرنِی نابوُد قِیلَه دِیگن باشقَه بِیر کافِر لَشکَر اوُستِیدَن قاذانگن غَلَبَه سِی بِیلَن تَبرِیکلَیدِی.
شُو یِیردَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتِیلِیشِی لازِم بوُلگن نوُقطَه لَردَن بِیرِی شوُکِی، نَجّاشِی وَ جَعفَر اِبنِ اَبِی طالِبنِی هَر اِیککاوِی مُسُلمان اِیدِی، اَمّا اوُلَرنِینگ هَر بِیرِی اوُزِیگه خاص وَظِیفَه لَرنِی بَجَه رِیشَر اِیدِی، کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک نَجّاشِیگه جائِز بوُلگن نَرسَه لَر جَعفَر اوُچُون جائِز بوُلمَیدِی. نَجّاشِی حَتَّی اوُزِینِی اِیمانِینِی هَم پِینهان قِیلِیب یَشِیرِیشگه مَجبُور اِیدِی.
جَعفَر رَضِیَ الله عَنهُ اِسلام وَ مُسُلمانلَرنِینگ ناطِق وَ نَمُونَه لِی کِیشِیسِی حِسابلَنگن، آدَملَر کِیرَکلِی اوُرِینلَردَه اوُنِی صُحبَتلَرِی آرقَه لِی اِسلام عَقِیدَه سِینِی وَ خَبَرلَرِینِی توُشوُنِیب آلِیشَردِی، شوُ سَبَبلِی هَم اوُندَه حَقِیقَتنِی یَشِیرِیب اوُتِیرِیشگه بَهانَه یوُق اِیدِی، هَر قَندَی حَقِیقَتنِی پِینهان قِیلِیشلِیک، آدَملَرگه رَوشَن قِیلِینِیشِی لازِم بُولگن اِسلام حَقِیقَتلَرِینِی یَشِیرِیش وَ بِیرکِیتِیش مَعناسِینِی اَنگلَه تَردِی. لِیکِن نَجّاشِی رَضِیَ الله عَنهُ نِی شَخصِیَتِی اِسلامِی اَساسلَرنِی وَ اوُصُوللَرنِی تَنِیشتِیرِیب بِیرَه آلمَیدِی، اوُ کِیشِی هَلِی آدَملَرنِی نَزدِیدَه مُسُلمان اِیمَس، بَلکِی بِیر نَصرانِی کافِر صِیفَتِیدَه تَنِیلَه دِی، اوُ کِیشِینِی بَرچَه لَشکَرِی وَ یَقِینلَرِی هَم کافِر نَصرانِیلَردَن عِبارَت بوُلگن، اوُشَه پَیتدَگِی اِسلامنِی وَ مُسُلمانلَرنِی مَصلَحَتِی اوُچُون وَضِیعیَت اوُنِی عَقِیدَه سِی وَ دِینِینِی پِینهان توُتِیشنِی، هَمدَه بوُندَی نازِیک وَ آغِیر لَهظَه لَردَه کِنایَه، مُلازَمَت بِیلَن چِیکلَه نِیشنِی وَ اوُزِینِی عَقِیدَه سِینِی پِینهان توُتِیب یَشِیرِیشنِی تَقاضا قِیلَردِی، اوُ کِیشِی آدَملَرنِی ذِهنِیدَه هَنوُز بِیر نَصرانِی کافِر بوُلِیب توُرِیشِی کِیرَک اِیدِی، اوُ کِیشِی بُو رَوِیش بِیلَن قُرَیش سِکوُلارِیسلَرِی حَبَشَه دَه یاققَن قوُزغَلاننِی آلاوِینِی اوُچِیرِیش وَ پَیغَمبَرِی خاتَمنِینگ شَرِیعَتِیدَگِی یَنگِی عاقِمگه حِذمَت قِیلِیشِی لازِم اِیدِی.
نَجّاشِی وَ نُعَیم مَسعُودنِی هَر اِیککاوِی توُرلِی – هِیل شَخصِیَت حِسابلَه نَه دِی، اوُلَرنِی هَر بِیرِی اوُزلَرِیگه تاپیشِیرِیلگن رالنِی وَ مَسئوُلِیَتنِی، وَظِیفَه نِی بَجَه رِیشگن، اوُلَر یِیر یوُزِیدَه مُسُلمانلَرنِینگ وُجُودِینِی حِفظ قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِینگ قُدرَتِینِی زِیادَه قِیلِیش اوُچُون شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِیشگن وَ اِسلامِی حَرَکَتنِی بَعضِی مَرحَلَه لَردَه دُوچار بُولِیشِی موُمکِین بوُلگن بُحرانلَردَن، مُشکِلاتلَردَن نَجات بِیرِیشگن.
اِیندِی کافِرلَرنِینگ یَنَه باشقَه دَستَه سِی بار بوُلِیب، اوُلَر نَجّاشِی رَحِمَهُ الله گه اوُحشَب اِیمان کِیلتِیرِیشمَیدِی، اَمّا اوُلَر چِرایلِی صِیفَتلَرگه اِیگه دوُرلَر وَ مَنَه بُو صِیفَتلَرِی بِیلَن بِیرگه جَمِیعیَتدَه آدَملَرنِی عاقِمِینِی بِیر یوُلگه یوُللَشگه قادِر بوُلِیشَه دِی، اوُلَر عُمُومنِی فِکرِینِی یوُللَشدَه وَ کافِرلَرنِینگ حاکِم بوُلِیب توُرگن اَپپَه رَه تِیگه باسِیم اوُتکَه زِیش بوُیِیچَه نَجّاشِی رَضِیَ الله عَنهُ نِی رالِینِی اوُینَه شَه دِی، بوُگوُنگِی کوُندَه هَم بُو کَبِی مِثاللَرنِی کوُرَه مِیز.
اوُلَر اَبِی طالِبنِی دَرَه سِیدَه مُسُلمانلَرنِی اوُستِیگه قوُیِیلگن اِقتِصادِی مُخاصَرَه نِی یوُقاتِیش اوُچُون دَستَه وَ گوُرُوهنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگن مَککَه دَگِی سِکوُلار کافِرلَرنِینگ دَستَه سِیگه اوُحشَیدِی، بُو دَستَه جَمِیعیَتدَگِی مَنَه بُو ظالِمانَه پَیماننِی سِیندِیرِیش اوُچُون حَرَکَت قِیلِیشگن اِیدِی. هِشام اِبنِ اَمر وَ زُهَیر اِبنِ اُمَیَّه وَ مُطعِیم اِبنِ عَدِی، اَبُو البَختَرِی اِبنِ هِشام وَ زَمعَه اِبنِ اَسوَد وَ بوُندَن باشقَه کِیشِیلَرنِی هَمَّه سِی بِیرگه لِیکدَه آدَملَرنِی اوُرتَه سِیدَه باسِیم اوُتکَه زُوچی دَستَگ صِیفَتِیدَه اِنسان دوُستانَه، قُدرَتلِی بِیر عاقِمنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگن اِیدِی. کِییِینچَه لِیک هِشام وَ زُهَیر اِیمان کِیلتِیرِیشَه دِی، مُطعِیم اِیسَه مَککَه دَه کُفر حالَتِیدَه وَفات تاپَه دِی، اَبوُ البَختَرِی وَ زَمعَه هَم بَدر جَنگِیدَه اوُلدِیرِیلدِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اوُلَر قِیلگن اِنسان دوُستانَه اِیشنِی مُکافاتِی صِیفَتِیدَه اَبُو البَختَرِینِی اوُلدِیرمَسلِیکنِی تَعیِینلَه گن اِیدِیلَر، اَمّا اوُنِی اوُزِی اوُلِیمنِی تَنلَیدِی.
هَر قَندَی حالَتدَه هَم اوُلَر چِیرایلِی صِیفَتلَرگه اِیگه کافِرلَرنِینگ بِیر دَستَه سِی حِسابلَه نَه دِی، شُبهَه سِیز مُسُلمانلَر اوُلَردَگِی بُو صِیفَتلَرنِی حِمایَه قِیلِیشَه دِی وَ اوُلَر بِیلَن مَنَه بُو صِیفَتلَرِیدَه مُتَّحِد وَ هَمراه بوُلِیشَه دِی، اَگر قوُللَرِیدَن کِیلسَه اوُلَرنِینگ قِیلگن یَحشِیلِیکلَرِینِی هَر قَندَی شَرائِطدَه بوُلسَه هَم جَوابِینِی قَیتَه رِیشَه دِی، حَتَّی اَگر اوُلَر مُسُلمانلَرنِینگ قَرشِیسِیدَه قِیلِیچ بِیلَن قوُراللَنِیب چِیقِیشگن بُولسَه لَرهَم.
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم “دَعوَت وَ یاردَم اوُمِیدِیدَه” طائِفگه بارگن وَ اوُ یِیردَه آدَملَرنِینگ قَرشِیلِیگِیگه وَ حَقارَتِیگه اوُچرَب، مَککَه گه قَیتگن پَیتلَرِیدَه کافِر بوُلگن مُطعِیم اِبنِ عَدِینِی پَناهِیدَه گِینَه مَککَه گه کِیرِیشگه قادِر بوُلَه دِیلَر.
رَسُول الله صَلّی الله علیه وَسَلَّم مُطعِیمنِینگ مَنَه بُو شَرافَتلِی حِمایَه سِینِی، هَمدَه اَبِی طالِبنِی دَرَه سِیدَگِی اِقتِصادِی مُخاصَرَه پَیمانِینِی بوُزِیش اوُچُون قِیلگن حِذمَتلَرِینِی اوُزلَرِینِی خاطِیرَه لَرِیدَه سَقلَب قالگن اِیدِیلَر. مُطعِیم اِبنِ عَدِی سِکوُلار کافِر بوُلگن اِیدِی، اوُ عَقِیدَه وِی جِهَتدَن قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِیدَن فَرق قِیلمَسدِی،اَمّا رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قُدرَتنِی قوُلگه کِیرِیتگن پَیتلَرِیدَه هَم اوُنِی یَحشِیلِیکلَرِینِی اوُنوُتمَه دِیلَر، قُرَیشنِی یِیتَکچِی کِیشِیلَرِیدَن تَشکِیل تاپگن 70 نَفَر اَسِیرلَرنِی آزاد قِیلِیشنِی سوُرَب کِیلگن قُرَیشلِیکلَرگه جَواباً مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: ” اَگر مُطعِیم شُو یِیردَه بوُلِیب بوُ اَسِیرلَر اوُچُون پَناه سُورَه گندَه، اَسیِرلَرنِی اَلبَتَّه اوُنگه تاپشِیرگن بوُلَر اِیدِیم .” رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مُسُلمانلَرگه قَرشِی قوُراللِی جَنگدَه اِیشتِراک اِیتگن وَ جَنگ مَیدانِیدَه حاضِر بوُلگن اَبُو البَختَرِیگه نِسبَتاً هَم شوُندَی مُناسَبَتدَه بوُلگن اِیدِیلَر؛ اوُ کِیشِی اَگر اَبُو البَختَرِی اَسِیرگه توُشَه دِیگن بوُلسَه، اوُلدِیرمَسلِیککَه بوُیرُوق بِیرگن اِیدِیلَر.
(دوامی بار…….)