مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(134- قیسم)
آشکارَه کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیدَن یاردَم سوُرَشنِی هَم وَ مُشرِک،سِکوُلار کافِرلَردَن یاردَم سوُرَشنِی هَم، وَ جُودَه کوُپ اوُرِینلَردَه مُنافِقلَردَن یاردَم سوُرَشنِی هَم، اوُزلَرِینِینگ نَظارَتلَرِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی نَظارَتِی آستِیدَه، مَوجُود وَضِیعیَتگه مُناسِب حالدَه مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِیگه کوُرَه موُمکِین دِیب سَنَه گنلَر، اَمّا مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِی بوُلمَه گن وَ ضَرُورَت توُغیلمَه گن شَرائِطدَه اِیسَه، مَنَه بُو اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیدَن وَ مُشرِک سِکوُلار کافِرلَردَن حَتَّی اَگر اوُلَر مُسُلمانلَر بِیلَن اِتِّفاقداش بوُلِیب پَیمان توُزگن بوُلسَه هَم، مَنع قِیلگن بوُلِیشلَرِی هَم موُمکِین. مَثَلاً رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم بَدر جَنگِیدَه اِیشتِراک اِیتماقچِی بوُلگن مُشرِک کِیشِیگه قَرَب مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: ارْجِعْ فَلَنْ أَسْتَعِينَ بِمُشْرِكٍ، قَیتِیب کِیتَه وِیر، مِین هَرگِیز مُشرِکدَن یاردَم آلمَیمَن.
شُو یِیردَه دِققَت بِیلَن اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَک، مَنَه بُو زَمان وَ مَکاندَگِی اوُرِیندَه مُشرِکلَردَن یا سِکوُلارِیستلَردَن یاردَم سوُرَه مَسلِیک، کافِرلَر بِیلَن پَیمان توُزمَسلِیک کِیرَک دِیگن مَعنادَه اِیمَس، بَلکِی بوُ اوُرتَه مِیزدَه پَیمان توُزِیلگن کافِرلَردَن یاردَم آلمَسلِیک مَعناسِیدَه کِیلَه دِی.
اوُزِینگِیز بِیر تَصَوُّر قِیلِیب کوُرِینگلَر، مَککَه نِی فَتحِی بَدَر جَنگِیدَن بِیر نِیچَه یِیل اوُتگچ قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن پَیمان توُزگن سِکوُلار قَبِیلَه گه حَملَه قِیلِیشِینِی نَتِیجَه سِیدَه صادِر بوُلدِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن پَیمان توُزگن بَنِی خُزاعَه سِکوُلارِیستلَرِیگه قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ حَملَه قِیلِیشلَرِی، حُدَیبِیَه صُلحِینِی بوُزِیش دِیب حِسابلَنگن، بُو حادِیثَه مَککَه نِی فَتحِ بوُلِیشِی وَ عَرَب یَرِیم آرالِیدَگِی سِکوُلارِیستلَرنِینگ پایتَختِینِی قوُلَه شِیگه شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلَه دِی.
مَنَه بُو رَوِیشدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم توُرلِی- هِیل کِیچکِینَه سِکوُلار وَ مُشرِک قَبِیلَه لَر بِیلَن هَم پَیمان توُزگنلَر وَ اوُ کِیشِی پَیماندَگِی شَرطلَرگه ، پَیماننِی مُددَتِیگه دائِم رِعایَه قِیلگنلَر؛ حَتَّی تَوبَه سوُرَه سِی وَ مُشرِکلَردَن،سِکوُلارِیستلَردَن بَرائَت قِیلِیش، اوُلَرنِی اوُلدِیرِیش دَستوُرِی نازِیل بوُلگن پَیتدَه هَم، ِاسلامِی حُکوُمَت بِیلَن پَیمان تُوزگن مُشرِکلَر وَ سِکوُلارِیستلَرنِینگ دَستَه لَرِی، پَیمان مُددَتِی تَمام بُولگوُنِیگَه قَدَر مُسُلمانلَرنِینگ قوُراللِی جَنگلَرِیدَن مُستَثنا قِیلِینَه دِی. إِلاَّ الَّذِینَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِکِینَ ثُمَّ لَمْ یَنقُصُوکُمْ شَیْئاً وَلَمْ یُظَاهِرُواْ عَلَیْکُمْ أَحَداً فَأَتِمُّواْ إِلَیْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ (توبه/4) مَگَر (ِای مُؤمِنلَر)، سِیزلَر عَهد – پَیمان قِیلگن مُشرِک کِیمسَه لَر کِییِین (عَهدلَرِیدَن) بِیران نَرسَه نِی بوُزمَه سَه لَر وَ سِیزلَرنِینگ زِیانِینگِیزگه بِیراو بِیلَن هَمکارلِیک قِیلمَه سَه لَر، اوُ حالدَه اوُلَرنِینگ عَهدلَرِینِی بِیلگِیلَنگن مُددَتگه چَه توُلَه – توُکِیس یِیتکَه زِینگلَر! اَلبَتَّه، اَلله تَقوا قِیلگوُچِی ذاتلَرنِی سِیوَر.
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم عَلِی ِابِن اَبِی طالِبگه قَرَب مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: بَرائَت سوُرَه سِینِی آلدِی آیَتلَرِینِی اوُزِینگ بِیلَن بِیرگه آلِیب بار وَ عِید قُرباندَه آدَملَر مِینادَه جَملَنگن پَیتلَرِیدَه اوُلَرگه اِعلان قِیل: هِیچ قَیسِی کافِر جَنَّتگه کِیرمَیدِی، کِیلَه سِی یِیلِی حَجدَه هِیچ قَیسِی کافِر جَنَّبتگه کِیرمَیدِی، کِیلَه سِی یِیلِی حَجدَه هِیچ قَیسِی بِیر مُشرِک جاضِر بُولمَیدِی، هِیچ کِیم یَلَنغاچ حالَتدَه خُدانِی بَیتِینِی طَواف قِیلمَه سِین وَ رَسُولِی خُدا بِیلَن پَیمان توُزگن کِیمسَه لَرنِینگ پَیمانِی اوُنِی مُهلَتِی آخِیرِیگه یِیتگوُنِیچَه مُعتَبَر سَنَلَه دِی.”
بُو یِیردَه بَنِی زَمرَه گه اوُحشَه گنلَر بِیلَن توُزِیلگن پَیماننِی مُددَتِی دائِمِی بوُلگنلِیگِی “دِینگِیزدَه صَدَف مَوجُود بوُلگوُنِیچَه” مَا بَلّ بَحْرٌ صُوفَهً یاکِی اوُنگه مُعَیَّن مُددَت تَعیِین قِیلِینگنلِیگِی مُهِم اِیمَس،بَلکِی بُو یِیردَه مَنَه بُو پَیمانلَرنِینگ مُددَتِیگه وَ بَندلَرِیگه پایبَند بوُلِیش مُهِمدوُر. أَوفُوا بِالعَهدِ إنَّ العَهدَ كانَ مَسئُولـاً (اسراء/34) عَهدگه وَفا قِیلِینگلَر. زِیرا،عَهد – پَیمان (قِیامَت کوُنِیدَه) مَسئوُل بوُلِینَه دِیگن اِیشدِیر.
یَعنِی قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ پایتَختِی فَتح بُولگن پَیتدَه وَ سِکوُلارِیستلَرنِینگ عَرَبِستان یَرِیم آرالِیدَگِی حُکمرانلِیگِی خاتِیمَه تاپگن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر جَمِیعیَتنِی اوُستِیدَه اوُز حُکمرانلِیگِینِی باشلَه گن وَ جَمِیعیَتنِی مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَردَن پاکلَش جَرَیانِی باشلَنگن پَیتدَه هَم،رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن وَ اِسلامِی حُکوُمَت بِیلَن پَیمان توُزگن مُشرِک وَ سِکُولار کافِرلَر پَیمانلَرِینِی مُددَتِی تَمام بوُلگوُنِیچَه مَنَه بُو قِیرغِینلَردَن آماندَه بُولِیشَه دِی: «فَأَتِمُّوا إِلَیهِم عَهدَهُم إِلَی مُدَّتِهِم» (توبه/ 4)
بُو یِیردَه مُشَخَّص وَ اَنِیق بوُلگن نَرسَه شوُکِی، پَیماننامَه لَرنِی قائِدَه لَرِی وَ بُو پَیماننا مَه لَرنِینگ مُددَتِی مُسُلمانلَرنِینگ “مَوجُود وَضِیعیَتِی” وَ “کوُندَه لِیک اِیختِیاجِیگه” کوُرَه، فَقَطگِینَه اِسلامِی اوُمَّتنِی اَمِیرِی وَ رَهبَرِی تامانِیدَن تَعیِین قِیلِینَه دِی. آلدِین هَم اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک اوُمَّت هَم فَقَط وَ فَقَط اوُچ اَبزارنِی یوُلِیگه اَساساً تَشکِیل قِیلِینَه دِی: یاکِی نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت یاکِی اوُ مَوجُود بوُلمَسَه اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت، اَگر اوُ هَم مَوجُود بُولمَسَه اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت، اَگر اوُ هَم مَوجُود بُولمَسَه مُجاهِدلَرنِینگ واحِد مَجلِیسِی تامانِیدَن بوُ اوُمَّت شَکللَه نَه دِی وَ آخِیرگِی اِیلچِی یوُبارِیلگچ اِسلامِی دِیارلَردَه مَنَه بُو اوُمَّتنِی تَشکِیل قِیلِیش اوُچُون اوُچ اَبزاردَن باشقَه یوُل یوُق، شوُنِینگ اوُچُون هَم تَرقاق گوُرُوهلَرنِینگ بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی کافِرلَر بِیلَن توُزگن پَیمانلَرِی شَرعاً دوُرُست بوُلمَیدِی وَ اوُ فَقَط مُسُلمانلَرنِی گوُمراه قِیلِیب بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی کافِرلَرنِی قوُلِیدَه بِیر اَبزارگه اَیلَنتِیرَه دِی خالاص.
اِیندِی مَنَه بُو اوُمَّتنِی رَهبَرِی – اوُ قَیسِی سَطحدَه بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر – اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اَصلِی وَ ثابِت اوُصُوللَرِینِی نَظَرگه آلِیب، بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی وَ اِیچکِی مَوجُود وَضِعیَتگه مُناسِب حالدَه، مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِینِی حِسابگه آلِیب مَنَه بُو پَیمانلَرنِی مُددَتِی وَ قاِئدَه لَرِی قَندَی بوُلِیشِینِی تَعیِین قِیلَه دِیگن تَنها مَرجَع حِسابلَه نَه دِی. بُو یَعنِی دِیپلامَه تِیکَه اوُزگه رُوچَن بُولَه دِی، دِیگه نِیدُور، مُسُلمانلَر مَنَه بُو اوُزگه رِیشلَرنِی اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی کَنَلِی وَ اوُنِی اوُچ کَنَلِینِینگ رَهبَرِیَتِیدَن آلِیشلَرِی لازِم، بُو توُغرِیدَن – توُغرِی هَر بِیر مُؤمِننِینگ «سَمِعنا وَ اَطَعنا» سِیگه باغلَنگن.
چُونکِی دِیپلامَه تِیکَه وَ کافِرلَر بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیش رَوِیشِی تِیمِیر مَعدَنِی کَبِی ثابِت اوُصُوللَرگه اِیگه بوُلسَه هَم، لِیکِن اوُ اوُزِینِی مَقصَدلَرِیگه یِیتِیش اوُچُون زَمان وَ مَکاننِی اوُزگه رُوچَن شَرائِطِیگه مُناسِب حالدَه، بِیر نِیچَه اوُزگه رِیشلَرنِی تَجرِیبَه قِیلِیب اوُتکَه زَه دِی، بِیرگِینَه مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون اوُشَه زَمان وَ مَکاندَگِی مَوجُود وَضِیعیَتگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه مُناسِب توُرلِی- هِیل رَوِیشلَردَن فایدَه لَه نِیشلَرِی هَم موُمکِین.
یَعنِی تِیمِیر مَعدَنِی ثابِت بوُلگن تَقدِیردَه هَم، مَکان وَ زَماننِی اوُزگه رُوچَن شَرائِطِیگه وَ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرگه مُناسِب حالدَه، فایدَه لَه نِیش زَمِینَه سِیدَه بِیر نِیچَه اوُزگه رِیشنِی تَجرِیبَه قِیلِیشی موُمکِین، یَعنِی شوُنِی اَیتِیشِیمِیز موُمکِینکِی، تِیمِیر مَعدَنِی قوُللَنِیلَه دِیگن صاحَه لَردَه اوُزگه رُوچَن حُصوُصِیَتگه اِیگه، اوُ ثابِت وَ مُطلَق اِیمَس. .
اِسلامِی دِیپلامَه تِیکَه هَم بِیرِینچِی پَیغَمبَرنِی زَمانِیدَن بوُیان،مَخصُوصاً رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی زَمانلَرِیدَن تا قِیامَت کوُنِیگه چَه، زَمان وَ مَکاندَگِی اوُزگه رِیشلَرگه وَ مَوجُود وَضِیعیَتگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه مُناسِب حالدَه – اوُصُوللَرنِی حِفظ قِیلِیب – مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِینِی بَرطَرَف قِیلِیش بوُیِیچَه جوُدَه کوُپ اوُزگه رِیشلَرنِی باشِیدَن اوُتکَزَه دِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِیگه وَ مَوجُود وَضِیعیَتگه جَواب بِیرگن وَ حاضِردَه هَم جَواب بِیرَه دِی.
(دوامی بار…….)