مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(139- قیسم)
- سَلام. مَنَه شوُنچَه سَلَفِی گوُرُوهلَر وَ حِزبلَر مَوجُود وَ اوُلَرنِی اَکثَرِی یا بِیر- بِیرلَرِی بِیلَن لَفظِی جَنگ قِیلِیش بِیلَن مَشغُول یاکِی اوُزَرا قوُراللِی جَنگ قِیلِیشیَپگن، بُو حَقِیدَه سِیزنِینگ نَظَرِینگِیز قَندَی؟ اوُلَرنِی هَر بِیرِی اوُزِینِی حَق وَ باشقَه لَرنِی گوُمراه، دِییدِی، اِیندِی بِیزلَر مَنَه بُو دَستَه لَرنِی قَیسِی بِیرِیگه اِیرگه شِیشگه بُویُورِیلگنمِیز؟
سِیزگه شوُنِی اَیتماقچِیمَنکِی، اَلله تَعالَی شوُندَی مَرحَمَت قِیلگن: وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ(نساء/ 115) اَلله وَ پَیغَمبَرگه اِطاعَت قِیلِینگِیز. شایَد اَلله نِینگ رَحمَتِیگه مُشَرَّف بوُلسَنگِیز.
اَلله وَ رَسُولِیگه اِطاعَت قِیلِیش بوُیِیچَه جوُدَه کوُپ آیَتلَر مَوجُود، اِیندِی بوُ یِیردَه شوُندَی بِیر سَوال توُغِیلَه دِی، اِیندِی مَنَه بُو اِطاعَت قِیلِیشنِی قَندَی اَبزارلَر آرقَه لِی اَلله تَعالَی اَمر قِیلگن شِیوَه گه کوُرَه عَمَلگه آشِیرسَه بوُلَه دِی؟ اَلله تَعالَی اوُزِی مَرحَمَت قِیلَه دِی: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا(نساء/59) اِی مُؤمِنلَر، اَلله گه اِطاعَت قِیلِینگِیز وَ پَبغَمبَرگه هَمدَه اوُزلَرِینگِیزدَن بوُلگن ( یَعنِی مُسُلمان) حاکِملَرگه بوُیِینسُونِینگِیز! باردِیُو بِیران نَرسَه حَقِیدَه تَلَه شِیب قالسَنگِیز، – اَگر حَقِیقَتاً اَلله گه وَ آخِیرَت کوُنِیگه اِیشانسَنگِیز – اوُ نَرسَه نِی اَلله گه وَ پَیغَمبَرگه قَیتَه رِینگِیز! مَنَه شوُ یَحشِیراق وَ چِیرایلِیراق یِیچِیمدِیر.
یَعنِی اَلله گَه وَ پَبغَمبَرِیگه اوُلِی الاَمر وَ مُتَخَصِّصلَر شوُراسِینِی کَنَلِی آرقَه لِی اِطاعَت قِیلِینِیشِی کِیرَک، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلگنلَر: یَهُودِیلَر 71 فِرقَه گه تَقسِیم بوُلِیشَه دِی وَ نَصارالَر هَم 72 فِرقَه گه تَقسِیم بوُلِیشَه دِی وَ مِینِی اوُمَّتِیم اِیسَه 73 فِرقَه گه تَقسِیم بوُلَه دِی، اوُلَرنِینگ بِیر فِرقَه سِیدَن باشقَه سِی آلاودَه دوُرلَر. قالوا:مَنْ هی یَا رَسُولَ اللَّهِ، شُوندَه اَیتِیشدِی: اِی رَسُولِی خُدا اوُلَر قَندَی کِیشِیلَر؟ قَالَ هی الْجَمَاعَة، اَیتِیشدِیکِی: اوُلَر بِیر جَماعَتدِیر وَ باشقَه بِیر رِوایَتدَه اَوَّلگِیسِینِی تَفسِیر قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: اوُلَر مِین وَ اَصحابلَرِیم توُتگن نَرسَه نِی مَحکَم اوُشلَه گن کِیشِیلَردِیر. [1]
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی اَصحابلَرِی هَم اَلبَتَّه جَماعَتگه تابِع بوُلِیشگن وَاَهلِی تَفَرُّق بوُلِیشمَه گن، شوُ سَبَبلِی هَم اَلله تَعالَی بِیزلَرنِی اوُلَرگه اِحسان بِیلَن اِیرگه شِیشگه بُویُورَه دِی: «وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِیَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ » (توبه 100).
اوُلَر شوُندَی کِیشِیلَرکِی، اَلله تَعالَی بِیزلَرنِی اوُلَرگه اِحسان بِیلَن اِیرگه شِیشگه دَعوَت قِیلگندِیر. مَنَه بُو حالَتدَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، اَلله تَعالَی بِیزلَرنِی اوُزِیگه وَ رَسُولِیگه وَ اوُلِی الاَمر شوُراسِیگه اِطاعَت قِیلِیشگه دَعوَت قِیلگن، مَنَه بُو شُورا واحِد اوُمَّتنِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِی وَ اوُزِینِی واحِد اِجماعسِی بِیلَن واحِد جَماعَتنِی دُنیاگه کِیلتِیرَه دِی وَ اوُنِینگ بَرچَه لایِیحَه لَرِی “اوُچ اَبزارنِی” بِیرِی آرقَه لِی عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی. یَعنِی مَنَه بُو واحِد اوُمَّت وَ جَماعَت شوُندَی شوُرا آرقَه لِی وُجُودگه کِیلَه دِیکِی، بُو شوُرا “اوُچ اَبزاردَن” بِیرِیگه کوُرَه یا نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت یاکِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت یاکِی مُجاهِدلَرنِینگ شوُراسِینِی واحِد مَجلِیسِیگه کوُرَه وُجُودگه کِیلگن بوُلِیشِی کِیرَک.
اِیندِی واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِی وَ واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَت اَنَه بُو “اوُچ اَبزارنِی” قوُلَه گه نِی سَبَبلِی اوُرتَه دَن کِیتگن پَیتِیدَه، بِیزلَرنِی مَنَه بُو صَحِیح یُولگه دَعوَت قِیلگن هَر قَندَی عالِم کِیشِی،بِیزلَرنِینگ اوُتگن عَصرلَردَگِی توُغرِی اِیشنِی قِیلگن اَجدادلَرِیمِیز یاکِی عَرَب تِیلِی بِیلَن اَیتگندَه سَلَفِی صالِحلَردَن حِسابلَه نِیشَه دِی، اِیندِی مَنَه بُو صالِح شَخص رَی اَهلِیدَن بوُلمِیش اِمامِی حَنَفِی بوُلَه دِیمِی یاکِی اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَلگه اوُحشَه گن اَهلِی حَدِیث وَ رَی اَهلِیدَن قاچِیب یوُرگن شَخص بوُلَه دِیمِی، بوُنِی فَرقِی یوُق. مَنَه بُو کِیشِیلَر وَ اِمامِی جَعفَر صادِیق وَ اِمامِی مالِک وَ اِمامِی شافِیعِی وَ باشقَه یوُزلَب اَئِمَّه لَر کَبِی بوُیُوک شَخصلَرنِی هَمَّه سِی بِیزلَرنِینگ صالِح وَ توُغرِی اِیش قِیلگن اَجدادلَرِیمِیز سَنَه لِیشَه دِی.
اَمّا مَنَه بُو کوُز- قَرَشنِی قَرَمَه – قَرشِیسِیدَه اوُزلَرِینِی بوُ اوُمَّتنِی سَلَفِی – صالِحلَرِیگه اِیرگه شوُچِیلَرِی دِیب بِیلَه دِیگن بَعضِی بِیر بِرادَرلَرِیمِیز خَیالپَرَستلِیککَه بِیرِیلِیب کِیتِیشگن، چوُنکِی اوُلَر اوُمَّتنِینگ اوُتمِیشدَگِی صالِح کِیشِیلَرِیگَه اِحسان بِیلَن اِیرگه شِیشنِی اوُرنِیگَه آلِ سَعُود اوُلَمالَرِینِینگ اَندِیشَه لَرِینِی مَحکَم اوُشلَب آلِیشگن، اوُلَر آلِ سَعُودنِینگ آخِیرگِی 2-3 عَصر مابَینِیدَگِی “نَجدِیَتِیگه” جِددِی وَ چِیگرَه لَنگن حالدَه یاپِیشِیب آلِیشگنکِی، مَنَه بُو فِکرِی چِیزِیقدَن باشقَه هِیچ نَرسَه گه صَبر- طاقَت قِیلِیشمَیدِی وَ اوُلَر اِصطِلاحلَر، بِدعَتلَی اوُصُوللَر، فُرُوعلَرگه اوُزلَرِینِی شوُنچَه لِیک غَرق قِیلِیب آلِیشگنکِی، اَگر اوُلَرنِی قوُللَرِی بِیر جایدَه بَلَند کِیلَه دِیگن بوُلسَه، اوُزلَرِینِی اُوصُوللَرِیگه مُخالِف بوُلگن اَهلِی قِبلَه نِی هِیچ قَیسِی بِیرِینِی قَبوُل قِیلِیشمَیدِی.
بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو تار نَظَرلِی بِرادَرلَرِیمِیز اَگر قوُللَرِی بَلَند کِیلمَیدِیگن جایدَه باشقَه مُسُلمانلَرنِینگ قوُل آستِیدَه جایلَه شِیب قالگن بوُلسَه لَر، قُدرَتنِی قوُلگه کِیرِیتِیشلَرِی بِیلَن اِیچکِی جَنگلَرنِی باشلَب یوُبارِیشَه دِی، اوُلَر حَتَّی اِیککِیتَه بِدعِی اِصطِلاح بوُیِیچَه اوُزلَرِی بِیلَن هَمفِکر بوُلمَه گن نَجدِیلَرگه هَم صَبر- طاقَت قِیلِیشمَیدِی. اوُزلَرِینِی سَلَفِی دِیب بِیلَه دِیگن مَنَه بُو نَجدِیلَرنِی آرَه سِیدَگِی تَقسِیماتلَر وَ اَنَه اوُشَنچَه قوُراللِی حِزبلَر وَ اوُلَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی اِیچکِی جَنگلَر یَشِیرِیب اوُتِیرَه دِیگن نَرسَه اِیمَس، اوُلَر وُجُودگه کِیلتِیرِیلگن بِی پایَه وَ اَساسسِیز اِصطِلاحلَردَن فایدَه لَنگن حالدَه بِیر – بِیرلَرِینِی گوُمراه، اَدَشگن وَ اَدَشتِیرُوچِی دِیب تَمغَه یاپِیشتِیرِیشَه دِی وَ نِهایَتدَه آسانلِیک بِیلَن بِیر- بِیرلَرِینِی قانِینِی، مالِینِی اوُزلَرِی اوُچُون حَلال قِیلِیب آلِیشَه دِی.
شوُنِیشِی قِیزِیقکِی، مَنَه بُو بِرادَرلَرِمیِز قَیِیرگه بارسَه لَر هَم، مَنَه بُو بِی پایَه وَ اَساسسِیز اِصطِلاحلَرنِی رِواجلَنتِیرِیش بِیلَن آدَملَرنِی مُجاهِدلَردَن جُودا قِیلِیشَه دِی وَ حَتَّی آدَملَرنِی اوُرتَه سِیدَه مَدَنِیَتلَه شِیب کِیتگن عَصرلَردَن بُویان دَوام اِیتَه یاتگن جِهادنِی هَم نابوُد قِیلِیب تَشلَشدِی، بوُنگَه چِیچِیندَگِی جِهاد اِینگ یَققال مِثال بوُلَه دِی. اَلبَتَّه اَلجَزائِردَگِی، عِراقدَگِی، شامدَگِی جِهادلَرنِی هَم نَمُونَه صِیفَتِیدَه کِیلتِیرِیش موُمکِین.
(دوامی بار……..)
[1] رواه ابن ماجه و احمد و غیره