مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(142- قیسم)
7-اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله وَ بَرَکاتُه بِرادَر، سِیزنِی نَظَرِینگِیز بُویِیچَه یَهُودِی مُشرِکلَرنِی وَ مَسِیحِی مُشرِکلَرنِی وَ مُشرِک صُوفِیلَرنِی وَ اِسلامگَه نِسبَتلَنگَن بَرچَه مُشرِکلَرنِی حُکمِی نِیمَه؟
حُورمَتلِی بِرادَر شایِیستَه بوُلمَه گَن، غَیرِی شَرعِی تَرکِیبنِی اِرایَه بِیردِینگِیز. مِین دُشمَنشُوناسِی دَرسِیمِیزدَه بوُ حَقِیدَه بَتَفصِیل صُحبَتلَشگَنمَن، آلدِینگِی دَرسلَرِیمِیزگَه مُراجَعَت قِیلِیشِینگِیزنِی سُورَیمَن. اَمّا عُمُومِی صوُرَتدَه بُو حَقِیدَه بَیان قِیلِیب اوُتماقچِیمَن،
– اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلگَنکِی: يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ (توبه/28) اِی مُؤمِنلَر، هِیچ شَک – شُبهَه سِیز، مُشرِکلَر ناپاک کِیمسَه لَردِیر. شُو سَبَبلِی هَم اوُ ذات اَمر قِیلَه دِیکِی:
- وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ (روم/31) هَرگِیز مُشرِکلَردَن بوُلمَنگلَر. وَلَاتَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (انعام/14)
- مَاكَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ (توبه/113)
- وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكَاتِ حَتَّىٰ يُؤْمِنَّ(بقره/221)
بُو یِیردَه هَم اَلله تَعالَی هَمَّه گَه اَمر قِیلگَنکِی، مُشرِکلَردَن بوُلمَنگلَر، حوُپ، بُو نَرسَه هَمَّه گَه آچِیق – آیدِین رَوشَن، یَعنِی مَنَه بُو ناپاک مُشرِکلَردَن بُولمَسلِیکلَرِی وَ اوُلَر اوُچُون مَغفِیرَت طَلَب قِیلِیب دُعا قِیلمَسلِیکلَرِی یاکِی اوُلَرنِی قِیزلَرِی وَ عَیاللَرِینِی نِکاهلَرِیگَه آلمَسلِیکلَرِی وَ اوُلَر سُویگَن حَیوانلَرنِی اِستِعمال قِیلمَسلِیکلَرِی کِیرَک.
بُو یِیردَه اَلله تَعالَینِی اَمر وَ نَهِیسِی مَثلاً توُنغِیزنِی گوُشتِینِی، اوُلَکسَه لَرنِی وَ شَرابنِی اِستِعمال قِیلمَنگلَر وَ زِنا قِیلمَنگلَر وَ اِنسانلَرنِی ناحَق اوُلدِیرمَنگلَر وَ اوُغِیرلِیک قِیلمَنگلَر دِیگَه نِیگَه اوُحشَیدِی. اِیندِی اوُ ذات مُشرِکلَردَن بوُلمَنگلَر وَ اوُلَرنِی نِکاهلَه مَنگلَر وَ اوُلَر اوُچُون مَغفِرَت طَلَب قِیلِیب دُعا قِیلمَنگلَر دِیگَن پَیتِیدَه هَم، اوُ ذاتنِی دَستوُرِی آچِیق – آیدِین رَوشَن کوُرِینِیب توُرِیبدِی، شَخص مَنَه بُو مَوجُوداتلَر کِیملَر اِیکَه نِینِی بِیلِیشِی کِیرَک، اَلله تَعالَینِی فَرمانِیدَن باش تارتمَسلِیگِی لازِم.
مَنَه بُو مُشرِکلَر هَم یَهُودِیلَرگَه وَ نَصرانِیلَرگَه وَ مَجُوسِیلَرگَه وَ صابِیئِیلَرگَه اوُحشَب مُشَخَّص، اَنِیق بِیر شَکلگَه وَ قِیافَه گَه اِیگَه، اَگَر فَقَط بِیر دَستَه اوُچُون مُشَخَّص بوُلسَه وَ بُو دَستَه هَم اوُزِینِی خاص تَعوِیلِی وَ اِجتِهادِیگَه کوُرَه بَعضِی گوُرُوهلَرنِی مُشرِک دِیب حِسابلَه سَه وَ باشقَه گوُرُوهلَرنِی مُشرِک دِیب حِسابلَه مَیدِیگَن بوُلسَه، بُو اِیش توُغرِی بوُلمَیدِی. یَهُودِی یَهُودِی دِییِیلِیشِی، مَجُوسِی مَجُوسِی دِییِیلِیشِی، نَصرانِی هَم نَصرانِی دِییِیلِیشِی کِیرَک، بُو نَرسَه لَر اِیندِی اَنِیق وَ آشکار،بوُ اوُچُون مُتَخَصِّصگَه یا بِیر گوُرُوهنِی اِجتِهادِیگه اِختِیاج یوُق؛ اوُلَر بِیلَن بِیر قَدَر آشنا بوُلگَن کِیشِی اوُلَرنِی تَنِیب آلَه دِی وَ فَلانچِی یَهُودِی یا فَلانچِی نَصرانِی یا فَلانچِی مَجُوسِی یا صابِیئِی دِییَه آلَه دِی. مُشرِکلَر هَم شوُنگَه اوُحشَش. اوُلَرنِی هَم اوُزلَرِیگَه خاص قِیافَه لَرِی بار.
بُو یِیردَه بِیز مُشرِک وَ مُشرِکلَر حَقِیدَگِی تَعرِیفِیمِیزنِی اِصلاح قِیلِیب قُرآنِی قِیلِیب آلِیشِیمِیز کِیرَک: مُشرِک یَعنِی جَمِیعیَتدَگِی اِجرائِی وَ اِدارِی قانوُنلَر بوُیِیچَه آسمانِی شَرِیعَتلَردَگِی قانوُنلَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِیگَه اِعتِقاد قِیلمَیدِیگَن کِیمسَه دوُر،اوُ نَه نَصرانِیَتنِی وَ نَه یَهُودِیَتنِی وَ نَه اِسلامنِی وَ حَتَّی شِبهِ اَهلِی کِتابنِی هَم قَبوُل قِیلمَیدِی. حاضِرگِی دَوردَه مَنَه بُو مُشرِکلَرگَه سِکوُلارِیست دِییِیلَه دِی. حوُددِی بِیزلَر حاضِردَه دَهرِیلَرگَه کامُّونِیست، مَتِیرِیالِیست وَ اَتِیئِست دِیگَه نِیمِیز کَبِی. دِیمَک بوُگوُنگِی کوُندَه مُشرِکلَرگَه سِکُولارِیست دِییِیلَه دِی. بُو یِیردَگِی اَصلِی مُشکِلات، سِیز آلِ سَعُودنِی اوُلَمالَرِیگَه اِیرگَشگَن حالدَه یَسَه گَن تَرکِیبِینگِیزدَه.
بِیزلَر مُشرِکلَرنِینگ تَعرِیفِینِی وَ اوُلَرنِینگ اوُرتَه سِیدَگِی فَرقنِی بِیلمَیمِیز. شوُ سَبَبلِی هَم بُو حُکمنِی تَطبِیق قِیلَه یاتگَن پَیتِیمِیزدَه خَطا قِیلَه مِیز. چوُنکِی یَهُودِیلَر یا نَصرانِیلَر یا مَجُوسِیلَر وَ باشقَه لَر شِیرک قِیلِیشیَپتِیمِی، دِیمَک اوُلَر اَلبَتَّه مُشرِکدوُرلَر، دِیب اوُیلَیمِیز، اَصلِیدَه اِیسَه بوُندَی اِیمَس، چوُنکِی باشقَه بِیر تاماندَن قَرَلگَندَه اوُلَرنِینگ حُکملَرِی مُشرِکلَرنِی حُکمِیدَن فَرق قِیلَه دِی وَ اَلله تَعالَی اوُلَرنِی بِیر- بِیرلَرِیدَن جُودا قِیلِیب اَجرَتگَن، حوُددِی شوُ یِیردَه قُرآن وَ صَحِیح سُنَّت وَ صَحابَه لَرنِی، خَیرُ القُرُوندَگِیلَرنِی نَظَرلَرِی، هَمدَه بوُگوُنگِی کوُندَگِی وَضِیعیَت بِیلَن آشنا بوُلمَه گَن مُسُلمان شَخص اوُچُون بِیر آز چَلکَشلِیک وُجُودگَه کِیلَه دِی.
حوُرمَتلِی بِرادَرلَر: یَهُودِیلَر وَ نَصرانِیلَر وَ مَجُوسِیلَر وَ صابِیئِیلَر وَ مُشرِکلَرنِی هَر بِیرِیدَه اَلاهِیدَه توُرلِی – هِیل گوُرُوهلَر حِسابلَه نَه دِی وَ اوُلَرنِی هَر بِیرِینِی اوُزِیگَه خاص اَحکاملَرِی بار،بِیر تَصَوُّر قِیلِیب کوُرِینگلَر، اوُلَرنِی هَر بِیرِی اَلاهِیدَه خانَه لَرگَه اوُحشَه شَه دِی. بِیر شَخص قَندَی قِیلِیب بِیر خانَه دَن چِیقِیب باشقَه بِیر خانَه گَه کِیرَه دِی، حوُددِی شوُنگَه اوُحشَش اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی یا شِبهِ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی یاکِی مُنافِقلَرنِی توُدَه سِیدَن بوُلگَن کِیمسَه، اَگَر مُشرِکلَرنِی یا سِکوُلارِیستلَرنِی خانَه سِیگَه کِیرَه دِیگَن بوُلسَه، بوُتوُنلَی آچِیق – آیدِین هِیچ قَندَی شَک – شُبهَه سِیز مُشَخَصّ بوُلِیشِی کِیرَک، فَقَطگِینَه گاهِیدَه اوُزلَرِینِی اوُرتَه سِیدَه هَم اِیختِلاف بوُلِیب توُرَه دِیگَن مُتَخَصِّص کِیشِیلَر اِیمَس، بَلکِی سَوادلِی یا سَوادسِیز کِیشِیلَرنِی هَمَّه سِی اوُلَرنِی مَکانِینِی اوُزگَرگَه نِینِی فَهملَه شِی لازِم. بِیر یَهُودِی نَصرانِی بوُلگَن بوُلسَه، اوُنگَه قَرَب بُو شَخص نَصرانِی بوُلدِی یاکِی اَگَر سِکوُلارِیست بوُلِیب آلگَن بوُلسَه، فَلانچِی اِسلامدَن یا یَهُودِیَتدَن یا نَصرانِیَتدَن یا مَجُوسِیَتدَن یا صابِیئِیلِیکدَن چِیقِیب مُشرِک وَ سِکوُلارِیست بوُلدِی، دِییمِیز. بُو نَرسَه حوُددِی شوُندَی آسان رَوشَن بوُلماغِی لازِم.
بِیر شَخص آشکارَه سِکوُلارِیستمَن، دِییدِی، یَعنِی بُو مِین مُشرِکمَن دِیگَه نِیدوُر. مَنَه اِیندِی یَهُودِنِی نَصرانِیدَن یاکِی مُسُلماندَن جُودا قِیلَه دِیگَن نَرسَه نِی فَهملَی آلَه مِیز؟ بُو جوُدَه هَم ساددَه نَرسَه. شوُنگَه اوُحشَب بِیر مَجُوسِینِی یَهُودِیدَن یا مُسُلماندَن آسانلِیک بِیلَن اَجرَه تِیب تَشخِیص بِیرسَک بوُلَه دِی،شوُ کَبِی سِکوُلار کِیمسَه نِی هَم یَهُودِیدَن جوُدا قِیلَه آلَه مِیز یاکِی بِیر مُسُلماننِی هَم سِکوُلار مُشرِک کِیمسَه دَن اَجرَه تِیشِیمِیز موُمکِین.
لِیکِن مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَر مَنَه بوُندَی مُشَخَّص، اَنِیق حالَتدَه تَنِیلِیشِی وَ اَنَه اوُشَنچَه آسمانِی شَرِیعَتلَرنِی قَرشِیسِیدَه، مَخصُوصاً اَهلِی قِبلَه نِی قَرشِیسِیدَه یالغِیز اَجرَه لِیب قالِیشنِی اِیستَشمَیدِی، شُو سَبَبلِی هَم مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی کَنَلِی آرقَه لِی مُسُلمانلَرنِینگ کوُز- قَرَشلَرِینِی بوُزِیشگَه حَرَکَت قِیلِیشَه دِی وَ اوُزلَرِی بِیلَن آسمانِی شَرِیعَتلَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی مُشتَرَک بِیر یا اِیککِیتَه صِیفَتگَه اِیشارَه قِیلِیش آرقَه لِی هَمَّه نِی اوُزلَرِیگَه اوُحشَه تِیب کوُرسَه تِیشَه دِی وَ اوُلَرنِی هَم اوُزلَرِینِی جِبهَه سِیگَه قوُشِیب آلِیشَه دِی وَ مُؤمِنلَرنِی بُو اِیشلَرِی بِیلَن مَشغُول قِیلِیب توُرِیشماقچِی بوُلِیشَه دِی.
اِمّا اَلله تَعالَی آچِیق- آیدِین کافِرلَرنِی اوُرتَه سِیگَه فَرق قوُیگَن وَ اوُلَرنِی هَر بِیرِینِی اوُزِینِی اِسمِی بِیلَن ناملَه گَن وَ اوُلَرنِی بِیر- بِیرِیدَن جُودا قِیلگَن:
– لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذينَ أَشْرَکُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ قالُوا إِنَّا نَصاري… (مائده/82) اِیمان کِیلتِیرگَن ذاتلَرگَه اِینگ قَتتِیق عَداوَت قِیلگوُچِی آدَملَر یَهُودِیلَر وَ مُشرِک بوُلگَن کِیمسَه لَر اِیکَه نِینِی کُورَه سِیز. اِیمان کِیلتِیرگَن ذاتلَرگَه اِینگ یَقِین دوُست بوُلگوُچِیلَر اِیسَه: “بِیز نَصرانِیلَرمِیز،” دِیگَن کِیمسَه لَر اِیکَه نِینِی کوُرَه سِیز.
- مَّا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَن يُنَزَّلَ عَلَيْكُم مِّنْ خَيْرٍ مِّن رَّبِّكُمْ (بقره/105) نَه اَهلِی کِتابلَر (یَهُودِیلَر وَ نَصرانِیلَر)دَن بوُلگَن کافِرلَر وَ نَه مُشرِکلَر سِیزگَه پَروَردِیگارِینگِیز طَرَفِیدَن بِیر یَحشِیلِیک ( یَعنِی وَحِی) توُشِیشِینِی اِیستَه مَیدِیلَر.
بوُندَن تَشقَه رِی اَلله تَعالَی مُنافِقلَر بِیلَن مُشرِکلَرنِی آرَه سِیگَه فَرق قوُیَه دِی وَ مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:
- وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّـهِ ظَنَّ السَّوْءِ ۚ (فتح/5-6) وَ اَلله حَقِیدَه ( اوُ اوُز پَیغَمبَرِیگَه وَ مُؤمِنلَرگَه مَدَد، غَلَبَه بِیرمَیدِی دِیب) یامان گوُمان قِیلگوُچِی مُنافِق وَ مُنافِقلَرنِی هَمدَه مُشرِک وَ مُشرِکَه لَرنِی عَذابلَش ( اوُچُون مُؤمِنلَرنِی اوُلَرگَه قَرشِی جِهاد قِیلِیشگَه بُویُوردِی). اوُلَرنِینگ اوُستِیگَه هَلاکَت بَلاسِی توُشگوُچِیدِیر.
باشقَه بِیر آیَتدَه اَهلِی کِتابنِی مَجُوسِیلَرنِی، صابِیئِیلَرنِی، مُشرِکلَرنِی اوُرتَه سِیگَه هَم فَرق قوُیَه دِی، حَتَّی قِیامَتدَه هَم فَرق قوُیَه دِی، اِیندِی بُو دُنیادَه فَرق قوُیِیشِی حَقِیدَه گَه پِیرمَسَه هَم بوُلَه دِی، اوُ ذات مَرحَمَت قِیلَه دِی:
– إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَىٰ وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّـهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ (حج/17)
دَرحَقِیقَت اِیمان کِیلتِیرگَن ذاتلَر،یَهُودِی بوُلگَن کِیمسَه لَر،صابِیئِیلَر (فَرِیشتَه لَرگَه سِیغِینُوچِیلَر) ،نَصرانِیلَر، مَجُوسِیلَر (آتَشپَرَستلَر) وَ مُشرِک بوُلگَن کِیمسَه لَر- اَنِیقکِی اَلله قِیامَت کوُنِیدَه اوُلَرنِینگ اوُرتَه سِینِی اَجرِیم قِیلوُر ( یَعنِی مُؤمِنلَرنِی جَنَّتگَه داخِل قِیلوُر، کافِرلَرنِی دوُزَخگَه گِیرِیفتار قِیلوُر)، اَلبَتَّه اَلله هَمَّه نَرسَه گَه گوُواهدِیر.
بُو یِیردَه اَنِیق وَ آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگَه نِیدِیک، اَصلِی کافِرلَر بِیر نِیچَه گوُروُهگَه بوُلِینگَن: 1- یَهُودِیلَر، 2- نَصرانِیلَر، 3- مَجُوسِیلَر، 4- صابِیئِیلَر، 5- مُشرِکلَر. مَنَه بُو بِیش گوُرُوهنِی الَّذِينَ آمَنُوا یَعنِی اِسلامگَه تابِع بُولگَن مُؤمِنلَردَن سُونگ ذِکر قِیلگَن.
(دوامی بار……..)