مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(143- قیسم)
یَعنِی سِیز بِیر یَهُودِیگَه قَرَب سِین نَصرانِیسَن دِییَه آلمَه گَه نِینگِیز کَبِی، بِیر مُشرِککَه قَرَب هَم سِین مَجُوسِیسَن یا نَصرانِیسَن دِییَه آلمَیسِیز یاکِی بِیر یَهُودِیگَه یا نَصرانِیگَه یا مَجُوسِیگَه قَرَب سِین مُشرِکلَر جُملَه سِیدَن بوُلَه سَن دِیب، اوُلَرنِی مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَرنِی حُکمِیگَه شامِل قِیلَه آلمَیسِیزلَر.
بُو یِیردَه مَنَه بوُلَرنِی هَمَّه سِی کافِر،اَمّا اوُلَرنِی هَمَّه سِینِی یا مُشرِک یا یَهُودِی یا نَصرانِی یا مَجُوسِی یا صابِیئِی دِیب بوُلمَیدِی، بَلکِی اوُلَرنِی هَر بِیرِی اَلاهِیدَه بِیر گوُرُوه. اَلبَتَّه هَر بِیر مُشرِک کافِر بوُلَه آلَه دِی، اَمّا هَر بِیر کافِر کِیمسَه، اَگَرچِی شِیرک کِیلتِیرگَن تَقدِیردَه هَم مُشرِک حِسابلَنمَیدِی. بَلکِی مَنَه بُو کافِرلَر نَصرانِی یا یَهُودِی یا صابِیئِی یا مَجُوسِی بوُلگَن حالِیدَه مُشرِک بوُلِیشِی موُمکِین وَ اوُلَرنِی هَر بِیرِی بِیر- بِیرِیدَن فَرق قِیلَه دِی.
اَیتِیب اوُتگَه نِیمِیزدِیک، حَتَّی مُشرِکلَر وَ سِکوُلارِیستلَرگَه تِیگِیشلِی بوُلگَن اَحکاملَر یَهُودِیلَرگَه وَ نَصرانِیلَرگَه وَ حَتَّی مَجُوسِیلَرگَه اوُحشَش اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیگَه تِیگِیشلِی اَحکاملَردَن فَرق قِیلَه دِی، یَهُودِی وَ نَصرانِیلَرنِی پاکِیزَه عَیاللَرِینِی نِکاهلَش وَ یَهُود وَ نَصارالَرنِی سوُیگَن حَیوانلَرِینِی اِستِعمال قِیلِیش وَ اَهلِی کِتابدَن،مَجُوسِیلَردَن جِزیَه آلِیش کَبِی اَحکاملَردَگِی فَرقلَر مُشرِکلَر وَ سِکوُلارِیستلَرنِی اوُستِیدَه هَم بوُتوُنلَی آشکار وَ اَنِیقدِیر.
بُو یِیردَگِی آچِیق- آیدِین نَرسَه شوُکِی، شِیرککَه دُوچار بوُلگَن کِیمسَه نِی هَمَّه سِی هَم مُشرِک حِسابلَنمَیدِی. یَهُودِیلَر وَ نَصرانِیلَر،مَجُوسِیلَر وَ صابِیئِیلَر هَم شِیرک کِیلتِیرِیشَه دِی (بوُلِیب هَم اوُلَر اِینگ بَتتَر شِیرکلَرنِی قِیلِیشَه دِی)، اَمّا اَلله تَعالَی اوُلَرنِی مُشرِک دِیب ناملَه گَن اِیمَس، اوُ ذات اوُلَرنِی دُنیا وَ قِیامَتدَه هَم مُشرِکلَرنِی حُکمِیگَه شامِل قِیلمَه گَن، اَگَرچِی اَلله تَعالَی اوُزِیگَه قِیلِینگَن شِیرکنِی کِیچِیرمَسَه هَم – اِیندِی بُو کِیم تامانِیدَن قِیلِینِیشِیدَن قَطعِی نَظَر – اَمّا شِیرک کِیلتِیرگَن شَخص بِیلَن مُشرِکنِی اوُرتَه سِیگَه فَرق قوُیِیلگَن. اَلله تَعالَی آچِیق- آیدِین مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ(مائده/72) اَلبَتَّه کِیمدَه – کِیم اَلله گَه شِیرک کِیلتِیرسَه، اَلله اوُنگَه جَنَّتنِی حَرام قِیلوُر وَ بارَر جایِی دوُزَخ بوُلوُر. نِیمَه اوُچُون جَنَّتنِی اوُنگَه حَرام قِیلَه دِی؟ چوُنکِی: إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَادُونَ ذَٰلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ (نساء/116) اَلبَتَّه اَلله اوُزِیگَه (بِیران نَرسَه یا کِیمسَه نِینگ) شِیرِیک قِیلِینِیشِینِی کِیچِیرمَیدِی. شوُندَن باشقَه گوُناهلَرنِی اوُزِی هاحلَه گَن بَندَه لَرِی اوُچُون کِیچِیرَه دِی.
مُشرِکلَر عُمُوماً آلگَندَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اوُزلَرِینِینگ دُنیاوِی حَیاتلَرِینِی اِدارَه قِیلِیش بوُیِیچَه قَبوُل قِیلِیشمَیدِی وَ شوُ رَوِیش بِیلَن اوُنِی اَرزِیمَس دِیب حِسابلَه شَه دِی وَ بُو اِیشلَرِی آرقَه لِی اَلله نِی حَقارَت قِیلِیشَه دِی؛ اَمّا اَکثَر حالدَه اَلله نِی اوُزِینِی قَبوُل قِیلِیشَه دِی وَ شوُ بِیلَن بِیرگَه مُؤمِنلَرنِینگ جُودَه کوُپ صِیفَتلَرِینِی هَم قَبوُل قِیلِیشلَرِی موُمکِین: مَثَلاً :
- – اَگَر اوُلَردَن آسمانلَر وَ یِیرنِی کِیم یَرَتگَن، دِیب سُورَلسَه، اَلبَتَّه اوُلَر اَلله دِییِیشَه دِی: وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ (زمر/38)
- یاکِی بوُلمَسَم، اوُلَرنِی کِیم یَرَتگَن دِیب سوُرَلسَه، قَطعاً اَلله دِیب جَواب بِیرِیشَه دِی: وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۖ (زخرف/87)
- یاکِی اوُلَردَن قوُیِیدَگِی سَوالنِی سوُرَلسَه: قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ سِیزلَر اوُچُون آسمان وَ یِیردَن سِیزلَرگَه کِیم رِزق بِیرَه دِی؟ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ یاکِی کِیم قوُلاق – کوُزلَرِینگِیزگَه اِیگَه لِیک قِیلوُر؟! وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ کِیم اوُلِیکدَن تِیرِیکنِی چِیقَه رُور وَ تِیرِیکدَن اوُلِیکنِی چِیقَه رُور، وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ هَمدَه کِیم بَرچَه اِیشلَرنِی تَدبِیر قِیلِیب توُروُر؟! فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ (یونس/31) اوُلَر اَلبَتَّه “اَلله” دِییدِیلَر. بَس، سِیز اَیتِینگ: “اَخِیر اوُشَه ذاتدَن قوُرقمَیسِیزلَرمِی؟!”
مَنَه بوُلَر وَ بوُنگَه اوُحشَه گَن اوُنلَب باشقَه صِیفَتلَر مُشرِکلَردَه وَ سِکوُلارِیستلَردَه مَوجُود بوُلِیب، بُو مُسُلمانلَرنِی صِیفَتلَرِیدوُر، اَمّا اوُلَر مَنَه بُو صِیفَتلَر بِیلَن مُسُلمان بوُلِیب قالِیشمَیدِی. وَ اَلله تَعالَی آچِیق- آیدِین اوُلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: وَمَا یُؤْمِنُ أَکْثَرُهُمْ بِاللّهِ إِلاَّ وَهُم مُّشْرِکُونَ (یوسف/106) اوُلَرنِینگ کوُپلَرِی اَلله گَه فَقَط مُشرِک بوُلگَن حاللَرِیدَه گِینَه اِیمان کِیلتِیرَه دِیلَر.
مُسُلمان بوُلِیشنِی یا یَهُودِی وَ نَصرانِی یا مَجُوسِی یا صابِیئِی بوُلِیشنِی یوُللَرِی مُشَخَّص وَ اَنِیقدوُر، مَنَه بُو سِکوُلارِیستلَر اَگَر اِسلام اَهلِینِینگ یوُزلَب صِیفَتلَرِیگَه اِیگَه بوُلِیشسَه هَم، لِیکِن شَهادَتَیننِی کِیلتِیرِیشمَسَه وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگَه تابِع بوُلِیشمَسَه وَ اِسلام دائِرَه سِیگَه کِیرِیشمَسَه، مُسُلمان حِسابلَه نِیشمَیدِی. اَهلِی کِتاب اِسلامدَگِی صِیفَتلَرنِی اِینگ کوُپِیگَه اِیگَه دُورلَر. لِیکِن اوُلَر بُو صِیفَتلَر مَوجُود بوُلِیشِیگَه قَرَمَسدَن مُسُلمان حِسابلَه نِیشگَه نِی یوُق.
اِیندِی مُسُلمانلَر هَم مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَرنِینگ ناخوُش، یاقِیمسِیز صِیفَتلَرِیگَه یاکِی اَهلِی کِتابنِی یا مَجُوسلَرنِی وَ صابِیئِیلَرنِی صِیفَتلَرِیگَه بَعضِی بِیر دَلِیللَرگَه کوُرَه اِیگَه بوُلِیشلَرِی وَ اوُلَرنِینگ یاقِیمسِیز صِیفَتلَرِی بِیلَن بوُلغَنگَن بوُلِیشلَرِی موُمکِین، مَنَه بُو بوُلغَنگَن مُسُلمانلَر اوُچُون قائِدَه شوُکِی، اَوَّلا اوُلَرنِی توُرت فِیلتِیردَن ( 1- جِنایَتنِی اِثبات قِیلِینِیشِی، 2- جِنایَتنِی اَلله وَ رَسُولِی تامانِیدَن تَصدِیقلَه نِیشِی، 3- تَکفِیرنِی شَرطلَرِی، 4- تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِی) اوُتکَه زَه مِیز.
بِیز مُسُلمانلَر اَگَر بِیر مُسُلمان شَخص شِیرککَه آئِد عَقِیدَه وِی یا رَفتارِی جِنایَتنِی قِیلَه دِیگَن بوُلسَه، وَ بُو شَخص توُرت فِیلتِیردَن اوُتکَه زِیلگَچ اوُنِی فاسِد دِیب تَشخِیص قوُیِیلگَن بوُلسَه، اوُنِی تَکفِیر قِیلَه مِیز وَ بوُندَی شَخصنِی مُرتَد وَ کافِر بوُلگَن دِییمِیز. بِیز اوُنِی تَکفِیر قِیلَه مِیز، اَمّا اوُنِی شَک – شُبهَه گَه تَشلَه مَیمِیز. دِققَت بِیلَن اِعتِبار بِیریَپسِیزلَرمِی، دوُستلَر؟ شَخص یا مُسُلمان بوُلَه دِی ( حَتَّی اَگَر مُنافِقلَر جُملَه سِیدَن بوُلگَن تَقدِیردَه هَم) یاکِی کافِر بوُلَه دِی. اِسلامدَن تَشقَه رِیگَه چِیقِیب کِیتگَن مُسُلمان شَخص، مُرتَد وَ کافِر حِسابلَه نَه دِی. شُو یِیردَه یَنَه قَیتَه رِیب اَیتَه مَن،شَخص یا مُسُلمان جَمِیعیَتِیدَن یاکِی کافِرلَرنِی جَمِیعیَتِیدَن دِیب حِسابلَه نَه دِی، اوُچِینچِی نَوع مَوجُود اِیمَس. مُسُلمان مُشرِک یاکِی اِسلامگَه نِسبَتلَنگَن مُشرِکلَر،مُسُلمان سِکوُلارِیستلَر یاکِی مُسُلمان ساسِیالِیستلَر یا مُسُلمان کامُّونِیستلَر یاکِی اِسلام دِیماکرَه تِیَه سِی کَبِیلَر شَرعِی حِسابلَنمَیدِی.
قُرآن وَ سُنَّتدَه بَرچَه مُشرِکلَر کافِر سَنَلَه دِی وَ اَلله تَعالَی قُرآننِی قَیِیرِیدَه مُشرِکلَرنِی اِسمِینِی کِیلتِیرگَن بوُلسَه، اوُلَرنِی کافِرلَر جُملَه سِیدَن حِسابلَه گَن. سِیز مُشرِک مُسُلمان دِیگَن پَیتِینگِیزدَه حوُددِی کافِر مُسُلمان دِیگَندِیک بوُلَه سِیز، یاکِی یَهُودِی مُسُلمان یاکِی مَجُوسِی مُسُلمان یا نَصرانِی مُسُلمان دِیگَندِیک بوُلَه سِیز. بُو کَبِی مَسَلَه لَر آچِیق – آیدِین بوُلگَن حاضِرگِی دَوردَه مَنَه بوُندَی اِصطِلاحلَرنِی تَکرارلَشلِیک، مُسُلمانلَرنِی مَسخَرَه قِیلِیشنِی وَ اوُلَرنِی حِسِّیاتلَرِی بِیلَن اوُینَه شِیشنِی بِیر نَوِی سَنَلَه دِی.
اَنَه بُو بِرادَرلَرِیمِیز جاهِلانَه اَیتِیشیَپتِیکِی: کُفر کِیلتِیرگَن جاهِل مُسُلمان حُجَّت قائِم قِیلِینِیشِیدَن آلدِین مُشرِک بوُلَه دِی وَ حُجَّت قائِم قِیلِینگَندَن سوُنگ اِیسَه کافِر بوُلَه دِی، اوُلَر آشکارَه اَهلِی فِطرَه نِی حُکمِینِی مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه تَطبِیق قِیلِیشیَپتِی، بوُلِیب هَم بُو سَرگَردانلِیک وَ آچِیق خَطا حِسابلَه نَه دِی،بُو حَقِیدَه عُذر بَه جَهل کِتابِیدَه اِیضاح بِیرِیب اوُتکَنمِیز.
اِیندِی شُو یِیردَه بِیر سَوال توُغِیلَه دِی، اَلله تَعالَی یَهُود وَ نَصارا وَ مَجُوس وَ صابِیئِیلَرنِی مُشرِکلَردَن جُودا قِیلگَن وَ مُشرِکلَر اوُچُون اَلاهِیدَه قانوُنلَرنِی تَعیِین قِیلگَن پَیتِیدَه، بَعضِی بِیر دوُستلَرِیمِیز قَندَی قِیلِیب اوُلَرنِی هَمَّه سِینِی مُشرِک دِیب حِسابلَیدِی؟ اِیندِی بوُندَن هَم بَتتَرراغِی، اوُلَر قَندَی قِیلِیب قُرآندَن وَ سُنَّتدَن وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی اَصحابلَرِیدَن،توُرت اِماملَردَن، تابِیعِنلَردَن وَ خَیرُ القُرُوندَگِی اوُلَمالَردَن بِیرارتَه شَرعِی دَلِیل کِیلتِیرمَه گَن حالدَه، بوُندَن 2-3 عَصر آلدِین آلِ سَعُودنِی اوُلَمالَرِینِی اِجتِهادِیگَه وَ تَعوِیلِیگَه کوُرَه اَهلِی قِبلَه نِی مُشرِک دِیب سَنَشیَپتِی؟
مَنَه بوُنگَه ظُلم، اَدَه شِیش وَ آچِیق سَرگَردانلِیک دِییِیلَه دِی.
(دوامی بار……)