یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ شَرعِی مَنبَعلَردَگِی بِدعَتنِی مُختَصَر تَنِیب آلِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(5- قیسم)
منه بوندی جنایتلر شریعتده قیلینمسلیگی و بوندی یالغانلر و یسمه پوللر آدملرگه اصلیسینی اورنیگه اوتکه زیلمسلیگی اوچون، الله تعالی اوزی بنده لریگه ایرایه بیرگن اصلی جنسنی برابریده منه بوندی یسمه جنسلرنی ارایه بیریشلیکنی بیر نوع قانون ایشلب چیقه ریش و اوزینی شریعتی برابریده شریعتنی وجودگه کیلتیریش دیب بیله دی و تحدیدلی رویش بیلن مرحمت قیله دی: «أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَن بِهِ اللَّهُ»(شوری/۲۱)، بلکیم اولر (مککه مشرکلری) اوچون (کفر و شیرک کبی) الله بویورمه گن نرسه لرنی – “دین”نی، اولرگه شریعت قیلیب بیرگن شیریکلری- بوتلری باردیر؟!
و رسول الله صلی الله علیه وسلم مرحمت قیله دیلر: «إِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَ خَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكُلُّ ضَلَالَةٍ فِي النَّار. “اِینگ راست سُوز اَلله نِی کِتابِی وَ اِینگ یَحشِی رَوِیش محمد صلی الله علیه وسلمنِی رَوِیشِیدِیر، اِینگ یامان اِیش دِیندَه یَنگِیلِیکنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشدِیر، دِیندَه یَنگِی پَیدا بوُلگن نَرسَه، بِدعَتدِیر؛ هَر قَندَی بِدعَت گوُمراهلِیک وَ هَر بِیر گوُمراهلِیک اِیسَه جَهَنَّمدَه دِیر.[1]
یَعنِی “بَرچَه” بِدعَتلَرنِی قِیلِیشلِیک، سَرگَردانلِیککَه وَ گوُناهگَه سَبَب بوُلَه دِی، (كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ) وَ بَرچَه گوُمراهلِیکلَرنِی نَتِیجَه سِی جَهَنَّم آلاوِیگَه باعِث بوُلَه دِی. یَعنِی “بَرچَه” مَنَه بُو بِدعَتلَرنِی قِیلِیشلِیک، “کُلّ” کَلِیمَه سِینِی کِیلتِیرِیلگَه نِی سَبَبلِی،سَرگَردانلِیککَه وَ گوُناهگَه باعِث بوُلَه دِی وَ رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم اوُنِی عُمُومِی حالدَه بَیان قِیلگَنلَر وَ بُو یِیردَه بِیر نَرسَه نِی خاصلَه مَه گَنلَر وَ “بَرچَه” بِدعَتلَر گوُمراهلِیکدَه، دِیب مَرحَمَت قِیلگَنلَر، (كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ)، بُولِیب هَم سَرگَردانلِیک وَ گوُمراهلِیک خَطَرلِی گوُناه بوُلِیب، اِنساننِی جَهَنَّم آلاوِینِی واسِیطَه سِیدَه عَذابلَه نِیشِیگَه باعِث بوُلَه دِی: كُلُّ ضَلَالَةٍ فِي النَّار.
رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم آچِیق وَ آشکار بَیان قِیلِیب حُکم صادِر قِیلَه دِیلَرکِی،”بَرچَه” بِدعَتلَر گوُمراهلِیککَه سَبَب بوُلَه دِی، اوُلَر نامُوناسِب وَ غَیرِی شَرعِیدوُر وَاَهلِی بِدعَت آخِیرَتدَه جَهَنَّم اَهلِیدَن بوُلَه دِی؛ اِیندِی بِدعَتِی مُکَفَّرَه نِی یا مُغَلِّظَه نِی قِیلگَن کِیمسَه لَر هَمِیشَه جَهَنَّمدَه قالِیشَه دِی وَ فاسِق مُسُلمانلَر هَم قِیلگَن جِنایَتِینِی مِقدارِیگَه کوُرَه جَزالَه نِیشِی کِیرَک. چوُنکِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: «مَا تَرَكْتُ شَيْئًا مِمَّا أَمَرَكُمُ اللهُ بِهِ، إِلَّا وَقَدْ أَمَرْتُكُمْ بِهِ، وَلَا تَرَكْتُ شَيْئًا مِمَّا نَهَاكُمُ اللهُ عَنْهُ،إِلَّا وَقَدْ نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ». [2]اَلله تَعالَی سِیزلَرنِی نِیمَه گَه بوُیوُرگَن بوُلسَه، مِین سِیزلَرنِی هَم بُو نَرسَه لَرگَه بُویُوردِیم وَ اَلله سِیزلَرنِی نِیمَه دَن قَیتَرگَن بوُلسَه، مِین هَم سِیزلَرنِی بُو نَرسَه لَردَن قَیتَردِیم؛ وَلَا تَرَكْتُ ، اَلله سِیزلَرنِی قَیتَرگَن نَرسَه لَرنِی بِیرارتَه سِینِی تَرک قِیلمَه دِیم، هَمَّه سِینِی سِیزلَرگَه اَیتدِیم.
اِیندِی، اَلله تَعالَی رَسُولِی آرقَه لِی مُسُلمانلَرنِی اَمر وَ نَهِی قِیلگَن مَنَه بُو اوُرِینلَردَه، اَگَر شَخص آگاهانَه وَ اوُزِینِی اِختِیارِی بِیلَن وَ هِیچ قَندَی شَرعِی عُذرگَه اِیگَه بوُلمَه گَن حالدَه،یَنگِی نَرسَه نِی اَصلنِی اوُرنِیگَه قوُیِیب آلگَن بوُلسَه، بُو فاسِق شَخص حِسابلَه نَه دِی وَ اوُنِی قِیلگَن اِیشِی هَر قَندَی حالَتدَه رَد قِیلِینگَندوُر: «مَنْ أَحْدَثَ فِيْ أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ»،[3] هَر قَندَی کِیمسَه بِیزنِی دِینِیمِیزدَه بِیر نَرسَه نِی اِیجاد قِیلسَه، بُو نَرسَه اوُندَن اِیمَس، رَد قِیلِینگَن وَ اوُندَن قَبوُل قِیلِینمَیدِی. چوُنکِی اوُ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه مُوافِق بوُلمَه گَن عَمَلنِی قِیلگَن وَ بُو رَد قِیلِینگَن: «مَنْ عَمِلَ عَمَلاً لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ»،[4] هَر قَندَی کِیمسَه قِیلگَن اِیش بِیزلَرنِی دِینِیمِیز وَ سُنَّتِیمِیزگَه مُوافِق بوُلمَیدِیگَن بوُلسَه، رَد قِیلِینگَندوُر. اوُزِینِی جِنایَتکارانَه اِیشِیدَه دَوام اِیتَه یاتگَن وَ بُو اِیشنِی یَنَه قَیتَه رِیب قِیلَه یاتگَن وَ بُو اِیشلَرنِی رِیجَه سِینِی کِیتِیگَه توُشگَن مَنَه بوُندَی فاسِق شَخص، اَنَه اوُشَه جِنایَتکارانَه اِیشِینِی تَرک قِیلمَسَه وَ اوُشَه قِیلَه یاتگَن اِیشِیدَه تَوبَه قِیلمَه سَه، مَنَه بُو اِیشِیدَه هَم تَوبَه سِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی: «إِنَّ اللَّهَ حَجَبَ التَّوْبَةَ عَنْ كُلِّ صَاحِبِ بِدْعَةٍحَتَّى يَدَعَ بِدْعَتَهُ»،[5] هَر قَندَی بِیر بِدعَتنِی قِیلَه یاتگَن کِیمسَه نِینگ تَوبَه سِینِی قَبُول قِیلمَیدِی،مَگَرَمکِی اوُ اوُزِینِی بِدعَتدَن اوُزاقلَشتِیرسَه قَبُول قِیلَه دِی.
تا قِیلَه یاتگَن جِنایَتِینِی تَرک قِیلمَه گوُنِیچَه تَوبَه سِینِی قَبُول بوُلمَسلِیگِی هَم عاددِی بِیر نَرسَه. شَخص هَر کوُنِی فَلانچِی مَذهَبگَه یا قِبلَه اَهلِیدَن بوُلمِیش فَلانچِی قَومگَه نِسبَتاً نَفرَتِی سَبَبلِی، اوُلَرنِی هَمَّه سِینِی تَکفِیر قِیلَه دِی وَ اوُلَرنِی مُرتَد دِیب سَنَیدِی، بوُلِیب هَم اوُ اوُلَرنِی توُرت فِیلتِیردَن اوُتکَزمَه گَنلِیگِینِی وَ اوُلَرنِی بوُندَی حالَتدَه تَکفِیر قِیلِیب مُرتَد دِییِیلِیشِی خَطا اِیکَه نِینِی جوُدَه یَحشِی بِیلَه دِی، اوُ اَلله تَعالَی نِی قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلگَه نِیدَن هَم خَبَرِی بار: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ» (مائده/8)، اِی مُؤمِنلَر، اَلله نِینگ اوُزِی اوُچُون حَق یوُلنِی توُتگوُچِی، عَدالَت بِیلَن شَهادَت- گوُواهلِیک بِیرگوُچِی بوُلِینگِیز! بِیران قَومنِی یامان کوُرِیشِینگِیز سِیزلَرنِی عَدالَت قِیلمَسلِیککَه تارتمَه سِین! عَدالَت قِیلِینگِیز! شُو تَقواگَه یَقِینراقدِیر. اَلله دَن قوُرقِینگِیز! اَلبَتَّه اَلله قِیلَه یاتگَن عَمَللَرِینگِیزدَن خَبَرداردِیر.
حوُپ، اِیندِی مَنَه بُو شَخص فَلانچِی قَومنِی وَ مَذهَبنِی مُرتَد دِییِیش بوُیِیچَه صَحِیح شَرعِی یوُلدَن یوُرمَه گَنلِیگِینِی وَ عَدالَتدَن اوُزاقلَه شِیب کِیتگَه نِینِی وَ فَقَط کوُنگلِیدَگِی کِینَه سِی سَبَبلِی اوُلَرنِی مُرتَد دِیگَه نِینِی یَحشِی بِیلَه دِی، اَمَّا اوُ بُو جِنایَتِینِی دَوام اِیتتِیرَه دِی یاکِی اوُ اَلله تَعالَی قُرآندَه کِیملَرنِی مُشرِک دِیگَنلِیگِینِی جوُدَه یَحشِی بِیلَه دِی، اَمّا بوُ شَخص اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن یا نَجدِی اوُلَمالَرنِی یاکِی اِجتِهاد قِیلگَن باشقَه عالِملَرنِی فِکرِیگَه کوُر- کوُرانَه تَقلِید قِیلَه دِی، اَنَه بُو شَخص اِجتِهادنِی خَطا اِیکَه نِینِی وَ اَلله تَعالَی قُرآندَه کِیملَرنِی مُشرِک دِیگَنلِیگِینِی یَحشِی بِیلَه دِی، لِیکِن اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن اوُزِی نَفرَتلَنگَن فَلانچِی گوُرُوه یا مَذهَبنِی مُشرِکلَر جُملَه سِیدَن دِیب حِسابلَیدِی. بوُلِیب هَم اَلله تَعالَی اوُلَرنِی مُشرِکلَر جُملَه سِیدَن دِیمَه گَن وَ مُشرِکلَرنِی حُکمِیگَه شامِل هَم قِیلمَه گَن. یاکِی شَخص مَست قِیلوُچِی اِیچِیملِیکلَرنِی،زِنانِی وَ اوُغرِیلِیکنِی اَلله اوُزِینِی کَلامِیدَه حَرام قِیلگَنلِیگِینِی یَحشِی بِیلَه دِی، اَمّا اوُ اوُزِینِی اِیختِیارِیگَه کوُرَه وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه خِلاف رَوِیشدَه گوُناه اِیشنِی قِیلَه دِی وَ اَنَه بُو گوُناهِینِی دَوام اِیتتِیرَه دِی، اَگَرچِی اوُنِی اوُستِیدَه حَد اِجرا قِیلِینگَن بوُلسَه هَم، بَرِیبِیر اوُ بُو اِیشِینِی دَوام اِیتتِیرَه دِی.
(دوامی بار…….)
[1]– مسلم، أبو داود، النسائي، ابن ماجه، أحمد، الدارمي، صحیح مسلم، ج ۲، ص ۵۹۲، ح ۸۶۷؛ سنن کبری نسائی، ج 1، ص ۵۵۰، ح ۱۷۸۶٫؛ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۹؛ مسند احمد بن حنبل، ج ۳۵، ص ۹؛ السنن الکبری للبیهقی، ج ۱۰، ص ۱۱۴؛ سنن الدارمی، ج ۱۰، ص ۴۶۸؛ المعجم الکبیر للطبرانی، ج ۸، ص ۶۴؛ المستدرک علی الصحیحین، ج ۱، ص ۱۷۴
[2]– قال الألباني في السلسلة الصحيحة،أخرجه الشافعي كما في “بدائع المنن” برقم (7) وابن خزيمة في “حديث علي بن حجر” (ج 3، رقم 100)
[3]– متفق علیه
[4]– مسلم
[5]– طبرانی و ترمذی، الراوي: أنس بن مالك المحدث: الألباني – المصدر: صحيح الترغيب – الصفحة أو الرقم: 54 / الألباني – المصدر: تخريج كتاب السنة – الصفحة أو الرقم: 37/ الهيتمي المكي – المصدر: الزواجر – الصفحة أو الرقم: 1/99/ الراوي: أنس بن مالك المحدث: السفاريني الحنبلي – المصدر: لوائح الأنوار السنية – الصفحة أو الرقم: 1/203 / تاريخ أصبهان” (ص 259) و الطبراني في “الأوسط” (رقم 4360) و أبو بكر الملحمي في “مجلسين من الأمالي” (ق 148/1 – 2) والهروي في “ذم الكلام” (6 /101 / 1) و البيهقي في “شعب الإيمان” (2/ 380 /2) و يوسف بن عبد الهادي في “جمع الجيوش و الدساكر على ابن عساكر” (ق 33/1)