مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(46- قیسم)
حَتَّی اِبنِ حَزم رَحِمَهُ الله کَبِی کِیشِی هَم رُوحِی کِیرگِیزِیلگَن وَ 120 کوُنلِیک بوُلگَن خامِلَه نِی قَصددَن اوُلدِیرگَن کِیمسَه حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِی: مِینِی نَظَرِیم بوُیِیچَه بُو یِیردَه قَصاص واجِب بوُلَه دِی وَ اوُندَن قاچِیب قوُتوُلِیب بوُلمَیدِی. [1]
فِقه اَهلِی فَقَط رُوح کِیرگِیزِیلمَه گَن خامِلَه نِی آلدِیرِیش بارَه سِیدَه اِیختِلافگَه اِیگَه، اَمّا رُوح کِیرگِیزِیلگَندَن سوُنگ اَهلِی سُنَّت دِیب مَعروُف بوُلگَن فِرقَه لَردَگِی فُقَهالَرنِینگ هَمَّه سِینِی اِتِّفاقِی بوُیِیچَه، خامِلَه باشقَه اِنسانلَر سِینگَه رِی حوُرمَت قِیلِینَه دِی وَ اوُنِی اوُلدِیرِیشگَه نِسبَتاً قَصددَن اوُلدِیرِیش حُکمِی بِیرِیلَه دِی. [2]
عَیال کِیشِینِی مَنَه بُو آشکار جِنایَتِینِی بَرابَرِیدَه، اِیرکَک کِیشِی یا فَرزَندلَر هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه رِعایَت قِیلمَسلِیکلَرِی سَبَبلِی عائِلَه دَگِی شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی عامِلگَه اَیلَه نِیشلَرِی موُمکِین. اِیندِی عائِلَه لَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی شادلِیک یوُقالگَچ وَ اوُنِی اوُرنِیگَه غَم- غُصَّه، خَواطِر، توُشکِینلِیک وَ باشقَه قَلبِی- جِسمِی آفَتلَر کِیلگَچ، مَنَه بُو کِیمسَه لَرنِینگ باشقَه لَرگَه اِعتِراض قِیلِیشگَه حَقلَرِی هَم یُوق، مَنَه بُو اوُلَرنِی اوُزلَرِی اِیککَن نَرسَه نِی خاصِلِی حِسابلَه نَه دِی وَ اوُلَر مَنَه بوُندَی فاسِد اوُرُوغلَرنِی اِیککَن پَیتلَرِیدَه، نَتِیجَه دَه قَندَی خاصِلنِی قوُلگَه کِیرِیتِیشلَرِینِی یَحشِی بِیلِیشلَرِی کِیرَک بوُلَه دِی.
– مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَه شادلِیکنِی بَرباد بوُلِیشِیگَه باعِث بوُلَه دِیگَن عامِللَردَن یَنَه بِیرِی، حَلال نَرسَه لَرنِی اوُزلَرِیگَه حَرام قِیلِیب آلِیشلَرِیدُور.
حَه، بِیر دَستَه مُسُلمانلَر اوُزلَرِی هاحلَه مَه گَن حالدَه اوُزلَرِینِینگ فِطرِی اِیختِیاجلَرِینِی باستِیرِیش یوُلِیدَه عَمَل قِیلِیشلَرِی موُمکِین: مَثَلاً اَلله تَعالَی اِنسانلَرنِی فِطرَتِیگَه جایلَشتِیرگَن وَ هَمَّه اِنسانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فِطرِی اِیش حِسابلَنگَن وَ اَلله تَعالَی حَرام قِیلمَه گَن بوُندَی اِیشنِی، بَلکِی اوُنِی اوُزِینِی قانوُنلَرِی بِیلَن باشقَه رِیب کانترال قِیلگَن، هِدایَت قِیلگَن فَلانچِی نَرسَه نِی شَخص اوُزِیگَه حَرام قِیلِیب آلَه دِی، سوُنگرَه اِیسَه اوُ اوُزِیگَه نَظَر سالَه دِی، کوُرسَه کِی اوُزِینِی یَحشِی حِیس قِیلمَه یَپتِی وَ گوُیاکِی یِیلکَه سِیدَه آغِیر بِیر یوُکنِی کوُتَه رِیب یوُرگَندَی بوُلَه دِی……….
بُو یِیردَه مَنَه بوُندَی اِیشنِی قِیلگَن کِیشِینِی کِیم بوُلِیشِینِی یاکِی کِیم اوُچُون بُو اِیشنِی قِیلگَه نِینِی فَرقِی یوُق، اِینگ مُهِمِی اوُ بُو اِیشنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه وَ فِطرَتگَه خِلاف رَوِیشدَه قِیلگَن. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاتَ أَزْوَاجِکَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (تحریم/1) اِی پَیغَمبَر، نِیگَه سِیز جُفتلَرِینگِیزنِینگ راضِیلِیگِینِی اِیستَب اَلله سِیز اوُچُون حَلال قِیلگَن نَرسَه نِی حَرام قِیلِیب آلوُرسِیز؟! اَلله مَغفِرَتلِی،مِهرِباندِیر.
حاضِرگِی دَوردَه بَرچَه اِنسانلَرنِی آرَه سِیدَه فِطرِی اِیختِیاجلَرِیدَن بِیرِی وَ اِنساننِینگ رُوحِینِی آذِیقلَنتِیرَه دِیگَن نَرسَه لَرنِینگ بِیر قِیسمِینِی مُهَیّا قِیلَه دِیگَن نَرسَه شادلِیکدوُر، اَفسُوسکِی اوُنِی توُغرِی تَنِیمَسلِیک سَبَبلِی بَعضِی بِیر مُسُلمانلَر تَرَفِیدَن بوُ اِیختِیاج باستِیرِیلَه دِی وَ نَتِیجَه دَه اِیسَه اَنَه بُو اوُرِینسِیز باستِیرِیشلَردَن اِیسَه اِیچکِی وَ تَشقِی دُشمَنلَر سُوء اِستِفادَه قِیلِیشَه دِی، اوُتگَن بِیر نِیچَه اوُن یِیللِیکلَر مابَینِیدَه جِهاد اَهلِینِی اوُرتَه سِیدَه اِنساننِینگ رُوحِینِی اَساسِی اِیختِیاجِی صِیفَتِیدَه، اوُنگَه یِیتَرلِی اِعتِبار بِیرِیلمَه دِی، حَتَّی بَعضِی بِیر اوُرِینلَردَه توُشکِینلِیککَه، اوُرِینسِیز غَضَبگَه وَ واجِب اِیشلَردَه سوُستلِیک قِیلِینِیشِیگَه وَ دُشمَنلَرنِی، جِنایَتچِیلَرنِی اَنَه بُو فِطرِی اِیختِیاجدَن سُوء اِستِفادَه قِیلِیشلَرِیگَه سَبَب بوُلدِی.
آخِیرِیدَه شوُنِی اِیسلَه تِیب اوُتماقچِیمِیزکِی، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه خِلاف بوُلگَن هَر قَندَی نَرسَه شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی حِسابلَه نَه دِی، اوُلَردَن بِیر نِیچَه سِیگَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتدِیک.
سَککِیزِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِیدَگِی سَواللَرگَه جَواب:
اَلسَّلامُ عَلَیکُم. یَقِینلَرِیمدَن بِیرِی حَسَد قِیلِیشِی سَبَبلِی شوُندَی بِیر اِیش قِیلگَنکِی، اَگَر اِینگ یَحشِی حوُرسَند حالَتدَه بوُلسَم هَم اوُنِی کوُرسَم حوُرسَندچِیلِیگِیم یوُقالِیب کِیتَه دِی، سِیزنِی نَظَرِینگِیز بوُیِیچَه مِین نِیمَه قِیلسَم بوُلَه دِی؟
اَگَر بِرادَرِینگِیز یا آپَه – سِینگلِینگِیز سِیزگَه نِسبَتاً یامان اِیش قِیلگَن وَ سِیزنِی رَنجِیتگَن بوُلسَه، اوُنِی حَققِیگَه چِیرایلِی دُعا قِیلِینگ وَ شُو طَرزدَه اوُزِینگِیزنِی دِیلِینگِیزنِی پاکلَنگ. سِیزگَه حَسَد قِیلَه یاتگَن مَنَه بُو کِیشِیگَه نِسبَتاً قوُیِیدَگِیچَه دُعا قِیلِیشِینگِیزنِی تَوصِیَه قِیلَردِیم: اِی رابِّیم، فَلانچِی مِینِی بَختلِی بوُلِیشِیمنِی کوُرِیشگَه کوُزِی یُوق، سِیندَن شوُنِی سوُرَیمَنکِی، اوُنِی وَ اوُنگَه اوُحشَب مِینگَه حَسَد قِیلَه یاتگَنلَرنِی شوُندَی بَختلِی قِیلگِینکِی، مِینِی حوُرسَندچِیلِیگِیمنِی، بَختِیمنِی هَم اوُنوُتِیب یوُبارسِین.
(دوامی بار……)
[1] ابن حزم، المحلی بالآثار، دارالکتب العلیمه،بیروت 1998نصرانی، ج 11 ص 239
[2] القوانین الفقهیة/141 با انکه کسانی چون امام زرکشی تنها یک استثناء رو ذکر کرده اند که اگر دو پزشک حاذق و ماهر مسلمان بگویند که با تولد فرزند مرگ مادر قطعی و (100%) است می توان را سقط نمود. خوب توجه بفرمایید در فرموده ایشان صحبت از قطعیتی اجتناب ناپذیر است و هرگز کلمهی ←احتمال→ را به کار نبرده اند…