حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (4) (28 بوُلِیم)
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(28- قیسم)
هَر قَندَی حالَتدَه هَم بِیزلَر دارُ الاِسلامنِی جایگاهِی، حَققانِیَتِی وَ دارُ الاِسلامنِی بَرَکاتِی وَ دارُ الاِسلامنِی دِیننِی وَ مُؤمِنلَرنِی حَتَّی مُسُلمانلَرنِی دُنیاسِینِی، اوُلَرنِی مَوجُودِیَتِینِی حِفظ قِیلِیش اوُچُون عَلاقَه لَر بُویِیچَه حاکِم بُولگن اُوصُوللَر حَقِیدَه صُحبَت قِیلدِیک، شُونگه قَرَمَسدَن دارُ الاِسلامنِینگ بَرچَه مَسئوُللَرِینِی، دَولَت تَشکِیلاتلَرِیدَگِی وَ حَلق اوُیُوشمَه لَرِیدَگِی فَعاللَرنِی اوُستِیدَگِی تَنقِیدلَرنِی آچِیق کوُنگِیل بِیلَن قَبُول قِیلَه مِیز وَ بُو مُشکِلاتلَرنِی اوُرتَه دَن کوُتَه رِیش اوُچُون حَرَکَت قِیلَه مِیز.
مَنَه بوُلَر بِیلَن بِیرگه بِیزلَر یَنَه قَیتَه دَن « ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّة » گه یِیتمُه گوُنِیمِیزچَه اِضطِرار وَ ضَرُورَت حالَتِیدَه قالَه مِیز وَ مَنهَجگه وَ واقِیعیَتگه کوُرَه عَمَل قِیلِیشِیمِیز کِیرَک.
اِسلامِی مَنهَج بِیزلَرگه “دارُ الاِسلامنِینگ” نِیمَه اِیکَنِینِی وَ “کِیم” وَ “قَندَی” قِیلِیب “دارُ الاِسلامدَه” حُکوُمَت یُورگِیشِینِی اَیتَدِی؛ شوُنِیگدِیک بِیزلَرگه بَرچَه تَشکِلاتلَرنِی اوُز اِیچِیگه آلگن حُکوُمَت تَجرِیبَه گه، خَطاگه، اِصلاح قِیلِیشگه اِیختِیاجِی بار اِیش اِیکَنِینِی اوُرگه تَه دِی. دِیمَک بِیزلَر مُسُلمانلَرنِینگ توُرلِی- هِیل طائِفَه لَرِی وَ حَتَّی دارُ الاِسلامنِینگ اِیچکِی وَ تَشقِی سِیاسَتلَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلگن پَیتِیمِیزدَه ذِهنِیمِیزدَگِی واقِیعیَتدَه مَوجُود بُولمَگن فَرضلَردَن فایدَه لَنمَیمِیز، بَلکِی عَینِی دَلِیللَرگه، مُستَنَدلَرگه اِعتِبار بِیرَمِیز:
- رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم عَبدُالله اِبنِ جَحشگه اوُحشَگن کِیشِیلَرنِی دِینلَرِینِی حِفظ قِیلِیش اوُچُون حَبَشَه گه هِجرَت قِیلِیشگه تَرغِیب قِیلَه دِیلَر، اَمّا عَبدُالله اِبنِ جَحش حَبَشَه دَه دِینِینِی قوُلدَن بای بِیرَدِی وَ مُرتَد بُولَدِی وَ عَیالِی اوُمُّ حَبِیبَه رَضِیَ الله عَنها شُو سَبَبلِی اوُندَن جُودا بُولَدِی.
- رَسُول الله صَلَّی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم عَبدُالله اِبنِ اُبَی سُرحگه اوُحشَگن کِیشِیلَرنِی وَحِینِی کاتِیبِی قِیلِیب تَعیِینلَیدِیلَر،اَمّا مَنَه بُو وَحِی کاتِیبِی مُرتَد بُولَدِی.
- رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیر شَخصنِی اِقتِصادِی اِیشلَرنِی آرقَه سِیدَن بَنِی مُصطَلِیقنِی آلدِیگه یُوبارَدِیلَر، اَمّا مَنَه بُو اِقتِصادِی مَعمُور فاسِیق بُولِیب چِیقَدِی.
- رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم اوُچِینچِی هِجرِی یِیلنِی آخِیرِیدَه 6 نَفَر شَرِیعَتگه وَ قُرآنگه آگاه بُولگن کِیشِیلَرنِی عُضَل وَ قارَه قَبِیلَه سِینِی نَمایَندَه لَرِی بِیلَن بِیرگه جُونَتَه دِیلَر، اَمّا اوُلَر خِیانَت قِیلِیشَدِی وَ اوُلَرنِی اوُلدِیرِیشَدِی وَ “راجِع” فاجِیعَه سِی، هَمدَه حُبَیب رَضِیَ الله عَنهُ نِی قُرَیشنِی قوُلِی بِیلَن اوُلدِیرِیلِیش واقِیعَه سِی صادِر بُولَدِی. شوُ یِیردَه قِیزِیق بِیر حادِیثَه صادِر بُولَدِی، حُبَیب رَضِیَ الله عَنهُ حُبَیب رَضِیَ الله عَنهُ اوُلدِیرِیلَه یاتگن پَیتِیدَه مُشرِکلَر (سِکوُلارِیستلَر) دِییِیشنِی اوُرنِیگه اَحزاب لَفظِیدَن فایدَلَه نَدِی وَ اَیتَدِیکِی: لَقَـدْ جَّمعَ الأَحْزَابُ حَـوْلِـيَ وَأَلَّبُوا… قَبَائِلَهُمْ وَاسْتَجْمَعُوا كُلَّ مجْمَـعِ إلى اللهِ أشْكُو غُرْبَتي ثُمَّ كُرْبَتي … وَمَا جَّمعَ الأَحْزَابُ لِي عِنْدَ مَصْرَعِي یَعنِی اَگر سِکوُلارِیستلَر یا مُشرِکلَر دِیسَنگ هَم یاکِی اَحزابلَر دِیسَنگ هَم هَر اِیککاوِیدَه کافِرلَرنِی بِیر دَستَه سِیگه اِیشارَه قِیلِینگن بُولَدِی، مَنَه بُونِی کِیتِیدَن حُبَیب رَضِیَ الله عَنهُ اَیتَدِیکِی: وَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَـلُ مُسْلِـمـًا.. عَلَى أَيِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْـرَعِي “اَگر مُسُلمان حالِیمدَه اوُلدِیرِیلَه دِیگن بُولسَم، قَیسِی طَرَفِیم بِیلَن یِیقِیلِیشِیمنِی مِینگه اَهَمِیَتِی یُوق وَمَنَه بُو اَلله نِی یُولِیدَه دِیر.”
مَنَه شُو حُبَیب رَضِیَ اَلله عَنهُ اَسِیرلِیکدَن سُونگ اوُلدِیرِیلِیشِینِی بِیلَه دِیگن هَر بِیر مُسُلمان اوُچُون، اوُلِیمِیدَن آلدِین اِیککِی رَکَعَت نَماز اوُقِیشنِی سُنَّت قِیلِیب کِیتگن اِیدِی. [1]
رَسُول الله صَلَّی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم اَنَه اوُشَه توُرتِینچِی هِجرِی یِیلنِی اوُزِیدَه 70 نَفَر باشقَه بِیر سُوز بُویِیچَه اِیسَه 40 نَفَر شَرِیعَتدَن، حَرام وَ حَلالدَن آگاه بُولگن کِیشِیلَرنِی نَجدگه جُونَتَه دِیلَر، اَمّا کَعَب اِبنِ زَید رَضِیَ اَلله عَنهُ دَن تَشقَرِی اوُلَرنِی هَمَّه سِی عامِر اِبنِ طُفَیل نَجدِی تامانِیدَن اوُلدِیرِیلَه دِی وَ “بِعرُ مَعُونَه” واقِیعَه سِی صادِر بُولَدِی. [2]
(دوامی بار……..)
[1] بخاری و شرح آن الفتح، کتاب الجهاد، باب هل یستأسر الرجل ومن لم یستأسر ومن رکع رکعتین عند القتل (6/166)، (ش: 3045)؛ وکتاب المغازی، باب حدثنی عبد الله بن محمد الجعفی (7/308)، (ش: 3989)؛ (7/378)، (13/381)؛ ونگا: سیر أعلام النبلاء (1/246).
[2] ابن هشام، السیرة النبویه، ج 2، ص 184./ واقدى، المغازى، ج 1، ص 364 – 369.
