حَدِیثلَردَگِی وَ صَحابَه لَرنِی سوُزلَرِیدَگِی دارُ الاِسلام وَ دارُ الکُفر.
(4-قیسم)
- بُخارِی هَم اَبُو هُرَیرَه نِینگ هِجرَتِینِی داستانِینِی کِیلتِیرِیب اَیتَدِیکِی: لَمَّا قَدِمْتُ علَى النبيِّ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ قُلتُ في الطَّرِيقِ:يَا لَيْلَةً مِن طُولِهَا وعَنَائِهَا… علَى أنَّهَا مِن دَارَةِ الكُفْرِ نَجَّتِ [1]نَبِی صلی الله علیه وَسَلّمنِی آلدِیلَرِیگه یِیتِیب کِیلگن پَیتِیمدَه یُولدَه اَیتدِیمکِی: قَندَی هَم اوُزُون وَ مَشَقَّتلِی کِیچَه نِی باشدَن اوُتکَزدِیم. اَمّا خُداگه شُکرکِی کُفر دِیارِیدَن نَجات تاپدِیم.
- عُمَر اِبنِ خَطّاب هَم سَلمَه اِبنِ قَیسنِی قوُماندانلِیگِی آستِیدَه لَشکَرنِی جُونَتَیاتگندَه اَیتدِیکِی: ادْعُوهُمْ إِلَى الإِسْلامِ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَاخْتَارُوا دَارَهُمْ فَعَلَيْهِمْ فِي أَمْوَالِهِمُ الزَّكَاةُ…[2] اوُلَرنِی اِسلامگه دَعوَت قِیل، اَگر مُسُلمان بوُلِیشسَه وَ اوُزلَرِینِی یِیرلَرِینِی تَنلَشسَه وَ هِجرَت قِیلِیشمَسَه، بُو حالدَه ماللَرِیدَگِی زَکاتنِی بِیرِیشسِین……(چوُنکِی اوُلَرنِی دِیارلَرِی هَم دارُ الاِسلامنِی تَصَرُّفِیگه کِیرَدِی وَ اِسلامِی قانوُنلَر اوُ یِیرلَردَه اِجرا قِیلِینِیشِی لازِم، بُو یِیرلَر هَم دارُ الاِسلامنِی جُملَه سِیگه کِیرَدِی، شُو سَبَبلِی مُسُلمان بُو دِیاردَه قالسَه بُولَدِی،اَگر بُو یِیرلَر دارُ الکُفرنِی بِیر قِیسمِی بُولگنِیدَه مُسُلمانلَر هِجرَت قِیلِیشگه مَجبُور بوُلِیشَر اِیدِی.)
- اِبنِ عبَّاسنِی اَیتِیشِیچَه، عُمُر اِبنِ خَطّاب حَج کوُنلَرِیدَه صُحبَت قِیلماقچِی بوُلَدِی، اَمّا عَبدُ الرَّحمَن اِبنِ عَوفنِی فِکرِی بُویِیچَه بُو صُحبَت عُمُومِی فَضادَه اِیمَس، بَلکِی صَحابَه لَرنِی شُورا مَجلِیسِیدَه اَیتِیلِیشِی لازِم اِیدِی، شوُ سَبَبلِی عُمُر اِبنِ خَطّابگه اَیتَدِیکِی: اِی اَمِیرالمُؤمِنِین، بُو اِیشنِی قِیلمَنگ، جوُنکِی حاضِر حَج مَوسُومِی بوُلِیب بُو یِیردَه عَوام حَلق جَملَنگن، مِینِی فِکرِیمچَه مَدِینَه گه یِیتِیب بارگوُنِیمِیزچَه فُرصَت بِیرِینگ، چُونکِی اوُ یِیر هِجرَت وَ سُنَّت دِیارِیدِیر: «فإنَّها دارُ الهِجْرَةِ والسُّنَّةِ»[3]
خالِد اِبنِ وَلِیدنِی خِیرَه اَهلِیگه یازگن نامَه سِیدَه کِیلَدِیکِی: اوُلَرنِی اوُستِیدَه شُونِی قَرار قِیلدِیم: اِیشلَشگه قادِر بُولمَیدِیگن قَرِی کِیشِیلَر یاکِی بِیمار بوُلگنلَر یاکِی اَوَّل بَدَولَت بوُلگن وَ سُونگ فَقِیر بُولِیب قالگنلَر وَ اوُزِینِی دِینداشلَرِیدَن صَدَقَه آلَدِیگن کِیشِیلَر جِزیَه بِیرِیشمَیدِی، بُونگه قوُشِیمچَه مُسُلمانلَرنِی بَیتُ المالِی اوُلَرنِی وَ عائِلَه سِینِی کَفالَتگه آلَدِی وَ مالِیَه وِی جِهَتدَن حِمایَه قِیلَدِی. مادامِیکِی اوُلَر دارُ الهِجرَت وَ دارُ الاِسلامدَه ساکِن اِیکَنلَر بُو حالَت دَوام اِیتَدِی، «ما أقام بدارِالهِجْرَةِ ودارالإسلام» اَمّا اَگر اوُلَر دارُ الهِجرَت وَ دارُ الاِسلامدَن کوُچِیب باشقَه دِیارگه کِیتَدِیگن بوُلِیشسَه، اوُلَرنِی عائِلَه سِینِی نَفَقَه سِی مُسُلمانلَرنِی ذِمَّه سِیدَه بُولمَیدِی. « فإن خرجوا إلى غير دار الهِجْرَةِ ودار الإسلام، فليس على المسلمين النّفقةُ على عيالهم» [4]
(دوامی بار……)
[1]رواه البخاري 2530 (4393). قال ابن منظور (والدارة: لغة في الدار) (لسان العرب) 4/ 298،
[2] رواه أبو يوسف في ( الخراج ) ، ص 210 .
[3] أخرجه البخاري في مناقب الأنصار ، باب مقدم النبي وأصحابه المدينة : 7/7/264 .البخاري (6830). 3928 / 3745
[4]أبو يوسف في ( الخراج ) ، ص 155 156 ، وانظر ( الأموال ) لأبي عبيد ، ص 98 ، (مجموعة الوثائق السياسية) د محمد حميد الله ، ص 381 .
