حَوفسِیزلِیکنِی تَأمِینلَشنِی اَصلِی (4) ( 21 بُولِیم)
(4-قیسم)
مَنَه بُو بارَدَه اِمامِی نَوَوِی رَحِمَهُ الله نِی اَیتِیشِیچَه، اِمامِی بُخارِینِی اَیتِیشِی بُویِیچَه بُو طائِفَه اَهلِی عِلمدوُرلَر ( یَعنِی فِقه، حَدِیث، دَعوَت، تَبلِیغگه اوُحشَگن عِلملَر) اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَل هَم اَیتَدِیکِی: مَنَه بُو طائِفَه اَهلِی حَدِیثدَن باشقَه لَر بوُلِیشِی مُومکِین اِیمَس دِیب اوُیلَیمَن. قاضِی عِیاض مالِکِی هَم اَیتَدِیکِی: اَحمَدنِی مَنضُورِیدَگِیلَر اَهلِی سُنَّت وَ جَماعَت یاکِی اَهلِی حَدِیث مَذهَبِیدَگِی کِیشِیلَردِیر،اَمّا اِمامِی نَوَوِی رَحِمَهُ الله صَحِیح مُسلِمنِی شَرحِیدَه بِیر جَملَنمَه صِیفَتِیدَه اَیتَدِیکِی: مَنَه بُو طائِفَه مُؤمِنلَرنِینگ اوُرتَسِیدَه تَقسِیم بُولگن بُولِیشِی موُمکِین، اوُلَرنِی آرَسِیدَه شُجاعَتلِی،جَنگچِی بُولگن کِیشِیلَر بُولِیشِی مُومکِین، یاکِی اوُلَرنِی آرَسِیدَه فُقَهالَر، مُحَدِّثلَر، زاهِدلَر، مَعرُوفگه دَعوَت قِیلِیب مُنکَردَن نَهِی قِیلَه دِیگنلَر یاکِی توُرلِی- هِیل باشقَه یَحشِیلِیک اَهللَرِی بوُلِیشِی موُمکِین، اوُلَرنِینگ بَرچَه سِی بِیر جایدَه جَمعلَنگن حالدَه بوُلِیشِی شَرط اِیمَس، بَلکِی اوُلَر بوُتوُن یِیر یُوزِیدَه تَرقَلگن بوُلِیشلَرِی هَم موُمکِین…….[1][2][3][4]
اِمامِی نَوَوِی رَحِمَهُ الله سَنَب اوُتگن مَنَه بُو تُورلِی- هِیل طائِفَه لَر فَقَط واحِد اوُمَّتنِی آرَسِیدَگِینَه اوُزِی حَقِیقِی ثَمَرَه سِینِی بِیرَدِی، اوُلَرنِینگ حَقِیقِی ثَمَرَه سِی حوُددِی بِیر بَدَندَگِی اَعضالَردِیک مُتَّحِد، بِیر- بِیرلَرِیگه اوُیغُون حالدَه یَگانَه مَقصَد سَرِی حَرَکَت قِیلِیشسَه وَ یَگانَه مَرکَزدَن دَستوُر آلِیشسَه وَ باشقَه رُو وَحدَتِی، بوُیرُوق وَحدَتِی بُویِیچَه حَرَکَت قِیلِیشسَه کوُرِینَدِی. اوُ کِیشِینِینگ سوُزلَرِی بوُیِیچَه اوُلَرنِینگ هَمَّه سِی بِیرجایدَه جَمعلَنگن حالدَه بوُلِیشلَرِی شَرط اِیمَس، بَلکِی اِینگ مُهِم نَرسَه شوُکِی اوُلَر اَفضَل “اوُچ اَبزاردَن” بِیرِیگه باغلَنگن بوُلِیشلَرِی کِیرَک.
مَنَه بُو طائِفَه لَرنِی هَر بِیرِینِینگ اوُزبِیلَرمانلِیک بِیلَن اَلاهِیدَه – اَلاهِیدَه اِیشلَشلَرِی حوُددِی بَدَندَگِی کوُز یا باشقَه اَعضالَرنِینگ اوُزِیچَه اِیشلَشِی کَسَللِیک حِسابلَنَدِی. رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم مَنَه بُو طائِفَه نِی تَرقاق شَخصلَر، گوُرُوهلَر صِیفَتِیدَه اِیمَس، بَلکِی اوُمَّتِینِی آرَسِیدَگِی اوُمَّت صِیفَتِیدَه ناملَگنلَر وَ حَق یوُلدَه قِتال، قوُراللِی جَنگ قِیلَدِیگن “اوُمَّت” صِیفَتِیدَه کِیلتِیرگنلَر، اوُ کِیشِی مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی: وَلَا يَزَالُ مِنْ أُمَّتِي أُمَّةٌ يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ[5] مِینِی اوُمَّتِیمدَن بوُلگن بِیر اوُمَّت، هَمِیشَه حَق یُولدَه قِتال، قوُراللِی جَنگ قِیلِیشَدِی.
اوُندَن تَشقَرِی تَبلِیغ بِیلَن شُوغوُللَنَیاتگن کِیشِیلَر هَم “اوُمَّت” نِی قالِیبِیدَن جای آلِیشلَرِی کِیرَک، هِیچ کِیمنِینگ اوُزِیچَه وَ اوُزِینِی هاحشِی بِیلَن دَعوَت نامِی آستِیدَه آدَملَر بِیلَن صُحبَت قِیلِیشگه وَ مُؤمِنلَرنِی اوُرتَسِیدَه تَفرَقَه اِیجاد قِیلِیشگه حَققِی یوُق. اوُمَّت یَعنِی مُتَّحِد بُولگن حالدَه یَگانَه زَبان، یَگانَه قَلب بِیلَن بِیر یوُلدَه یَگانَه مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون حَرَکَت قِیلَیاتگن بِیرلَشگن جَماعَتدِیر. اَلله تَعالَی هَمَّه نِی اوُزِینِی اَرقانِیگه باغلَنِیشگه وَ بوُلِینمَسلِیککَه اَمر قِیلَدِی: وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً وَلاَ تَفَرَّقُواْ (آل عمران/103) بُونِی کِیتِیدَن کِییِینگِی آیَتدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی: وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104) آرَه لَرِینگِیزدَن یَحشِیلِیککَه (اِسلامگه) دَعوَت قِیلَدِیگن، عِبادَت- اِطاعَتگه بوُیُورَدِیگن وَ عِصیان- گوُناهدَن قَیتَه رَدِیگن بِیر جَماعَت بُولسِین. اَنَه اوُشَه لَر نَجات تاپگوُچِیلَردِیر.
(دوامی بار…..)
[1]قال الإمام النووي. (وأما هذه الطائفة فقال البخاري: هم أهل العلم.
[2]وقال أحمد بن حنبل: إن لم يكونوا أهل الحديث فلا أدري من هم
[3]وقال القاضي عياض: إنما أراد أحمد أهل السنة والجماعة ومن يعتقد مذهب أهل الحديث …).
[4]شرح النووي على مسلم (13/67).ويحتمل أن هذه الطائفة مفرقة بين أنواع المؤمنين منهم شجعان مقاتلون ومنهم فقهاء ومنهم محدثون ومنهم زهاد وآمرون بالمعروف وناهون عن المنكر ومنهم أهل أنواع أخرى من الخي،ر ولا يلزم أن يكونوا مجتمعين بل قد يكونون متفرقين في أقطار الأرض …
[5]صحیح نسائی 3563 / وَلَا يَزَالُ مِنْ أُمَّتِي أُمَّةٌ يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ، ويزيغُ اللَّهُ لَهم قُلوبَ أقوامٍ، ويرزقُهم منْهم حتَّى تقومَ السَّاعةُ وحتَّى يأتِيَ وعدُ اللَّهِ
