مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(100- قیسم)
حَه، اَلله تَعالَی فَقَط مَنَه بوُندَی اوُمَّت وَ جَماعَتنِی تَصدِیقلَیدِی وَ اوُزِینِی نُصرَتِینِی هَم شوُندَی مُتَّحِد اوُمَّت وَ جَماعَت اوُچُون یوُبارَه دِی، شوُندَی اِیکَن قَدرلِی بِرادَر اَلله تَعالَی قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلگن پَیتِیدَه: وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ(بینه/5) آچِیق آیدِین اِعلان قِیلَه دِی: أَلَالِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُۚ (زمر/3) وَ اَمر قِیلَه دِی: فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ (غافر/14) اَخِیر سِین هَر کوُنِی بِیر نِیچَه بار عَهد بِیرِیب اَیتَه سَنکِی: إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ(فاتحه/5) سِین اوُزِینگگه یَنَه بِیر بار مُراجَعَت قِیلِیب کوُر، سِینِی جِهادِینگدَه بوُلغَه نِیش وُجُودگه کِیلِیشِیگه قَندَی نَفسانِی نَرسَه سَبَب بوُلدِی؟ سِین اوُزِینگنِی اوُن مَرتَه لَب مُحاکَمَه قِیل وَ نِیَتِینگنِی فَقَط وَ فَقَط اَلله نِی رِیضاسِی اوُچُون تَرتِیبگه کِیلتِیر، فَقَط شُو. مَنْ أَحَبَّ لِلَّهِ وَأَبْغَضَ لِلَّهِ وَأَعْطَى لِلَّهِ وَمَنَعَ لِلَّهِ فَقَدْ اسْتَكْمَلَ الْإِيمَانَ[1] بُو قوُیِیدَگِی آیَتنِی تَفسِیرِی بوُلِیب اوُنِی رَشمَنلَشتِیرِیب بِیرَه دِی: إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ . بِیز اوُزِیمِیزنِی قوُیِیدَگِی اَیتِیلگن کوُنگه تَیّارلَه شِیمِیز کِیرَک: يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ (شعراء/88-89) اوُ کوُندَه نَه مالوُ- دَولَت وَ نَه بالَه – چَه قَه فایدَه بِیرمَس؛ ** مَگر اَلله حوُضوُرِیگه تازَه دِیل بِیلَن کِیلگن کِیشِیلَرگِینَه (فایدَه بِیرُور.)
“آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِینگ” توُسِیقلَرِیدَن یَنَه بِیرِی “شَرعِی اَنتراپالاگِیَه نِی بِیلمَسلِیک” دُور.
حَقِیقَتدَه اِیسَه بُو توُسِیق کافِر جَمِیعیَتنِی ناتوُغرِی تَنِیلِیشِیگه یاکِی اوُلَر حَقِیدَگِی خَطا بِیلِیملَرگه، مَخصُوصاً مُسُلمانلَرنِینگ حاضِرگِی وَضِیعیَتِینِی ناتوُغرِی تَنِیشلِیککَه وَ مُسُلمان جَمِیعیَتِی بارَه سِیدَگِی خَطا عِلملَرگه اِیشارَه قِیلیَپتِی.
اَلله تَعالَی نِی قوُیِیدَگِی آیَتلَر بِیلَن مَرحَمَت قِیلگه نِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز: إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَـئِكَ يَلعَنُهُمُ اللّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ (البقرة / 159) بِیز نازِیل قِیلگن حُجَّتلَر وَ هِدایَتدَن عِبارَت (مُحَمَّدنِینگ حَق پَیغَمبَر اِیکَنلِیگِی حَقِیدَگِی) نَرسَه لَرنِی آدَملَرگه کِتابدَه (تَوراتدَه) رَوشَن قِیلِیب بِیرگه نِیمِیزدَن کِییِین بِیرکِیتگن کِیمسَه لَرنِی شُبهَه سِیز اَلله لَعنَتلَه گی وَ لَعنَتلاوچِی ذاتلَر (فَرِیشتَه لَر وَ مُؤمِنلَر) لَعنَتلَه گیلَر.
مَنَه بُو حالَتدَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، مَقصَد اَلله نِینگ شَرِیعَیتِیدَگِی قانوُننِی اِینگ مَیدَه مَسَلَه لَرِینِی پِینهان قِیلِیش اِیمَس، بَلکِی اوُندَن بوُلگن مَقصَد، لا اله الّا الله نِی آچِیق وَ رَوشَن بَیان قِیلگندَن وَ اِیماننِی تَعلِیم بِیرگندَن سوُنگ اَلله نِینگ دَعوَتِینِی جَمِیعیَتدَگِی توُرلِی- هِیل طَبَقَه لَرنِی اوُرتَه سِیدَه قَندَی قِیلِیب عَقل وَ زِیرَکلِیک بِیلَن آلدِینگه یوُرگِیزسَه بوُلَه دِی؟
قوُیِیدَگِی اَلله نِینگ اَمرِینِی اُدْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَن (نحل/125) دَعوَتِیمِیزدَه قَندَی رِعایَت قِیلَه آلَه مِیز؟
قَندَی قِیلِیب اَلله نِینگ اَمرِی بوُلمِیش وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً (بقره/83) نِی رِعایَت قِیلَه آلَه مِیز؟
اَلله نِینگ اَمرِی بوُلمِیش قوُیِیدَگِی آیَتنِی وَقُلْ لِعِبَادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ (اسراء/53) حَلقنِینگ توُرلِی – هِیل قَیسِی طَبَقَه لَرِینِی اوُستِیدَه فایدَه لَنسَه بوُلَه دِی؟
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ سِیرَتلَرِینِی تِیکشِیرِیب چِیقَه دِیگن بوُلسَک، مَنَه بُو شَرعِی اوُصلوُبلَرنِی پِیادَه قِیلِیش اوُچُون اوُ کِیشِی شَرعِی اَنتراپالاگِیَه حَقِیدَه قَنچَه لِیک چوُقوُر عِلمگه اِیگه بوُلگنلِیکلَرِینِی وَ مَقصَدلَرِیگه یِیتِیش اوُچُون بُو عِلمدَن فایدَه لَنگنلِیکلَرِینِی توُشوُنِیب یِیتَه مِیز. رَسُول اَلله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم عُمُومِی صُورَتدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: «الْإِیمَانُ يَمَانٍ وَالْكُفْرُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالسَّكِینَةُ فِی أَهْلِ الْغَنَمِ وَالْفَخْرُ وَالرِّيَاءُ فِی الْفَدَّادِینَ أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْوَبَرِ»[2] “یَمَنلِیکلَر اَهلِی اِیماندوُرلَر وَ کُفر هَم شَرق طَرَفِیدَه دوُر ( کُفر باش کوُتَه رَه دِیگن مِنقَطَه) سُکوُنَت آرامِیش اَهلِی غَنَمنِی اوُرتَه سِیدَه دوُر( چوُپانلَر وَ مال – چاروَه بِیلَن اِیشلَیدِیگنلَر) وَ فَحرلَه نِیش،رِیا ( بِیر رِوایَتدَه) کِبر، اوُزِینِی کَتتَه توُتِیشلِیک توُیَه وَ آت اِیگه لَرِینِی، هَمدَه صَحراوِی عَرَبلَرنِی اوُرتَه سِیدَه دُور.”
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بُو آرقَه لِی اَصحابلَرِینِی اَطرافلَرِیدَگِی اوُلَر مُعامَلَه قِیلَه یاتگن آدَملَر بِیلَن آشنا قِیلِیشنِی هاحلَه گندِیلَر. حَتَّی اوُزلَرِینِینگ رُوحِی جَنگلَرِینِی اِجراچِیسِی بوُلمِیش شاعِر حَسّان اِبنِ ثابِت رَضِیَ الله عَنهُ نِی قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِی اوُزِینِی شِعرلَرِی بِیلَن هَجو وَ تَنقِید قِیلِیشگه بُویُورگن پَیتلَرِیدَه، آلدِینراق اَبُو بَکر رَضِیَ الله عَنهُ دَن حَسّان رَضِیَ الله عَنهُ نِی اوُزلَرِینِینگ (مَککَه دَه) اوُتگن کوُنلَرِی وَ اَحواللَرِیدَن خَبَردار قِیلِیشنِی سوُرَه گن اِیدِیلَر.
یاکِی مُعاذ رَضِیَ الله عَنهُ نِی دَعوَتچِی وَ لَشکَرنِی اَمِیرِی صِیفَتِیدَه یَمَن حَلقِینِی آلدِیگه جوُنَه تَه یاتگن پَیتلَرِیدَه، مُعاذگه اَلله بِیلَن قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیشنِی، مُعامَلَه قِیلِیشنِی اِیسلَه تِیب وَ اوُزِینِی هَوایِی نَفسِی بِیلَن قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیشِینِی، مُعامَلَه قِیلِیشنِی اِیسلَه تِیب، اوُنگه یَمَن حَلقِی بِیلَن قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیشنِی، مُعامَلَه قِیلِیشنِی اوُرگه تِیب مُعاذگه قَرَب مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی: ” سِین اَهلِی کِتاب بوُلگن قَومنِی آلدِیگه کِیتیَپسَن”، اوُ کِیشِی مُعاذ اوُچُون قَندَی قَومگه وَ قَندَی عَقِیدَه گه رُوبَرُو کِیلِیشِینِی مُشَخَّص قِیلدِیلَر وَ اوُلَرگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیشنِی هَم بَیان قِیلدِیلَر وَ اوُلَر بِیلَن صُحبَتلَه شِیشنِی مُعاذ اوُچُون دَرَجَه لَرگه تَقسِیملَب بِیردِیلَر، یَمَندَگِی اَهلِی کِتاب اوُچُون بِیرِینچِی اوُرِیندَه اَیتِیلِیشِی کِیرَک بوُلگن نَرسَه لَرنِی هَم مَعلوُم وَ آشکار قِیلدِیلَر وَ بِیرِینچِی بوُلِیب اوُلَرگه اَیتِیلِیشِی لازِم بوُلگن اَمرنِی هَم تَعیِین قِیلدِیلَر، بِیرِینچِی اوُرِیندَگِی اِیشنِی قَبوُل قِیلِیشگچ وَ بُو اِیش اوُلَرنِی آرَه سِیدَه اوُرنَه شِیب آلگچ اِیککِینچِی اوُرِیننِی کوُندَه لَنگ قِیل، اِیککِینچِی اوُرِین قَبوُل قِیلِینِیب اوُرنَه شِیب بوُلگچ،نَوبَت اوُچِینچِی اوُرِینگه کِیلَه دِی، اوُچِینچِی اوُرِین هَم اوُرنَه شِیب قَبوُل قِیلِینگچ اِیسَه نَوبَت اوُچِینچِی اوُرِیننِی یَحشِیلَب اِجرا قِیلِیشگه کِیلَه دِی. [3]
(دوامی بار……)
[1] رواه أبو داود/ آلبانی ،صحيح الجامع 5965
[2] صحیح مسلم ـ باب 23 ـ صفحه 52 ـ شماره 195
[3] همان ـ باب 9 ـ صفحه 38 ـ شماره 132