Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.
(120- қисм)
-Ўринсиз ғазаб:
Инсонлар турли-хил қонунларга эргашишларини яхши биламиз, улар мана бу қонунларда мушаххас хуқуқлар ва таклифларга эгадурлар ва шу нарса хам аниқки, агар фуқаролар бу қонунга хилоф ишни қиладиган бўлсалар, жаримага тортиладилар ва бу ишни оқибатини хам тотишади. Хар қандай жамиятда қонун бузувчи ва бошқаларнинг хаққи ва хуқуқини ўйламайдиган одамларни мавжуд бўлиши табиий бир холат, шу сабабли хам хар миллатнинг ўзига хос суди,полицияси,зиндони, сургуни ва ўзига хос жазолари мавжуд, улар ўзларининг жамиятидаги жиноятчиларни жазолашни ўзларининг эхтиёжлари деб хисоблашади, бундан ташқари ташқи душманга қарши курашиш , қудратли лашкарга эга бўлиш ва ташқи душманга қарши жанг қилиш,қаттиққўллик амалларини хам ўзини хаққи деб билади. Мана бу холатда мана бу давлатни қонунлари томонидан тасдиқланган қаттиққўллик амаллари бу хукумат билан ақидадош бўлган одамлар томонидан хам тасдиқланади, дунёдаги хар бир давлат ўзини қонуни асосидаги мана бундай қаттиққўллик амалларини жамиятидаги шахсларни моддий ва маънавий амниятини сақлаш учун ўзини хаққи деб хисоблайди.
Демак ғазаб ўзидаги мана бу белгилар билан бирга инсондаги бошқа кучлар каби мавжуд бўлиб, уни бошқариш ва хидоят қилиш керак бўлади ва инсон қонунлари, ўзи қабул қилган қадр-қийматлар йўлига кўра мана бу ғазабни назорат ва хидоят қилиши керак ёки бошқачароқ истелох билан айтганда уни мудирият қилиши лозим.
Энди мана бу ғазабни мудирият қилиш ва бошқариш учун қайси қонун ва қаттиққўлликни қайси шеваси тўғри бўлади ва қайси бири нотўғри? Ёки мана бу ғазабни жиноятчи ё мухолиф инсонларни баробарида сарфлашни меъзони қанча? Бу нарса шахсларни ақидасига бориб тақалади. Бу ерда ишончлар, ақидалар ва қонунлар, рухий ва жисмий қаттиққўлликлар бир-биридан фарқ қилади, масалан:
-Бизни наздимизда жанозани ёндириш, мана бу маййитни хонадонидагилар учун хақорат ва рухий қаттиққўллик хисобланади, аммо будоийларни наздида эса бу хурмат қилишни бир нави саналади.
– Маййитни дафн қилиш пайтида рақсга тушиш ва шодлик қилиш баъзи африкалик қабилаларни наздида хурмат қилиш саналса, бизларни наздимизда эса бу рухий қаттиққўллик ва хақорат хисобланади.
– Ёки бир маййитни жасадини қабрдан чиқариб олиш, бизлар учун хақорат ва рухий қаттиққўллик деб саналса, инданезиядаги баъзи қабилаларни наздида эса хар уч йилда бир марта маййитни чиқариш ва унга либос кийдириш, унга нисбатан бир қадр-қиймат деб хисобланади.
– Ёки масалан ислом муртадни хукми уни ўлдиришдур ва бу ўринли қаттиққўллик хисобланади,деса; аммо секуляризм дини айтадики: йўқ, бу ўринсиз қаттиққўлликдур.
– Исломда ўғрини хукми уни қўлини кесишдур ва бу ўринли қаттиққўллик,дейди; аммо секуляризм дини йўқ, бу ўринсиз қаттиққўлликдур,деб хисоблайди.
– Ислом шаробхўрликни,зинокорликни, хамжинсбозликни хукми мана булар………ва бу ўринли қаттиққўлликдур,деса, секуляризм дини айтадики: йўқ бу ўринсиз қаттиққўллик.
– Ислом ўринли ё ўринсиз қаттиққўллик қайси эканини аллохни қонуни таъйин қилиши керак,деса, секуляризм дини йўқ, бу хақ меники бўлиши керак,дейди.
– Секуляризм динини айтишича, аллохни шариатидаги қонунларга эргашган кимсани хар бирини қаттиққўллиги ёмон ва ўринсиздур,деса, аллох айтадики: бу яхши ва ўринли эхтиёждур.
Бу ерда мусулмон шахс ла илаха иллаллох ва Мухаммадур росулуллох дейиши билан аллохни шариатидаги қонунларга мухолиф бўлган барча қонунларни рад қилиб оёқ-ости қилган бўлади. Аллох таоло хам ғазаб учун шарт ва қонунларни ўзини шариати орқали инсонларни ихтиёрига бериб қўйган, улар бу қонунларни воситасида мана бу ғазабни,қаттиққўлликни бошқаришади ва уни ўзини сахих йўлига хидоят қилишади.
Аллох таоло мушаххас қилганидек, қўполлик ва ғазаб, қаттиққўллик ботилни, кофирларни,аллохни ва одамларни душманларини,жиноятчиларни баробарида ишлатилади ва хақга, мўъминларга нисбатан ғазабланиш хато иш хисобланади. Демак бир мўъмин кишини ғазабини аслий илдизи унинг аллохни шариатидаги қонунларига бўлган иймонига ва уни қонунларга,диндаги қадр-қийматларга нисбатан қанчалик пойбанд эканига бориб тақалади.
Мусулмон инсоннинг ботилни,жиноятчиларни ва уни динидаги қадриятларни оёқ-ости қиладиган кимсаларни баробаридаги ғазабини,қаттиққўллигининг андозасини хам аллох таъйин қилади, масалан агар бир киши тухмат қилган ё ўғирлик қилган ё бегунох инсонни ўлдирган ё қароқчилик қилган ё муртад бўлган ва ……бўлса, мана бу жиноятлар учун худудларни аллох таъйин қилади; шу сабабли хам ғазабни,қаттиққўлликни аллох таоло таъйин қилган андоза бўйича жиноятчи шахсни устида ишлатилиши керак, бу яъни жамиятдаги турли-хил жиноятларни навига нисбатан ғазабни,қаттиққўлликни сарфланиши аллох таоло томонидан кўрсатилади деганидур.
Демак аллох таоло ўринли ва сахих ғазабни инсон ва хайвонларни ўртасида мухофизат қилиш учун бир ғаризий куч сифатида берган, инсон бу кучсиз нобуд бўлиш хатарига дучор бўлади. Бундан ташқари ғазабни аллохни шариатидаги қонунлар воситасида бошқариш ва хидоят қилиш орқали, бу ғазаб ва қаттиққўллик инсоннинг дин,жон,номус, ақл, мол,обрў каби хаётий эхтиёжларини мухофизат қилади. Агар бундай ғазаб аллохни шариатидаги қонунлар томонидан хидоят қилинмайдиган бўлса, дунё нобуд бўлиб кетади.
لَوْلاَ دَفْعُ اللّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ وَلَکِنَّ اللّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِینَ (بقره/251)
агар аллох одамларнинг айримларини айримлари билан дафъ қилиб турмас экан, шубхасиз,ер фасодга дучор бўлади. Лекин аллох барча оламлар устида фазлу карам сохибидир.
Демак ўринли ғазаб ер юзини фасод қоплашини олдини олиш ва жиноятчи инсонларни солих инсонлар томонидан дафъ қилиниши учун омил хисобланади, бу ғазабни ва қаттиққўлликни бандаларга берилиши хам аллохнинг лутфи ва эхсонидур.
(давоми бор……..)