
جَواب: شُبهَه سِیز الله تَعالی اِنسانلَر هَر قَندَی عَقِیدَه نِی اوُزلَرِیگه تَنلَب، نِیمَه نِی کوُنگِیللَرِی هاحلَسَه شُو اِیشنِی قِیلِیشلَرِی وَ اوُز حاللَرِیچَه یَشَشلَرِی اوُچُون تَشلَب قوُیمَگن. چُونکِی اَگر بُوندَی بُولگندَه پَیغَمبَرلَرنِی کِیلِیشِی، شَخصِی وَ اِجتِمائِی حَیاتنِی اِدارَه قِیلِیش اوُچُون اَحکام وَ شَرِیعَت قانوُنلَرِینِی جُونَه تِیلِیشِی وَ یِیر یُوزِیدَه حاکِمِیَتنِی اوُرنَتِیلِیشِیدَه مَعنا بُولمَگن بُولَردِی. حَتَّی جَنَّت وَ جَهَنَّمنِی مَوجُودلِیگِی هَم مَعناسِیز بُولِیب قالَردِی، اِنساننِی یَرَتِیلِیشِیدَن وَ اوُنِی یِیر یُوزِیگه توُشُورِیلِیشِی هَمدَه قِیامَتگه قَیتَرِیلِیشِی وَ یَحشِی،یامان عَمَللَرنِی ثَمَرَه سِیدَن بُولگن مَقصَد هَم اوُزِینِی مَعناسِینِی یُوقاتَدِی. چُونکِی اَگر الله تَعالی اِنسانلَرگه هَر قَندَی عَقِیدَه نِی تَنلَشلَرِی وَ بُو عَقِیدَه نِی اَساسِیدَه هاحلَگن اِیشلَرِینِی قِیلِیشلَرِی اوُچُون حَقنِی بِیرِیب قوُیگن بُولسَه، قِیامَت کوُنِیدَه اوُلَرنِی نِیمَه اوُچُون مَنَه بُو اِیشلَرنِی قِیلدِینگ یاکِی نِیمَه اوُچُون مَنَه بُو اِیشلَرنِی عَدا قِیلمَدِینگ، دِیب مُحاکَمَه قِیلَه آلَدِیمِی؟
“لا اکراه فی الدّین” آیَتِینِی مَعناسِی “مَجبُورِیَت مَوجُود اِیمَس” دِیگنِی بِیلَن بُو “رُحصَتِینگِیز بار وَ مُشکِیلِی یُوق” یاکِی “وَظِیفَه وَ مَسئُولِیَتلَردَن قاچِیش” مَعناسِیدَه اِیمَس، بَلکِی مَنَه بُونگه اوُحشَگن آیَتلَر آگاهلَنتِیرِیش، قوُرقِیتِیش بابِیدَگِی آیَتلَر جُوملَه سِیگه کِیرَدِی.
اِسلام اوُزِینِی اَساسِی بُویِیچَه اِنساننِی خالِق طَرَفِیدَن طَلَب قِیلِینگن وَظِیفَه لَر وَ مَسئُولِیَتلَرنِی بَجَرِیشگه اوُندَیدِی وَ گوناهلَر بُویِیچَه آزادلِیکنِی هَم اِنسانلَردَن تارتِیب آلَدِی؛ اَمّا ناتوُغرِی تَفسِیر وَ توُشُونچَه لَر بِیلَن بِیر تاماندَن کافِرلَرنِی رَنجِیتمَسلِیکگه وَ باشقَه تاماندَن اِیسَه یوُلنِی مُنافِقلَرگه، مَحَلِّی مُرتَدلَرگه کُفرلَرِینِی وَ اِرتِدادلَرِینِی اِظهار قِیلَدِیگن کِیمسَه لَرگه آچِیشنِی قَصد قِیلَیاتگن کِیمسَه لَر مَخصُوصاً دارُ الاِسلام بِیلَن مُبارَزَه قِیلِیشنِی هاحلَشیَپتِی. نِیمَه اوُچُون دارُ الاِسلام بِیلَن مُبارَزَه قِیلِیشَدِی؟ چوُنکی دارُ الاِسلام الله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیگه بِنا بُولگن وَ اَگردَه شَخص مَنَه بُو قانوُنلَرگه قَرشِی چِیقَدِیگن بُولسَه، حَقِیقَتدَه جَمِیعَتنِی اَساسِی قانُونلَریگه وَ جَمِیعَتنِی حاکِمِیَتِیگه مُخالِفَت قِیلگن بُولَدِی.
بُو نَرسَه شُونگه اوُحشَیدِیکِی، سِیز بِیر سِکولار دَولَتدَه توُرِیب اوُلَرگه: مِین بُو قانوُنلَرگه قَرشِیمَن، اَگر هاحلَسَم اوُلَرگه رِعایَه قِیلَمَن، هاحلَمَسَم اوُلَرگه رِعایَه قِیلمَیمَن، دِییِشِینگِیزگه اوُحشَیدِی. بُو حالدَه سِیز حاکِمِیَتنِی سِیستِیمَه سِیگه قَرشِیلِیک قِیلگن بُولَسِیز، چُونکِی بُو قانوُنلَر مَنَه بُو سِیستِیمَه تامانِیدَن قوُیِیلگن وَ بُو حاکِمِیَتدَگِی سِیستِیمَه نِی بِیر قِیسمِی بُولَدِی.
“لا اکراه فی الدّین” آیَتِینِی ناتُوغرِی تَفسِیر قِیلَیاتگن کِیمسَه لَرنِی هَدَفلَرِیدَن یَنَه بِیرِی دارُ الاِسلامنِی حُکُومَتِینِی سِیستِیمَه سِیگه قَرشِیلِیک قِیلِیشدِیر. اَگر سِیز یِورَاپَه دَه نَصرانِیَتگه، اِسلامگه قَرشِیلِیک قِیلسَنگِیز حاکِمِیَتنِی سِیز بِیلَن اِیشِی یُوق، چُونکِی اَساسِی قانوُلَرگه، اوُلَرنِی حاکِمِیَتِیگه تَأثِیر قِیلمَیدِی؛ دارُالاِسلامدَه هَم سِیز یَهُودِیَت، نَصرانِیَت یاکِی سِکولارِیستلَرنِی بَرچَه مَذهَبلَرِیگه قَرشِیلِیک قِیلِیشِینگِیز مُومکِین، جُونکِی بُو اِیشنِی دارُالاِسلامنِی حاکِمِیَتِیگه تَأثِیرِی یُوقدِیر. دارُ الاِسلام هَم اوُلَرگه قَرشِیلِیک قِیلِیش، تَنقِید قِیلِیش وَ حاکِمِیَتلَرِینِی اوُزگرتِیرِیش اوُچُون تَشکِیل قِیلِینگندِیر، لِیکِن سِیز اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانُونلَرگه حَملَه قِیلسَنگِیز وَ هَر هِیل بَهانَه لَر بِیلَن بُو قانُونلَرنِی سَوال آستِیگه آلَدِیگن بُولسَنگِیز، دَرحَقِیقَت دارُ الاِسلامنِی هَم سَوال آستِیگه قوُیِیب اوُنگه حَملَه قِیلگن بُولَسِیز.
بُو یِیردَه شُوندَی کِیشِیلَر هَم بارکِی، اوُلَر عَقِیدَه وَ رَفتارگه آئِد جِنایَتلَرنِی قِیلِیشگن پَیتدَه، اوُزلَرِینِینگ فاسِد فِکرلَرِی وَ عَقِیدَه لَرِی وَ جِنایَتکارانَه عَمَللَرِینِی ثَمَرَه سِیدَن قاچِیشگه حَرَکَت قِیلِیشَدِی. عادَتدَه هَر قَندَی صُحبَت وَ مَراسِیملَردَه “لا اکراه فی الدّین” آیَتِینِی تَکرارلَب (آیَتنِی مَنَه بُو قِیسمِینِی هَمَّه یَحشِی بِیلَدِی) اوُزلَرِینِی فِکرلَرِی وَ عَمَللَرِیدَگِی آفَتلَرنِی اِیضاحلَشگه حَرَکَت قِیلِیشَدِی. باشقَه چَراق قِیلِیب اَیتگندَه بُوزُوق فِکرلَرِی وَ رَفتارلَرِینِی حَق طَلَب قِیافَه بِیلَن اِیضاحلَب کوُرسَتِیشَدِی، بُو بِیلَن اوُزلَرِینِی مُؤمِنلَرنِی بِیلدِیرَدِیگن مُناسَبَتلَرِیدَن پاکلَشگه حَرَکَت قِیلِیبگِینَه قالمَسدَن، بَلکِی اوُزلَرِیدَگِی بوُلغَنِیشلَر وَ آفَتلَرنِی یَنَدَه کِینگیِیشِی اوُچُون شَرائِطنِی تَییارلَشَدِی.
ادامه خواندن سَوال: اَهِیر الله لا اکراه فی الدّین دِیمَگنمِی؟ شُوندَی اِیکَن نِیمَه اوُچُون سِیزلَرنِی دارُ الاِسلامِینگِیز سِکوُلارِیستلَرگه بُوندَی مُناسَبَتدَه بُولَسِیزلَر وَ سِکولار اَحزابلَر کوُنگِیللَرِی هاحلَگن طَرزدَه یَشَشلَرِی وَ سِیاسِی فَعالِیَت آلِیب بارِیشلَرِی اوُچُون اوُز حالِیگه قوُیمَیسِیزلَر؟ نِیمَه اوُچُون اوُزِینگِیزنِی قانُونلَرِینگِیزنِی سِکولار اَحزابلَرگه وَ اوُلَرنِی طَرَفدارلَرِیگه حَتَّی بِیطَرَف بُولگن سِکولارِیستلَرنِی زِیمَّه سِیگه یُوکلَیسِیزلَر؟


