مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(86- قیسم)

بِیزلَرنِینگ صادِیق وَ مُخلِیص بِرادَرلَرِیمِیز بوُنچَه لِیک صَبر – طاقَتگه اِیگه اِیمَسلَر وَ اوُلَرنِینگ ذِهنِیدَه “شَرِیعَتنِینگ اِیککِینچِی اوُرِیندَگِی مَرحَلَه سِینِی وَقتِیدَن آلدِین حُکمران قِیلِیش” لِیک چوُقوُر اِیلدِیز آتِیب کِیتگن وَ اوُزِینِی وَقتِیدَه شوُرا تامانِیدَن بِیرِیلَه دِیگن رَعیگه سَمع وَ طاعَه قِیلِیشمَیدِی، اوُلَر مَنَه بُو بِی صَبرلِیکنِینگ اِینگ کَم کوُرِینِیشِینِی قوُیِیدَگِیچَه اِفادَه لَیدِیلَر، یَعنِی مَوجُود وَضِیعیَتدَگِی شوُرانِینگ قَرارلَرِینِی سوُستلِیک وَ رَغبَتسِیزلِیک بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیشَه دِی یاکِی بِیمار، قِییشِیق کِیشِیلَردِیک عَمَل قِیلِیشَه دِی وَ حَتَّی تَرتِیب – اِنتِظامنِی، اِیشِیتِیب اِطاعَت قِیلِیشنِی بَرابَرِیدَه بِیر نَوع بِیزارلِیک بِیلَن مُناسَبَت بِیلدِیرِیشَه دِی وَ اوُزِینِی کَتتَه توُتِیش، تَکَبُّرلِیک قِیلِیشَه دِی، تَکَبُّر بِیلَن بِیرگه هِیچ قَچان صُلح وَ آرامِیش بَرقَرار بوُلمَیدِی، اَکثَر حالَتدَه بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو مُواظَنَتسِیز دُوستلَرِیمِیز بوُلِینِیب کِیتِیشَه دِی یاکِی اوُزلَرِی اوُچُون باشقَه توُدَه توُزِیشَه دِی، اَمّا بوُ اِیشلَر تَرِیخ کوُرسَه تِیب توُرگه نِیدِیک هَمِیشَه مُوَفَّقِیَتسِیزلِیککَه، کوُنگِیلنِی قالِیشِیگه، پوُشَیمانگه سَبَب بوُلَه دِی یاکِی بِیر چِیتگه چِیقِیب آلِیب جَورَب عَیبلَب اوُتِیرِیشَه دِی.

اَمّا بِیر چِیتگه چِیقِیب آلمَه گن یاکِی یَنگِی توُدَه توُزمَه گن کِیشِیلَر آشکارَه اوُزاق وَ یَقِین ستراتِیگِیَه لَرنِینگ بوُزِیلِیشِیگه وَ حَتَّی شوُرا تامانِیدَن تَعیِین قِیلِینگن تَکتِیکَه لَرنِی باستِیرِیلِیشِیگه وَ شوُرانِینگ توُرلِی- هِیل تَشکِیلاتلَرِینِی اِیشِیدَه جِددِی مُشکِلاتلَر اِیجاد بوُلِیشِیگه وَ حَتَّی اوُلَرنِینگ کامِل صُورَتدَه پَرچَه لَه نِیب کِیتِیشِیگه باعِث بوُلِیشَه دِی، شوُرانِی آره سِیدَگِی بِیردَملِیک، جَنگاوَرلِیک رُوحِینِی سُوستلَشتِیرَه دِی وَحَتَّی اوُنِی نابوُد هَم قِیلَه دِی، بَلِیقلَر (مُجاهِد) اوُچُون سوُونِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَه دِیگن وَعَقِیدَه وِی،رَفتارِی اَدَشِیشلَرگه نِسبَتاً اَنبِیالَرنِی رَوِیشِیگه کوُرَه اِیختِیاط بِیلَن سِیستِیمَه تِیک رَوِیشدَه مُعامَلَه قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلگن آدَملَرنِی شوُرادَن جوُدا قِیلِیشَه دِی، شوُرانِی وَ اوُنگه باغلَنگن تَشکِیلاتلَرنِی تَعیِین قِیلِینگن جِهادِی وَظِیفَه لَرِیدَن اَدَشتِیرِیشَه دِی وَ نَتِیجَه دَه مُجاهِدلَر حَرَکَتِینِی مَغلوُبِیَت تامانگه تارتِیب کِیتِیشَه دِی.

“شَرِیعَتدَگِی اِیککِینچِی اوُرِیندَگِی مَرحَلَه نِینگ وَقتِیدَن آلدِین حُکمران قِیلِیش” لِیک کَسَللِیگِینِی وُجُودگه کِیلِیشِینِینگ سَبَبلَرِیدَن بِیرِی شوُکِی، بُو عَزِیزلَر آلدِینراق ” مَیدَه مَسَلَه لَر بُویِیچَه مُتَخَصِّصلِیک کَسَللِیگِیگه وَ اَساسِی،ستراتِیگِیک مَسَلَه لَرنِی تَشلَب قوُیِیش بِیمارلِیگِیگه” قَتتِیق مُبتَلا بوُلِیشگن.

مَنَه بُو ” مَیدَه مَسَلَه لَر بُویِیچَه مُتَخَصِّصلِیک وَ اَساسِی،ستراتِیگِیک مَسَلَه لَرنِی تَشلَب قوُیِیش کَسَللِیگِی” مَوجُود عُمُومِی وَضِیعیَتنِی تَحلِیل قِیلِیش وَ اِیشلَرنِی هِدایَت قِیلِیش بُویِیچَه کَتتَه مانِعلِیکلَرنِی اِیجاد قِیلَه دِی. چوُنکِی مَنَه بوُندَی کَسَللِیکلَرگه دوُچار بوُلِیش بوُلِینِیش وَ مَیدَه لَه نِیشگه سَبَب بوُلَه دِی یاکِی اوُمِیدسِیزلِیککَه گاهِیدَه اِیسَه  اِیچکِی کوُر- کوُرَا نَه تِیرارلَرگه باعِث بوُلَه دِی. جَماعَتدَگِی اَعضالَرنِینگ مَنَه بوُندَی “مَیدَه مَسَلَه لَر بوُیِیچَه مُتَخَصِّصلِیک وَ اَساسِی، ستراتِیگِیک مَسَلَه لَرنِی تَشلَب قوُیِیشلِیک کَسَللِیگِیگه” دوُچار بُولِیشلَرِی عادَتدَه اَساسسِیز کوُپ گپِیرِیشلَرگه یاکِی بِیر- بِیرِیگه نِسبَتاً یامان گوُمان قِیلِیشگه یا کوُپِینچَه غَیرِی اوُصُولِی اِیختِلافلَرگه،کوُرَشلَرگه وَ شوُرا تَشکِلاتِینِی، جَماعَتنِی پَرچَه لَه نِیب کِیتِیشِیگه آلِیب کِیلَه دِی.

“مَیدَه مَسَلَه لَر بوُیِیچَه مُتَخَصِّصلِیک وَ اَساسِی، ستراتِیگِیک مَسَلَه لَرنِی تَشلَب قوُیِیشلِیک کَسَللِیگِیگه” مُبتَلا بوُلگن کِیشِیلَر اوُزلَرِینِینگ تَنقِیدلَرِیدَه جِهادگه وَ جَماعَتگه وَ شوُراگه وَ حَتَّی حُکوُمَتگه، “اوُچ اَبزارگه” تِیگِیشلِی بوُلگن اَصلِی، پایدِیوارِی، بِیرِینچِی دَرَجَه لِی مَسَلَه لَرنِی کوُرمَسلِیککَه آلِیشَه دِی، اوُزلَرِینِی اِعتِبارلَرِینِی نِیچَنچِی دَرَجَه دَگِی فَرعِی، مَیدَه مَسَلَه لَرگه چِیگرَه لَب قوُیِیشَه دِی،اَگر اوُلَر مَسَلَه لَرنِی تَحلِیل قِیلِیشگه قوُل اوُرِیشسَه، اوُلَرنِی قِیلگن تَحلِیللَرِی کوُپراق کوُچَه نِینگ بِی اَرزِیش رَوِیشِیگه اوُحشَیدِی، نِیمَه اوُچُون؟ چُونکِی مَنَه بُو صاحَه دَه مُتَخَصِّصلِیککَه اِیگه اِیمَسلَر وَ اوُلَرنِینگ مُتَخَصِّصلِیکلَرِی مُسُلمانلَرنِینگ یَنگِی کوُنِینِی اِیختِیاجلَرِیگه توُغرِی کِیلمَیدِیگن مَیدَه، جُزئِی نِیچَنچِی دَرَجَه لِی مَسَلَه لَر بوُیِیچَه بوُلِیب، حاضِردَه مُسُلمانلَر اوُچُون بِیرِینچِی دَرَجَه لِی اِیمَس وَ حاضِرگِی دَوردَه مُسُلمانلَرنِی دَردِیگه یِیمَیدِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ حاضِرگِی کوُندَگِی سَواللَرِیگه جَواب بِیرَه آلمَیدِی هَم.

حاضِرگِی دَوردَه مُسُلمانلَر: تَشقِی کافِر باسقِینچِیلَرنِی وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرنِی قوُوِیب چِیقَه رِیش اوُچُون سِیزدَه قَندَی چارَه لَر بار،- دِیب سوُرَه سَه لَر؟ اوُلَر بُونِی جَوابِیگه اَیتِیشَه دِیکِی، اوُتگن عَصردَگِی نَوَوِیگه، اِبنِ حاجَرگه وَ باشقَه لَرگه اوُحشَه گن فَلانچِی عالِمنِی حُکمِینِی بِیلَه سَنمِی؟ یاکِی اوُتگن عَصردَگِی فَلانچِی شَخصنِی نِیمَه اوُچُون کافِر دِیمَیسَن؟ یاکِی بوُلمَسَم مُسُلمانلَر قوُیِیدَگِیچَه سَوال بِیرِیشسَه: نِیمَه اوُچُون شوُنچَه لِیک تَفَرُّقنِی وُجُودگه کِیلتِیردِینگِیز وَ نِیمَه اوُچُون بِیر- بِیرِینگِیز بِیلَن مُتَّحِد بوُلمَیسِیزلَر؟ بوُلِیب هَم رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَدِینَه یَهوُدِیلَرِی، مُنافِقلَر، حُذاعَه گه اوُحشَه گن مُشرِکلَر بِیلَن قُرَیش مُشرِکلَرِیگه قَرشِی مُتَّحِد بوُلگن اِیدِیلَرکوُ؟ اوُلَر بوُنِی جَوابِیگه اَیتِیشَه دِیکِی، بِیزلَر صَفِیمِیزنِی هَر قَندَی بوُلغَه نِیشلَردَن پاک بوُلِیشِینِی هاحلَیمِیز، بُو بِرادَرلَرنِی نَظَرِیدَه سِیاسَتنِی یا هَمَّه سِی بوُلِیشِی کِیرَک یا عُمُوماً بوُلمَسلِیگِی کِیرَک، اوُلَر اوُزلَرِی هاحلَمَه گن حالدَه رَسُول الله نِینگ قُرآنِی رَوِیشلَرِینِی عَیبلَه یَپتِیلَر.

گوُیا آخِیر زَمان حَقِیدَگِی رِوایَتلَر اوُلَرنِی خَطاگه، خَیاللَرگه دُوچار قِیلگن کوُرِینَه دِی، اوُندَه اِیککِیتَه جِبهَه مَوجُود:    حَتَّى يَصِيرَ النَّاسُ إِلَى فُسْطَاطَيْنِ فُسْطَاطِ إِيمَانٍ لَا نِفَاقَ فِيهِ وَ فُسْطَاطِ نِفَاقٍ لَا إِيمَانَ فِيهِ. اِیش شوُ دَرَجَه گه بارِیب قالَه دِیکِی، اِیککِیتَه دَستَه گه بوُلِینَه سِیزلَر، بِیرِینچِیسِی اِیمان دَستَه سِی بوُلِیب اوُندَه هِیچ قَندَی نِفاق مَوجُود اِیمَس، کِییِینگِیسِی نِفاق گوُرُوهِی بوُلِیب اوُندَه هِیچ قَندَی اِیمان مَوجُود اِیمَس.

(دوامی بار……)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(85- قیسم)

مَثَلاً بِیزلَرنِی اَطرافِیمِیزدَگِی اَکثَراً بِیمار، آچ، مُواظَنَتسِیز، مِعزانسِیز اِیرکَکلَر مُسُلمان عَیاللَر بِیلَن بِیرگه ساغلام جِنسِی عَلاقَه قِیلَه آلَه دِی، دِییَه آلمَیمِیز. اوُلَر حاضِردَه جِنسِی تاماندَن آچ وَ بُو آچلِیکدَن اَذِیَت چِیکِیشیَپتِی، جوُدَه قَتتِیق آچ بوُلگن اِنسان آذوُقَه لَرگه قَندَی کوُز بِیلَن قَرَیدِی؟ بُو آذوُقَه لَرنِی حِیدِینِی قَندَی حِیس قِیلَه دِی؟ آذوُقَه لَرگه اوُحشَیدِیگن نَرسَه لَرنِی شَکلِینِی وَ حَیبَتِینِی قَندَی حالَتدَه کوُرَه دِی؟ سِیز قارنِینگِیز آچ بوُلگن پَیتِیدَه هَمبِیرگِیرنِی اوُزِینِی اَصلِی اَندازَه سِیدَن کوُرَه اَنچَه کِیچِیکراق حالدَه کوُرَه سِیز، بِیر کاسَه شوُروَه نِی هَم اوُنِی اَصلِی مِقدارِیدَن کوُرَه کَمراق حالدَه کوُرَه سِیز، اَمّا اَگر سِیزنِی قارنِینگِیز توُیگن بوُلسَه، مَنَه بُو هَمبِیرگِیر یا شوُروَه نِی اَندازَه سِی سِیزنِی نَظَرِینگِیزدَه کَتتَه راق یا کوُپراق بوُلِیب توُیوُلَه دِی، حَتَّی بِیر نِیچَه کِیچکِینَه لوُقمَه هَم سِیزنِی نَظَرِینگِیزدَه کوُپ بوُلِیب کوُرِینِیشِی موُمکِین.

حَه، حاضِردَه اَکثَر مُسُلمان کِیشِیلَر هَم جوُدَه قَتتِیق جِنسِی آچلِیک حالَتِیدَه دوُرلَر، وَ تا مَنَه بُو شِددَتلِی آچلِیک حالَتِی بَرطَرَف قِیلِینمَس اِیکَن عَیال وَ اِیرکَکنِی اوُرتَه سِیدَگِی اِسلامِی عَلاقَه رَوِیشِینِی تَطبِیق قِیلِیب بوُلمَیدِی، عَیاللَر مَنَه بوُندَی آچ، مُواظَنَتسِیز، مِعزانسِیز کِیشِیلَرنِی اوُرتَه سِیدَه بوُلگن حاللَرِیدَه، عُمَر اِبنِ خَطَّابنِی زَمانِیدَگِی مُسُلمانلَرنِی پایتَختِیدَگِی بازاردَه بوُلگه نِی کَبِی بازار رَئِیسِی بوُلِیشنِی آرزُو قِیلمَسلِیکلَرِی کِیرَک، یاکِی اِیرکَک صَحابَه لَر صَحابَه عَیاللَرگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلگن بوُلسَه لَر، حاضِرگِی اِیرکَکلَر هَم اوُلَرگه شوُندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیشلَرِینِی کوُتمَسلِیکلَرِی کِیرَک. یوُق، بَعضِی بِیر مُستَثنا حالَتلَرنِی حِسابگه آلمَه گندَه بوُندَی اِیشلَرنِی آرزُو قِیلِیشلِیکنِی اوُزِی بِیر خَیال پَرَستلِیکدوُر. نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی صَحابَه وَ تابِیعِنلَرنِی حَتَّی اوُندَن کِییِینگِی عَصرلَردَگِی کِیشِیلَردَن فَرقلِی رَوِیشدَه بوُگوُنگِی اِیرکَکلَر جُودَه قَتتِیق آچ وَ بِیماردوُرلَر، اَوَّلا اِیرکَکلَر شَرعِی کَنَل آرقَه لِی اوُزلَرِینِی قاندِیرِیشلَرِی کِیرَک وَ مَنَه بُو جِنسِی مَرحَلَه دَن اوُتِیشلَرِی لازِم، مَنَه بوُندَن سُونگ حوُددِی ساغلام وَ مُتَعادِل اِنساندِیک مُناسَبَتدَه بوُلِیشلَرِینِی کُوتسَک هَم بوُلَه دِی.

بِیر شَخص گِیاهوَند ماددَه گه نِهایَتدَه قَتتِیق باغلَه نِیب قالگن وَ اوُ مَنَه بُو بُولغَه نِیشدَن قوُتوُلمَه گوُنِیچَه، سِیز مَنَه بُو شَخصدَن حوُددِی بِیر ساغلام اِنساندِیک بِیر وَظِیفَه نِی بَجَه رِیشِینِی طَلَب قِیلَه آلمَیسِیز، اَوَّلا بِیرِینچِی اوُرِیندَه مَنَه بوُ گِیاهوَندلِیکنِی تَرک قِیلِیشِی اوُچُون اوُنگه شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِیشِینگِیز وَ اوُ پاکلَنگچ اوُندَن ساغلام اِنساندِیک  وَظِیفَه لَرنِی بَجَه رِیشِینِی طَلَب قِیلَه آلَه سِیز. حاضِردَه مُسُلمانلَر جَمِیعیَتِی توُرلِی- هِیل عَقِیدَه وِی وَ رَفتارِی بوُلغَه نِیشلَر بِیلَن گِیاهوَند بوُلِیب قالگن، بوُتوُن جَهان سِکوُلار کافِرلَرِینِینگ، مَحَلِّی مُرتَدلَرنِینگ، مُنافِقلَرنِینگ وَ مَحَلِّی سِکوُلارزَدَه لَرنِینگ توُرلِی – هِیل قوُراللِی وَ تَبلِیغِی هُجُوملَرِی دَورِیدَه، اوُلَر مَنَه بُو گِیاهوَندلِیکنِی تَرک قِیلِیشلِیکلَرِی، گِیاهوَند ماددَه لَرگه اوُرگه نِیب قالگن کِیشِینِینگ بوُ ماددَه لَرنِی تَرک قِیلِیشِیدَن کُورَه مُشکِلراقدوُر، اوُلَرنِی اوُزاق مُددَتلِی زَمانگه اِیختِیاجلَرِی بار، اَلبَتَّه قَدَم – بَقَدَم آلدِینگه حَرَکَت قِیلِینِیشِی کِیرَک.

یاکِی شَخص توُشکِینلِیککَه توُشگن یاکِی قوُرقاق یا بَدگوُمان قِیلوُچِی یا وَسوَسَه گه توُشگن یاکِی گوُدَک بالَه بوُلِیب کِیچَه لَرِی جایِینِی حوُل قِیلِیب قوُیَه دِی یاکِی بوُندَن باشقَه اوُرِینلَر بوُلِیب، بوُلَرنِی اِصلاح قِیلِیشلِیک اوُچُون زَمانگه اِیختِیاج بار وَ اوُشبُو باسقِیچ اَستَه – سِیکِینلِیک وَ کِیرَکلِی تَیّارگرلِیک بِیلَن اوُتِیشِی کِیرَک. مَنَه بُو مُشکِلاتلَرنِینگ “زَمانگه” اِیختِیاجِی بارلِیگِینِی وَ اَستَه – سِیکِنلِیک بِیلَن حَل قِیلِینِیشِی کِیرَکلِیگِینِی قَبوُل قِیلمَیدِیگن کِیشِیلَر، فَقَطگِینَه اوُزلَرِینِی اَذِیَت قِیلِیب قالمَسدَن، بَلکِی اَطرافلَرِیدَگِی کِیشِیلَرنِی حَیاتلَرِینِی آغِیرلَشتِیرِیب یُوبارِیشَه دِی وَ شَخص اوُزِینِی تَکاموُللَشِیش مَرحَلَه سِینِی باسِیب اوُتِیشِیگه رُحصَت بِیرِیشمَیدِی وَ سوُت اِیمَه دِیگن گوُدَکنِی تَگِینِی حوُللَب قوُیمَسلِیککَه مَجبُور قِیلِیشَه دِی وَ سُوت بِیرِیلِیشِینِی عِوَضِیگه اوُزِینِی حوُللَب قوُیمَسلِیکنِی شَرط قِیلِیشَه دِی.

شُورالُرنِی، جَماعَتلَرنِی وَ حُکوُمَتلَرنِی آرَه سِیدَگِی مَنَه بُو توُحتَه توُچِی، بوُزغوُنچِی حالَت “شَرِیعَتدَگِی اِیککِینچِی دَرَجَه لِی مَرحَلَه لَرنِی وَقتِیدَن آلدِین حُکمران قِیلِیش” صِیفَتِیدَه تَنِیلگن. اِسلامِی جَمِیعیَتنِی تَشکِیل قِیلِیش بوُیِیچَه اَساسِی وَ شاشِیلِینچ مَقصَد،  «أَطْعَمَهُمْ مِنْجُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» نِی پِیادَه قِیلِیش یَعنِی آچلِیکنِی یوُقاتِیش وَ بِیشتَه اَساسِی اِیختِیاجنِی یَعنِی آذِیق – آوقَتنِی، کِییِیم کِیچَکنِی، مَسکَننِی، تازَه لِیکنِی، تَعلِیم – تَربِیَه نِی تَعمِینلَش آرقَه لِی عُمُومِی فَراوانلِیکنِی مُهَیّا قِیلِیش وَ قوُرقوُونِی یوُقاتِیب اَمنِیَتنِی اِیجاد قِیلِیش وَ جَمِیعیَتنِینگ اَساسِی اوُستوُنلَرِینِی ( دِین، جان، نَسل، آبرُو، عَقل، مال وَ باشقَه لَر) بَرچَه مُسُلمان اِنسانلَر، حَتَّی مُسُلمانلَرنِینگ جَمِیعیَتِیدَه ساکِن بوُلگن کافِرلَر اوُچوُن هَم مُهَیّا قِیلِینِیشِی کِیرَک. شَرِیعَتدَگِی باشقَه اوُرِینلَرنِی حُکمران قِیلِیشلِیک اِنسانلَرنِینگ مَوجُود وَضِیعیَتِیگه، دَرَجَه سِیگه اِیختِیاج بوُلگن اوُرِینلَر جُملَه سِیدَن حِسابلَه نَه دِی،اوُلَر وَقت اوُتگه نِی سَرِی اِسلامِی حُکوُمَتنِی قوُل آستِیدَگِی تَشکِیلاتلَر وَ اوُلِی الاَمر شُوراسِی تامانِیدَن اِجرا قِیلِیش اوُچُون کِیرَکلِی تَیّارگرلِیکلَر مُهَیّا بوُلگچ اِجرا قِیلِینَه دِی.

مَثَلاً قَبرلَرنِی زِیارَت قِیلِیشگه اوُحشَیدِی، بُو اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیلِیشِی اوُچُون مُقَدَّماتلَر، شَرائِط مُهَیّا بوُلمَه گنلِیگِی باعِث اَوَّلگِی دَورلَردَه بوُندَن نَهِی قِیلِینگن، سوُنگرَه اِیسَه رُحصَت بِیرِیلدِی، كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيارَة القُبُورِ فَزُوروها  مَنَه بُو رُحصَتنِی بِیرِیلِیشِینِی سَبَبِینِی بَیان قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: “[1]

«فَإِنَّ فِيهَا عِبْرَةً»[2]    «فَإِنَّهُ يَرِقُّ الْقَلْبَ، وَتَدْمَعُ الْعَيْنَ، وَتُذَكِّرُ الآخِرَةَ، وَلا تَقُولُوا هَجْرًا»[3]

کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک، قَبرلَرنِی زِیارَت قِیلِیشدَه شوُنچَه فایدَه لَر بوُلِیشِیگه قَرَمَسدَن رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم اوُنِینگ مُقَدَّماتلَرِی مُهَیّا بوُلگوُنِیچَه صَبر قِیلَه دِیلَر وَ اوُنِینگ عَقِیدَه وِی، رُوحِی شَرائِطلَرِینِی مُهُیّا قِیلگچ مَنَه بُو خَیرلِی اِیشدَه اِیشتِراک اِیتِیشلِیککَه رُحصَت بِیرَه دِیلَر.

دَرحَقِیقَت بُو جَمِیعیَتدَه اِصلاحگرلِیکنِی دَرَجَمَه – دَرَجَه آلِیب بارِیلَه دِیگن رَوِیشدِیر. مَنَه بُو اِصلاحاتلَر اَگرچِی اوُزِینِی وَقتِیدَه هَر بِیر مُجاهِد مُسُلماننِینگ آرزُوسِی بوُلسَه هَم؛ اَمّا اوُنِی اوُزِینِی وَقتِیدَن آلدِین بُو اِیشلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشلِیک، مُجاهِدلَرنِینگ جِهادِی وَ مُبارَزَه بارَه سِیدَگِی وَظِیفَه لَرِیگه مُوافِق کِیلمَیدِی،بَلکِی بُو حالَتدَه توُسقِینچِیلِیک،بوُزغُونچِیلِیک حُکمِیگه اوُتِیب قالَه دِی.

(دوامی بار…….)


[1]أخرجه الترمذي، أبواب الجنائز عن رسول الله -صلى الله عليه وسلم-، باب ما جاء في الرخصة في زيارة القبور، برقم (1054)، والنسائي، كتاب الأشربة، باب الإذن في شيء منها، برقم (5652)، وابن ماجه، أبواب الجنائز، باب ما جاء في زيارة قبور المشركين، برقم (1571)، وصححه الألباني في صحيح الجامع، برقم (2475).

[2]مسند الإمام أحمد (3/ 38) ومستدرك الحاكم (1/ 708) برقم 1426، وقال الحاكم: صحيح على شرط مسلم ووافقه الذهبي، قال الشيخ محمد ناصر الدين الألباني رحمه الله في أحكام الجنائز وبدعها، ص228: وهو كما قالا.

[3](1/ 711)فقد روى الحاكم في المستدرك من حديث أنس بن مالك رضي الله عنه وأصله في صحيح مسلمبرقم 1433، وقال محققوه: هو حديث حسن صحيح

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(84- قیسم)

آدَملَر مَحَلِّی مُرتَد سِکوُلارِیستلَردَن تَشقَرِی عِراقدَگِی کوُردِستان اِسلامِی جَماعَتِیگه یاکِی عِراقدَگِی کوُردِستان اِسلامِی اِتِّحادِیَه سِیگه یا عِراق اِسلامِی حِزبِیگه اَفغانِستاندَگِی رَبّانِینِی جَماعَتِیگه، سَیّافنِی توُدَه سِیگه، حِکمَتیارنِی گوُرُوهِیگه یاکِی تاجِکِستاندَگِی عَبدُالله نوُرِینِی توُدَه سِیگه وَ سُورِیَه دَگِی، یَمَندَگِی، سوُمالِیدَگِی باشقَه گوُرُوهلَرگه اوُحشَه گن ظاهِردَه اِسلامگرا اَحزابلَرنِی کوُرِیشدِی، مَنَه بُو اَحزابلَر اَنَه اوُشَنچَه ذَهمَتلَرنِی، پایمال بوُلگن قانلَرنِی ثَمَرَه سِینِی آخِیرِیدَه اِیککِی قوُللَب سِکوُلارِیزم دِینِینِی دِیکتَه تارلِیگِیگه وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرگه تَقدِیم قِیلِیشگه نِینِی، هَمدَه اوُلَر بِیر عَجایِیب اوُزگه رِیش بِیلَن سِکوُلارِیزم دِینِینِینگ دِیکتَه تارلِیگِی اوُچُون دوُستگه وَ شَرِیعَتگرا مُجاهِدلَر اوُچُون اِیسَه دُشمَنگه اَیلَه نِیب قالگنلِیکلَرِینِی وَ باسِیب آلِینگن مِللَتلَرِینِی وَ دِیارلَرِینِی حَقِیقِی شَرعِی اِیستَکلَرِینِی،آرزوُلَرِینِی هَمَّه سِینِی آیاق- آستِی قِیلگنلِیکلَرِینِی آدَملَر یَحشِی بِیلِیشَه دِی.

مَنَه بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَرنِینگ بوُندَی شُبهَه لَرِی وَ اِیککِیلَه نِیشلَرِیگه اَنچَه یِیللَردَن بوُیان وَحدَتگرا شوُرا رَهبَرلِیگِیدَگِی اِسلامِی اوُیغانِیش حَرَکَتِی عَمَلدَه توُرلِی- هِیل اوُرِینلَردَه توُرلِی- توُمَن مُناسَبَتلَر آرقَه لِی جَواب بِیرِیب کِیلیَپگن، اَمّا بوُندَن تَشقَرِی مَنَه بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَر بُو حَرَکَتنِینگ پایبَندلِیگِینِی مِعزانِی حَقِیدَه آگاه بوُلِیشلَرِی اوُچُون آدَملَرنِینگ بَرحَق اِیستَکلَرِینِی پایدِیوارِینِینگ اوُصُوللَرِینِی، طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیشنِی، وَلاء  وَ بَراءنِی، شوُرانِینگ آنگلِی،مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِی سَرِی واحِد رَعیِیگه آگاهانَه تابِع بوُلِیشنِی عَمَلدَه اوُشَه کوُننِی لوُغَتِی بِیلَن بَیان قِیلِیشسِین وَ بُو اِیشدَن باش تارتِیشمَه سِین وَ مَنَه بُو شَرعِی رَوِیشگه اوُرگه نِیشسِین وَ شَرِیعَتگه عَمَل قِیلوُچِی مُسُلمانلَرنِینگ کِینگ – قَمراولِی حَرَکَتِینِی جاهِلِیَت وَ هُجُومچِی سِکوُلارِیستِیک دِیکتَتارلِیگِینِی اوُستِیدَگِی مُقَرَّر غَلَبَه سِیگه یاردَم بِیرسِین وَ اوُنِینگ هَر کوُنگِی شَوکَتِینِی کوُپَیتِیرِیشسِین. بِیزلَر کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیمِیزگه مُناسِب حالدَه وَ اِیکِین اوُچُون تَیّارلَب قوُیِیلگن یِیرلَرِیمِیزگه مُناسِب رَوِیشدَه – یاکِی تَیّار حالدَگِی – دانَه لَرِیمِیزنِی اِیکَه مِیز وَ رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه اِیرگشگن حالدَه سوُزلَرِیمِیز وَ عَمَللَرِیمِیزنِی حُکوُمَت قُدرَتِینِی کَسب قِیلِیشِیمِیزدَن آلدِین وَ کِییِین تَرتِیبگه سالَه مِیز وَ بُو بارَدَه قَرار قَبوُل قِیلِیشنِی واحِد شوُرانِی اِجتِهادِیگه وَ اوُنِی واحِد اِجماعسِیگه تاپشِیرَه مِیز.

کِیمکِی شاشِیلسَه وَ یَنگِی کوُنگه مُناسِب حالدَه حَرَکَت قِیلمَسَه وَ هَر بِیر دَورنِی اوُزِیگه باغلِیق بوُلگن اِیشلَرنِی اَرَلَشتِیرِیب وَقتِیدَن آلدِین تَقدِیم قِیلِیش یا کِیچِیکِیشلَرنِی خاصِل قِیلسَه، اوُزِیدَن بِیر آزگِینَه بوُلسَه هَم شُبهَه لَنمَسَه، شوُنِی یَحشِی بِیلسِینکِی، اوُ جِهادنِی وَ واحِد مَقصَد سَرِی قِیلِینَه دِیگن آنگلِی حَرَکَتنِی صَحِیح یوُلِیدَن تایِیلِیبدِی وَ باشقَه یوُلگه اوُتِیب قالِیبدِی، بوُندَی کِیشِی اوُزِینِی اِصلاح قِیلِیشگه وَ نَظَرِینِی اوُرگرتِیرِیشگه اِیختِیاجِی بار.

بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیزدَگِی اِیختِلافلَرنِی وَ حَتَّی عَقِیدَه وِی، رَفتارِی بوُلغَه نِیشلَرنِی حَل قِیلِیشنِی دَرَجَمَه – دَرَجَه بوُلِیشِی حَقِیدَه قوُیِیدَگِی نوُقطَه گه اِیشارَه قِیلِینِیشِی کِیرَک، بُو مُشکِلاتلَرنِی مَرحَلَمَه – مَرحَلَه حَل قِیلِینَه دِی وَ اِیختِلافلَرنِی حَل قِیلِیش هَم مَرحَلَه لَرگه کوُرَه عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی وَ بوُندَن تَشقَرِی اِصلاحاتلَرنِی، تَربِیَه نِی اِجرا قِیلِیش هَم مَرحَلَمَه – مَرحَلَه آلِیب بارِیلَه دِی. اَگر اِیختِلاف مَوجُود بُولگن کَتتَه یا کِیچِیک بِیر مَسَلَه گه دوُچار بوُلَه دِیگن بوُلسَک، مَنَه بُو مُشکِیل یا اِیختِلافنِی حَل قِیلِیشنِی اوُنِی حَل قِیلِینِیشِی اوُچُون بِیزلَر مُهَیّا قِیلگن یاکِی اوُنِی حَل قِیلِینِیشِی اوُچُون مُهَیّا قِیلِینگن زَمانگه تاپشِیرِیشِیمِیز کِیرَک، بُو یَعنِی اِیختِلافلَرنِی حَل قِیلِیش وَ اِصلاحاتلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیش اوُچُون مَرحَلَمَه – مَرحَلَه حَرَکَت قِیلِیشلِیک دِیگه نِیدوُر.

رَسُول الله صَلَّی الله  عَلَیهِ وَسَلَّم سَیِّیدِیمِیز اِبراهِیم قوُرگه نِیگه اوُحشَب کَعبَه نِی قوُرِیلِیشِی وَ اوُنِی قَیتَه تَعمِیرلَه نِیش زَمانِی هَلِی یِیتِیب کِیلمَه گنلِیگِی سَبَبلِی، بُو اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیشدَن پَرهِیز قِیلَه دِیلَر. اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها بُو بارَه دَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن رِوایَت قِیلَه دِیلَرکِی:

«أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوْا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ» فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَفَلَا تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْلَا حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَفَعَلْتُ»     [1]

قَومِینگ کَعبَه نِی بِینا قِیلگن پَیتلَرِیدَه اِبراهِیمنِی بِیناسِینِی قِیسقَه قِیلِیب قوُیگنلِیکلَرِینِی کوُرمَه دِینگمِی؟ شوُندَه اَیتدِیمکِی: اِبراهِیم بِینا قِیلگن چارچوُپ بوُیِیچَه خُدانِی اوُیِینِی بِینا قِیلِیشنِی هاحلَه مَیسِیزمِی؟ مَرحَمَت قِیلدِیلَر: اَگر سِینِی قَومِینگ کُفردَن یَنگِی چِیقمَه گنلَرِیدَه بُو اِیشنِی قِیلگن بوُلَردِیم.

یاکِی اُمُّ المُؤمِنِین مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:   قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْلَا حَدَاثَةُ عَهْدِ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ، وَلَجَعَلْتُهَا عَلَى أَسَاسِ إِبْرَاهِيمَ، فَإِنَّ قُرَيْشًا حِينَ بَنَتِ الْبَيْتَ اسْتَقْصَرَتْ، وَلَجَعَلْتُ لَهَا خَلْفًا»[2]

مَنَه بُو مَضمُوندَگِی رِوایَتلَر جُودَه کُوپ. هَر قَندَی حالَتدَه هَم رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو اِصلاحات اوُچُون شَرائِط وَ مُقَدَّماتلَر هَلِی مُهَیّا بوُلمَه گنلِیگِی سَبَبلِی وَ اوُنِی وَقتِی یِیتِیب کِیلمَه گنلِیگِی  وَ بُو اِصلاحاتلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشلِیک بَتتَرراق عاقِبَتلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشِی موُمکِینلِیگِی وَ بُو مُنکَرنِی یوُقاتِیشلِیک اوُندَندَه کَتتَه راق مُنکَرگه سَبَب بوُلگه نِی اوُچُون، اوُنگه کِیرَکلِی شَرائِط مُهَیّا بوُلمَه گوُنِیچَه بوُ اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیشدَن باش تارتگنلَر وَ کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک بوُتوُن عُمرلَرِی دَوامِیدَه هَم بُو اِصلاحاتلَرنِی قِیلِیشگه مُوَفَّق بوُلمَه گنلَر.

مَنَه بُو بارَدَه مُقَدَّماتلَرنِی تَیّارلَشگه وَ مُناسِب شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِینِیشِی وَ مُناسِب زَمانگه یِیتِیش لازِملِیگِیگه جُودَه کوُپ مِثاللَر مَوجُود، مَثَلاً بِیر عَیال کِیشِینِی نَماز اوُقِیشِی هَم اوُزِیگه خاص مُقَدَّماتلَرگه اِیگه، اوُلَر هَم اِیرکَک کِیشِیلَرگه اوُحشَب طَبِیعِی حالَتدَه طَهارَت آلِیشلَرِی وَ قِبلَه گه یوُزلَه نِیشلَرِی کِیرَک، اَلاهِیدَه شَرائِطدَه اِیسَه اوُ شُوندَی حالَتگه توُشِیب قالَه دِیکِی، اوُنِی اوُزِینِی مُناسِب وَقتِی یِیتِیب کِیلمَه گوُنچَه صَبر قِیلِیشگه مَجبُور بوُلَه دِی. مَنَه بُو مَجبُورِی حالَت شَخصنِی اوُزِینِی قوُلِیدَه اِیمَس، اَمّا آرَه دَه شوُندَی حالَتلَر هَم اوُچرَیدِیکِی، بوُندَی اِضطِرارِی حالَتلَر اوُرتَه دَن کوُتَه رِیلمَه گوُنچَه صَبر قِیلِیشگه توُغرِی کِیلَه دِی.

(دوامی بار…….)


[1]صحيح البخاري – (4506) . صحيح مسلم – الحج (1333) . سنن الترمذي – الحج (875)  . سنن النسائي – مناسك الحج (2901)

[2]صحيح البخاري – العلم (126). صحيح مسلم – الحج (1333) سنن الترمذي – الحج (875)



مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(83- قیسم)

مَنَه بُو حالَتدَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، بِیز اَیتَه یاتگن “یوُق” اَنَه اوُشَه آدَملَر اَیتَه یاتگن “یوُق”نِی حوُددِی اوُزِیدِیر. بِیزلَرنِینگ اِلّا اللهِ یمِیز وَ اَلله نِینگ بَرچَه اَحکاملَرِیگه اِیمان کِیلتِیرِیشِیمِیز وَ بِیزلَرنِینگ لَبَّیِ یمِیز” هَم، اَنَه اوُشَه مُؤمِنلَرنِینگ لَبَّی”لَرِی بِیلَن بِیر هِیل بوُلَه دِی، اَمّا اِجتِهادِی اِیشلَردَه واحِد اوُلِی الاَمر شُوراسِی تَشکِیل بوُلمَه گوُنِیچَه – اِیندِی بُو واحِد دِیاردَه بوُلَه دِیمِی یاکِی بِیر نِیچَه دِیاردَن تَشکِیل تاپگن  مِنطَقَه دَه بوُلَه دِیمِی یا بوُتُون جَهان بوُیِیچَه بُولَه دِیمِی فَرقِی یوُق – بِیزلَر اوُزِیمِیزنِینگ شَخصِی رَعیِیمِیزنِی یاکِی اوُزِیمِیزنِینگ کِیچِیک توُدَه مِیزنِی رَعیِینِی عُمُومِی شوُرانِینگ واحِد رَعیِینِی وَ واحِد اِجماعسِینِی اوُرنِیگه اِرایَه بِیرِیشگه حَققِیمِیز یوُق، چوُنکِی اَگر بوُندَی قِیلسَک، ضَرَرلِی اِیشقَه لَه نِیش کوُچِینِی وُجُودگه کِیلِیشِیگه، هَمدَه بِیز رَهبَرِیَت وَظِیفَه سِینِی بَجَرَه یاتگن مُسُلمانلَرنِینگ آرَه سِیدَه تَفَرُّقنِی، تَجزِیَه نِی وُجُودگه کِیلِیشِیگه باعِث بوُلَه مِیز.

بُو یِیردَگِی مَسَلَه کِیلِیشُوو، ثَوابدَن پَستراققَه توُشِیش یا تَوحِدنِی، وَلاء وَ بَراءنِی، طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیشنِی، اَلله گه اِیمان کِیلتِیرِیشنِی اُصُولِیگه ضَرَر یِیتِیشِیدَه اِیمَس، بَلکِی بوُنِی عَکسِیدُور، یَعنِی طاغوُتلَر بِیلَن کِیلِیشوُونِی،بوُلِینِیشنِی وَ اوُلَرگه مایِیل بوُلِیشنِی یاکِی بِیزلَرنِینگ قُدرَتِیمِیزنِی، شَوکَتِیمِیزنِی یَنَدَه کوُچَیتِیرَه دِیگن وَ بَرچَه مُسُلمانلَرنِینگ هُجُومچِی دُشمَنگه قَرشِی جِهادِینِی وَ بُویُوک مَقصَدگه یِیتِیش یاقِیلغِیسِینِی تَعمِینلَیدِیگن کوُچلَرنِینگ بِیر چِیتگه چِیقِیشلَرِینِی آلدِینِی آلِیشدوُر.

اَگر بِیزلَر مَنَه بُو وَحدَتبَخش یوُلدَه آنگلِی حَرَکَت بِیلَن آدَملَرنِی شَرعِی وَ مُشتَرَک مَقصَدلَرِیمِیز تامان آلِیب بارِیش بوُیِیچَه رَهبَرِیَت وَظِیفَه سِینِی بوُینِیمِیزگه آلگن اِیکَنمِیز وَ اوُزِیمِیز طاغوُتلَر بِیلَن کِیلِیشوُولَرنِی یا اَدَشِیشلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرمَسلِیکنِی بوُینِیمِیزگه آلگن اِیکَنمِیز وَ بوُنِی مُقابِیلِیدَه اِیسَه عَقل وَ خوُشیارلِیک بِیلَن بوُتُون جَهاندَگِی کافِر سِکوُلارلَرگه وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرگه کوُنگِیل باغلَه گن کِیشِیلَرنِی هَمَّه سِینِی نَجات بِیرِیشگه وَ اوُلَرنِی مُسُلمانلَرنِی صَفِیگه تارتِیشگه بِیل باغلَه گن اِیکَنمِیز، هَر قَندَی اِجتِهادِی اِیشلَردَه شَرعِی مَنبَعلَرِیمِیزنِی واحِد شوُرانِی کَنَلِی وَ واحِد اِجتِهادنِی یوُلِی آرقَه لِی آلِیشِیمِیز کِیرَک بوُلَه دِی وَ “اوُچ اَبزار”نِی کَنَلِیدَگِی واحِد شوُرامِیز بِیلَن وَحدَتِیمِیزنِی مُخافِظَت قِیلِیشِیمِیز لازِم بوُلَه دِی.

فَقَط مَنَه شوُندَی صُورَتدَه گِینَه، مُنافِقلَر وَ سِکوُلارزَدَه لَر وَ اَدَشگن هَمدَه حاکِم بوُلِیب آلگن سِکوُلارِیزم وَ جاهِلِیَت بِیلَن کِیلِیشوُچَن اَحزابلَر، آدَملَرنِی جِهاددَن، وَحدَتدَن کوُنگِیللَرِینِی ساوُوتِیشگه وَ اوُلَرنِی فَرِیب بِیرِیشگه اِمکان تاپِیشمَیدِی وَ مُسُلمانلَرنِی “اوُچ اَبزارنِی” کَنَلِیدَگِی آنگلِی،مَقصَدلِی وَحدَتدَن جُودا قِیلِیشگه قادِر بوُلِیشمَیدِی. بِیزلَرنِینگ هَمراهلَرِیمِیزنِی عَقل- اِدراکلَرِی سَبَبلِی، مَنَه بُو توُزاقلَر دَورِیدَه بوُتوُن جَهان سِکوُلارِیستلَرِی وَ مَحَلِّی مُرتَد سِکوُلارِیستلَر بِیلَن بِیرگه بوُلگن اَنَه اوُشَه مُنافِقلَر وَ سِکوُلارزَدَه لَر هَرگِیز سِکوُلارلَرگه قَرشِی بوُلمَه گنلِیگِی وَ اوُلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی تَطبِیق قِیلِیشنِی طَرَفدارِی هَم بوُلمَه گنلِیکلَرِی، بَلکِی اوُلَر کُفر قانوُنلَرِینِی مَجبُورلَب یوُکلَش، هَمدَه فَقِیرلِیکنِی، قوُرقوُونِی، ناتِینچلِیکنِی، فَحش وَ قِیرغِیننِی،وَیرانگرچِیلِیکنِی وَ دُشمَننِینگ آدَملَرنِی اوُستِیدَه حُکمرانلِیگِینِی طَرَفدارِی بوُلگنلِیگِی هَمَّه گه آچِیق – آیدِین مَعلوُم بوُلَه دِی.

    تِیزکار اِسلامِیگه اوُحشَه گن شِیعارلَر بِیلَن وَحدَتگرالِیککَه، اِسلامِی واحِد شُوراگه مایِیل بوُلِیشنِی اوُرنِیگه حِزبگرالِیککَه سِیغِینَه یاتگن وَ آخِیر- عاقِبَت مَحَلِّی مُرتَد سِکوُلارِیستلَرگه اوُحشَش باسقِینچِی کافِرلَرنِی وَ تَشقِی سِکوُلارلَرنِی مَقصَدلَرِی یوُلِیگه جایلَشگن مَنَه بُوندَی مُنافِقلَرنِی، سِکوُلارزَدَه لَرنِی مَوجُودلِیگِی، قَرَب توُرگن مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه مَعلوُم بِیر کوُرِینِیشدَگِی اِعتِمادسِیزلِیکنِی، اِیشانچسِیزلِیکنِی وُجُودگه کِیلتِیردِی.

بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَر اَنَه اوُشَه مُوزلَب قالگن وَ وَحدَتگرا بوُلمَه گن اَحزابلَرگه هَم، اِسلام وَ اوُنِی اَحکاملَرِیگه هَم اِیشانِیشمَیدِی، شوُ سَبَبلِی اوُلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه نِسبَتاً کامِل اِعتِقاد وَ اِعتِماد خاصِل قِیلِیش اوُچُون فَقَط تاماشَه بِین بوُلِیب آلِیشگن. اَلبَتَّه مَنَه بُو جَرَیاننِی آرَه  سِیدَه مُطلَقگرا، تَجرِیبَه سِی کَم بَعضِی جَماعَتلَر وَ بِیزلَرنِینگ مُواظَنَتسِیز، مِعزانسِیز بِرادَرلَرِیمِیز هَم، مُسُلمانلَرنِینگ مَنَه بُو چِیتلَه نِیشلَرِینِی، تاماشَه بِین بوُلِیشلَرِینِی یَنَدَه کِینگیتِیرِیشگه سَبَب بوُلِیشدِی، بوُندَن تَشقَرِی یالغانچِی وَ یالغان یَساوچِی اَخبارات واسِیطَه لَرِی هَم بُو کَسَللِیکنِی یَنَدَه بوُرتتِیرِیب کوُرسَه تِیش آرقَه لِی مَنَه بُو اِیشانچسِیزلِیکنِی،چِیتلَه نِیشنِی کِینگراق تَرقَه لِیشِیگه سَبَب بوُلِیشدِی.

بوُتُون جَهان سِکوُلار کافِرلَرِینِی وَ مَحَلِّی مُرتَد سِکوُلارلَرنِی  وَ مَحَلِّی مُنافِقلَرنِی تَرغِیباتلَرِینِی توُزاغِیگه توُشِیب قالگن مُسُلمانلَر بِیزلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتگرا حَرَکَتِیمِیزنِینگ  اَصلِی حَقِیقَه تِینِی کوُرِیشگه قادِر بوُلِیشمَیدِی، اوُلَر بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو مُبارَزَه سَیرِیگه رَهبَرلِیک قِیلَه آلمَسلِیگِیمِیزدَن چوُچِیشَه دِی، اوُلَر هُجُومچِی سِکوُلارِیست دِیکتَه تارلِیک قوُلَه گچ وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرنِی قوُوِیب چِیقَه رِیلگچ وَ مُنافِقلَرنِینگ حَرَکَتلَرِی باستِیرِیلگچ، بِیزلَر قُدرَت وَ حُکوُمَتنِی اِسلامِی یوُنَه لِیشگه هِدایَت قِیلَه آلمَسلِیگِیمِیزدَن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی اَحکاملَرنِی اِجرا اِیتَه آلمَسلِیگِیمِیزدَن قوُرقِیشَه دِی.

 مَنَه بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَر هَم صَداقَتدَه، اِخلاصدَه وَ جانِینِی بِیرِیب مُبارَزَه قِیلِیش دَرَجَه سِیدَه حوُددِی باشقَه مُسُلمان بِرادَرلَرِیمِیزگه اوُحشَه شَه دِی، بُو بارَدَه هِیچ قَندَی شُبهَه یوُق. اَمّا اوُلَر اِیککِیلَه نِیب قالِیشگن، یَعنِی اوُلَر اَیتِیشَه دِیکِی، بِیزلَر حَقِیقَتدَه شوُرانِی وَ واحِد اِجماعنِی یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلیَپمِیزمِی؟ قُدرَتنِی قوُلگه کِیرِیتگه نِیمِیزدَن سُونگ شوُرانِی بِیر چِیتگه تَشلَب اوُلَرنِینگ اِجتِهادِینِی وَ مَذهَبِینِی اوُرنِیگه اوُزِیمِیزنِینگ خاص اِجتِهادِیمِیزنِی یوُکلَب قوُیمَیمِیزمِی؟ بوُندَن تَشقَرِی بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَر قوُیِیدَگِی شُبهَه لَرگه اِیگه دوُرلَر، بِیزلَر سِکوُلار کافِرلَر وَ تَشقِی باسقِینچِیلَر بِیلَن بِیرگه کِیلِیشوُنِی اِمضالَه گن وَ آدَملَرنِی بَرچَه ذَهمَتلَرِینِی بِیکارگه یوُققَه چِیقَرگن اِخوانُ المُسلِمِیننِینگ اَدَشگن شاهَه سِیدَن بوُلمِیش اِخوانُ المُفسِدِینگه نِسبَتلَنگن اَحزابلَردَن یاکِی آلِ سَعُودنِینگ فاسِد سَلَفِیلَرِیدَن بوُلِیب قالمَیمِیزمِی؟ یَنَه قَیتَه دَن سِکوُلارِیزم دِینِینِی تار دِیکتَه تارلِیگِینِی دائِرَه سِیگه توُشِیب قالِیب، اِلاهِی اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه بوُلگن اوُمِید وَ فَقِیرلِیکنِی، قوُرقوُونِی آرَه دَن یوُقاتِیش وَ فَراوانلِیکنِی،اَمنِیَتنِی اِیجاد قِیلِیشلِیک رُویابگه چِیقمَیدِیگن آرزُوگه اَیلَه نِیب قالمَیدِیمِی؟ وَ بوُندَن باشقَه یَنَه کوُپلَب شُبهَه لَرگه اِیگه دوُرلَر.

(دوامی بار……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (82- قیسم)

جَمِیعیَتنِینگ دارِیلَرِی اوُشَه جَمِیعیَتنِینگ مَوجُود وَضِیعیَتِیگه وَ کوُندَه لِیک اِیختِیاجِیگه مُناسِب حالدَه اِرایَه بِیرِیلِیشِی کِیرَک وَ حَرَکَت بوُیوُک مَقصَدگه یِیتِیش یوُلِیدَه بَعضِی مَرحَلَه لَردَه شَرِیعَت اَحکاملَرِینِی بَعضِیسِینِی بَیان قِیلمَسلِیککَه مَجبُور بوُلِیشِی هَم موُمکِین، حوُددِی اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَل رَحِمَهُ الله گه اوُحشَب عُرنَیَین حَدِیثِی بوُیِیچَه شوُندَی تَشخِیص بِیرَه دِیکِی، مَنَه بوُ اوُتِیش مَرحَلَه سِیدَه اوُنِی بَیان قِیلِیشلِیککَه هِیچ قَندَی اِیختِیاج یوُق، چوُنکِی اَگر مَنَه بُو صاحَه دَه نَظَرِی وَ عَمَلِی فَعالِیَتلَرنِی بَیان قِیلِینسَه وَ آچِیلسَه، بُو مانِع صِیفَتِیدَه عَمَل قِیلِیشِی وَ مُبارَزَه یوُلِیدَه توُسِیق، توُغان بوُلِیشِی موُمکِین. 

اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها رِوایَت قِیلگن حَدِیثدَه آچِیق – آیدِین صُورَتدَه کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، اِیماننِی تَعلِیم بِیرِیشدَن آلدِین شَرابخوُرلِیککَه، زِناکارلِیککَه اوُحشَه گن اَحکاملَرنِی تَطبِیق قِیلِینَه دِیگن وَ اِرایَه بِیرِیلَه دِیگن بوُلسَه، بُو توُسِیق صِیفَتِیدَه عَمَل قِیلَه دِی. شوُ سَبَبلِی هَم کوُرگه نِیمِیزدِیک، مَنَه بُو مَرحَلَه دَه وَفات تاپگن مُسُلمانلَر اوُصُول بوُیِیچَه بوُندَی اَحکاملَر بارلِیگِیدَن خَبَردار بوُلِیشگن اِیمَس، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ هِیچ قَیسِی بِیر یارانلَرِی هَم بُوندَی اَحکاملَرنِی، قانوُنلَرنِی تَصَوُّر قِیلَه آلِیشمَسدِی هَم.

اِیشنِینگ ظاهِرِی شوُنِی کوُرسَه تَه دِیکِی، اَلله تَعالَی هَم اَحکاملَرِی اوُچُون مُهَیّا بوُلَه دِیگن مَرحَلَه وَ زَمان کِیلمَسدَن آلدِین، اوُلَرنِی آغزَه کِی وَ نَظَرِی جِهَتدَن اِفادَه لَشنِی لازِم کوُرمَه گن، شُو سَبَبلِی هَم قُرآننِی بِیر جایدَه توُلِیق کِتاب شَکلِیدَه آدَملَرگه نازِیل قِیلگن اِیمَس، بَلکِی حَتَّی اوُلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن آیَتلَرنِی نازِیل قِیلِیشنِی هَم اوُزِیگه خاص مَکان وَ زَمانگه قالدِیرگن. اِیمان تَعلِیم بِیرِیلگن پَیتدَه مُؤمِنلَرگه تِیگِیشلِی بَرچَه آیَتلَر «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا» بِیلَن باشلَنگن وَ اِیماننِی تَعلِیم بِیرِیب اوُنِی وُجُودگه کِیلتِیرگندَن سُونگ، شَخصگه اَحکاملَرنِی بَیان قِیلِیش اوُچُون خِطاب قِیلَه دِی.

اَگر بِیر کِیشِی فَقَط مُسُلمان بوُلگن بوُلسَه وَ مُؤمِن دَرَجَه سِیگه یِیتمَه گن بوُلسَه، اَمّا اوُ مُؤمِن بوُلگنلِیکنِی اِدَّعا قِیلَه دِیگن بوُلسَه، آچِیقچَه سِیگه اِعلان قِیلَه دِیکِی:    قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا ۖ قُل لَّمْ تُؤْمِنُوا وَلَٰكِن قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ ۖ (حجرات/14) اَعرابِیلَر: “اِیمان کِیلتِیردِیک”، دِیدِیلَر. ( اِی مُحَمَّد، اوُلَرگه ) اَیتِینگ: “سِیزلَر اِیمان کِیلتِیرگنلَرِینگِیز یوُق، لِیکِن سِیزلَر “بوُیسُوندِیک”، دِینگلَر، ( چوُنکِی هَلِی – هَنوُز) اِیمان دِیللَرِینگِیزگه کِیرگن اِیمَسدِیر.

شُو سَبَبلِی هَم، اِیوَه لوُسِیآن حَرَکَتنِینگ مَوجُود وَضِیعیَتِی بِیزلَردَن نِیمَه نِی طَلَب قِیلَه یاتگه نِیگه مُوافِق رَوِیشدَه، اَگر بِیرار کِیشِی بِیزلَردَن  «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ ، آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

«وَأَمْرُهُمْ شُورىبَيْنَهُمْ» و «إِذا حَکَمْتُمْ بَيْنَالنَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ» نِی قَندَی تَطبِیق قِیلِیش بوُیِیچَه کِیلَه جَکدَگِی رِیجَه لَرِینگِیز نِیمَه لَردَن عِبارَت، دِیب سوُرَه سَه؟ اَگر بِیزلَر بُو اَحکاملَرنِی مَیدَه قِیسمَتلَرِی اوُچُون کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرگه وَ مَوجُود وَضِییعیَتگه وَ اِنسانلَرنِینگ کِیلَه جَکدَگِی رِواجلَه نِیشلَرِینِی مِعزانِیگه مُناسِب حالدَه، بُو اَحکامنِینگ عُمُومِی جِهَتلَرِیگه اِیمان کِیلتِیرگن بوُلسَک، اوُنگه قوُیِیدَگِیچَه جَواب بِیرِیشِیمِیز کِیرَک بوُلَه دِی، حاضِرچَه بِیزلَرنِی اِیختِیارِیمِیزدَه بوُندَی دَستُور یوُق، بُو اِیشلَر اوُزِینِی وَقتِی کِیلگندَه مُشَخَّص بوُلَه دِی، بِیزلَر هَر قَندَی شاشِیلِینچ قَدَملَردَن وَ حِیسِّیاتگه بِیرِیلگن شِیعارلَردَن وَ مَددَتِیدَن آلدِین، نامَقبُول اَحکاملَر چِیقَه رِیشدَن اوُزِیمِیزنِی تِیَه مِیز، بَلکِیم بِیزلَر بُو اِیشلَر آرقَه لِی جِهاد وَ مُبارَزَه  یوُلِیدَگِی مَنَه بُو مُبارَک جَرَیانگه ضَربَه اوُرمَه گن بوُلَه مِیز وَ مَنَه بُو مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون اوُنِینگ اِینگ اَساسِی اوُصُوللَرِیدَن بِیرِینِی رِعایَت قِیلگن بوُلَه مِیز.

بوُنگه شُونِی هَم قوُشِیمچَه قِیلِیش کِیرَککِی، بُو بِیزلَر اوُزِیمِیزنِینگ خاص اَحکاملَرِیمِیزگه اِیگه بوُلمَسلِیگِیمِیز کِیرَک دِیگن مَعنادَه اِیمَس. بِیز بوُندَی اَحکاملَرگه اِیگه مِیز، بوُلِیب هَم بِیزلَرنِی اِیختِیارِیمِیزدَه اِینگ یَحشِیلَرِی بار. قُرآن وَ صَحِیح سُنَّتدَه بِیر قَنچَه عَصرلَر آلدِین بوُندَی اَحکاملَر یازِیب قالدِیرِیلگن وَ بوُلَر دوُست وَ دُشمَننِینگ کوُز- اوُنگِیدَه، اِیختِیارِیدَه اَساسِی قانوُن صِیفَتِیدَه مَوجُود، عَکسِینچَه، بُو یِیردَه گپ شوُندَگِی، اوُ حُکمنِینگ دالزَرب قوُللَنِیشِی بِیلَن مُتناسِب رَوِیشدَه دِینِی وَ دُنیاوِی کوُچگه اِیگه بوُلِیش اوُچُون اِینگ کِیچِیک ماس اِمکانِیَت پَیدا بوُلگن  هَر بِیر وَقت وَ جایگه ماس رَوِیشدَه پوُختَه رِیجَه لَشتِیرِیش بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیلِیشِی کِیرَک. بِیزلَر اَنَه اوُشَه زَمان وَ مَکان توُتگن اوُرِیندَه وَ اوُشَه زَماننِی اَبزارلَرِیگه مُناسِب حالدَه بوُ حُکمنِی تَطبِیق وَ اِجرا قِیلَه مِیز.

بِیزلَرنِینگ مُخالِفلَرِیمِیز شوُ نَرسَه نِی یَحشِی توُشوُنِیب یِیتِیشدِیکِی، مُسُلمانلَر اوُزلَرِیگه خاص قانوُنلَرگه اِیگه وَ اوُلَرنِی تَطبِیق قِیلِیش اوُچُون هَم مُسُلمانلَر اوُزلَرِیگه خاص قابِلِیَتگه اِیگه دوُرلَر، اوُلَر شُبهَه سِیز حُکوُمَت قُدرَتِینِی قوُلگه کِیرِیتِیشگه شایِیستَه وَ قادِردوُرلَر، دِیمَک بُو یِیردَگِی مُشکِلات مَنَه بُو مَنسَجِم قانوُنلَرنِینگ بارلِیگِیدَه اِیمَس؛ بَلکِی اوُندَن بوُلگن مَنضُور شوُکِی، مَنَه بُو اِجتِهادِی اَحکاملَرنِینگ تَطبِیق قِیلِینِیشِی کِیلَه جَکدَگِی اوُزِینِی زَمانِیگه مُناسِب وَضِیعیَتدَه، اوُرِیندَه بوُلِیشِی کِیرَک، وَ هِیلمَه – هِیل مَذهَبلَر وَ تَفسِیرلَر، کوُپ سانلِی کِیچِیک اوُمَّتلَر، هَمدَه کوُپ سانلِی کِیچِیک جَماعَتلَر  وَ کِیچِیک شوُرالَر وُجُودگه کِیلگن حاضِرگِی پَیتدَه، هَنُوز مُشَخَّص بِیر دِیاردَه بِیر واحِد شوُرانِی یوُلِی بوُیِیچَه واحِد اِجماع وَ واحِد جَماعَت وَ واحِد اوُمَّت وُجُودگه کِیلمَه گن وَ بُو شوُرا اوُشَه زَماندَگِی مَوجُود وَضِیعیَتگه مُناسِب حالدَه اوُزِینِی واحِد رَعیِینِی وَ  واحِد اِجتِهادِینِی اِرایَه بِیرمَه گن، تا مَنَه بُو زَمان کِیلمَه گوُنِیچَه وَقتِیدَن آلدِین بِیرِیلَه دِیگن، زَمان وَ فَصلگه مُناسِب بوُلمَه گن توُشوُنچَه لَرنِی اِرایَه بِیرِیش وَ اَیتِیشلِیک، اِنقِلاب دَورِینِی وَ قُدرَتنِی کَسب قِیلِیشنِی وَ حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشنِی دَردِیگه یِیمَیدِیگن فایدَه سِیز بِیر حَرَکَت حِسابلَه نَه دِی. بِیزلَر حاضِرگِی پَیتدَه آنگلِی وَ مَقصَدگه اِیگه بوُلگن حالدَه مُشتَرَک اَساسگه سوُیَه نِیب وَ وَفادارلِیکنِی سَقلَب وَ آخِیرگِی غَلَبَه تامان قِیلِینَه یاتگن صَحِیح یوُلدَگِی مَقصَد سَرِی عُمُومِی حَرَکَتدَه مُستَحکَم توُرگن حالدَه اِیشلَرنِی رِیجَه لَشتِیرِیشِیمِیز کِیرَک بُولَه دِی. 

شَخص اِیماننِی تَعلِیم آلگن دَورِیدَه “لا اله” نِی تِیلگه آلگچ وَ طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرگچ، مَوجُود وَضِیعیَتدَه قوُیِیدَگِیلَرنِی اَیتگن بوُلَه دِی: مِین اَلله نِی حُکمِیدَن باشقَه هِیچ قَندَی حُکملَرگه بوُیِینسوُنمَیمَن، سِکوُلارِیزم دِینِینِی قانوُنلَرِینِی آیاغِیمنِی آستِیگه قوُیَه مَن، مِین سِکوُلارِیزم دِینِیدَگِی نَه کامُّونِیزمنِی وَ نَه لِیبِیرَه لِیزمنِی قَبوُل قِیلمَیمَن، مِن ساسِیال دِیماکرَتلَرنِی اَحکاملَرِینِی هَم قَبوُل قِیلمَیمَن، خانَدانِیمنِی اوُستِیدَه اِلاهِی اَحکاملَرنِی اوُرنِیگه سِکوُلارِیستلَرنِی اَحکاملَرِینِی اِجرا بوُلِیشِیگه وَ رُحصَت بِیرمَیمَن، آپَه – سِینگلِیم وَ عَیالِیم وَ قِیزِیم سِکوُلارِیستِیک حُکوُمَتنِینگ قُدرَتِینِی پَناهِیدَه تَلَف بوُلِیب کِیتِیشِیگه یوُل قوُیمَیمَن، فَقِیرلِیکنِی وَ فَحشنِی قَبوُل قِیلمَیمَن، حَیاتِیمنِی بَرچَه جِهَتلَرِیدَه قوُرقوُو وَ اَمنِیَتسِیزلِیکنِی هاحلَه مَیمَن، مُرتَد سِکوُلارِیستلَرِینِینگ نِیسبِی اَخلاقلَرِیگه بُویِینسُونمَسمَن، مِین “کُفر آزادلِیگِیگه” اوُحشَش فَرِیب بِیرُوچِی شِیعارلَرنِی یاکِی فِکرِی وَ شَخصِی بوُزوُقلِیکلَرنِی آستِیدَه، اَلله نِی وَ رَسُولِینِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی، اَلله نِی آیَتلَرِینِی حَقارَت قِیلِینِیشِیگه، کُفرانِی نِعمَت قِیلِینِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیمَن، بوُندَن باشقَه یَنَه اوُنلَب اوُرِینلَر مَوجُود بوُلِیب، مُسُلمان شَخص لا اِلَهَ نِی وَ طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیشنِی اَیتِیش آرقَه لِی هَر قَندَی جاهِلِی قانوُننِی هَر قَندَی شَکلدَه وَ کوُرِینِیشدَه بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر قَبوُل قِیلمَیدِی.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(81- قیسم)

بوُنگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه قَلبِیمِیز خاطِرجَم بوُلِیشِی وَ مُسُلمان بِرادَرلَرِیمِیزگه وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیزگه نِسبَتاً قَلبِیمِیز هَر قَندَی کِینَه وَ نَفرَتدَن حالِی بوُلِیشِی وَ اوُنِی اوُرنِیگه مَوَدَّه، بِرادَرلِیککَه پایبَند بوُلِیش کِیلِیشِی اوُچُون اوُلَرنِینگ حَققِیگه یَحشِیلِیک بِیلَن دُعا قِیلَه مِیز وَ اَلله بِیلَن سوُزلَه شوُدَن فارِیغ بُولگچ اِیسَه اوُلَرگه سَلامَتلِیکنِی، آسایِیشنِی،اَمنِیَتنِی طِیلَب قالَه مِیز.

حَه،بِیزلَر هَر کوُنِی 17مَرتَه واجِب حالَتدَه  «اهدنا الصراط المستقيم» نِی اَیتَه مِیز وَ 9 مَرتَه «اَلسَّلامُ عَلَينا» وَ «اَلسَّلامُ عَلَي عِبادُالله الصَّالِحِين» نِی تِیلگه آلَه مِیز وَ بِیزلَر تَوحِدگه اِقرار بوُلِیشنِی مَجبُوراً اَنِیق وَ مَخصُوص حالَتدَه اِینگ کَمِیدَه 17 مَرتَه تَکرارلَیمِیز وَ اوُنگه مَسجِددَه “جَماعَت” بِیلَن بِیرگه تَفَرُّقدَن،پَراکَندَه لِیکدَن یالغِیزلِیکدَن اوُزاقلَشگن حالدَه عَمَل قِیلَه مِیز، مَنَه شوُنِی اوُزِی بوُتوُن جَهان مُسُلمانلَرِینِی وَ مُؤمِنلَرنِی اوُرتَه سِینِی اِتِّحادگه دَعوَت قِیلِیش شَکلِینِی اِینگ زِیبا، کوُزگه کوُرِینگن، یَققال مِثالِی بوُلِیب، اوُ تَوحِدگه وَ “اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه”مُطلَقا تابِع بوُلِیشنِی  تَأکِیدلَیدِی.

بِیزلَرنِینگ مَقصَدِیمِیز اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تابِع بوُلِیش یوُلِی آرقَه لِی اِسلامِی حُکوُمَتنِی قَیتَه رِیش اوُچُون اَلله نِی راضِیلِیگِینِی قوُلگه کِیرِیتِیشدَن عِبارَت وَ مَنَه بُو نِهایَتدَه عالِی وَ قَدر- قِیمَتلِی مَقصَددوُر، حوُددِی شُو مَقصَدگه اِیگه بوُلِیشنِی اوُزِی، بِیزلَرنِینگ مُتَّحِد بوُلِیشِیمِیز اوُچُون اِینگ کَتتَه توُرتکِی حِسابلَه نَه دِی، چوُنکِی مَنَه بُو آغِیر مَقصَدنِی قوُلگه کِیرِیتِیش تَرقاق شَخصلَرنِی یاکِی حَتَّی تَرقاق جَماعَتلَرنِی قوُلِیدَن کِیلَه دِیگن اِیش اِیمَس. بِیزلَر مَنَه بُو بوُیُوک مَقصَدنِی قوُلگه کِیرِیتِیش اوُچُون اِینگ ثَمَرَه لِی، اَساسِی وَ اِیشانچلِی واسِیطَه گه یَعنِی اوُچ اَبزارنِی کَنَلِیدَگِی شوُراگه اِیگه مِیز.

اَلبَتَّه “اوُچ اَبزارنِی” کَنَلِیدَگِی شوُرانِینگ واحِد اِجماعسِی، مَنَه بُو اَبزارنِینگ قوُل آستِیدَگِی مَجمُوعَه لَرگه تِیگِیشلِیدوُر. بوُندَن تَشقَرِی مَنَه بُو یوُلدَه وَ حَتَّی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیش پَیتِیدَه هِیچ کِیم واحِد اِجماعنِی رالِینِی اوُینَی آلمَیدِی وَ اوُزِینِی توُشوُنچَه سِینِی وَ تَفسِیرِینِی باشقَه لَرگه مَجبُورلَب یوُکلَشگه هِیچ کِیمنِی حَققِی یوُق. بَلکِی  « أَذِلَّةٍعَلَىالْمُؤْمِنِينَ» نِی صَحِیح اوُصلوُبِینِی رِعایَت قِیلگن حالدَه وَ « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌفَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ » گه صَحِیح رِعایَه قِیلگن حالدَه اِینگ یَحشِی شِیوَه بِیلَن اوُزِینِی نَظَرِینِی تَبلِیغ قِیلِیشِی موُمکِین وَ اَهلِی قِبلَه بوُلگن باشقَه مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیار،آزادلِیک،شَرعِی حُقوُقلَرنِینگ بَرابَرلِیگِینِی اَصلِینِی حوُرمَت قِیلَه دِی وَ هَرگِیز شُو نَرسَه نِی اوُنوُتمَسلِیگِی کِیرَککِی،اَگر کِیچِیک مُنکَرنِی نابوُد قِیلِیشلِیک کَتتَه راق مُنکَرنِی وُجوُدگه کِیلِیشِیگه باعِث بوُلَه دِیگن بوُلسَه، مَنَه بُو مُنکَرنِی اَسبابلَرِی وَ شَرعِی لَوازِملَرِی مُهَیّا بوُلگوُنِیچَه مُبارَزَه پَیتِیدَه صَبر قِیلِیشِی کِیرَک.

بَعضِی بِیر مُنکَرلَرنِی شَخص یوُقاتِیشگه قادِر، بَعضِی بِیر مُنکَرلَر اِیسَه حِیلف وَ سِیندِیکالَر تامانِیدَن یوُقاتِیلَه دِی، بَعضِی بِیر مُنکَرلَر اِیسَه جَماعَت وَ حِزبنِی قوُلِی آرقَه لِی نابوُد بوُلَه دِی، اَمّا جوُدَه کوُپ مُنکَرلَر فَقَط وَ فَقَط اِسلامِی حُکوُمَتنِی قوُلِی بِیلَن نابوُد قِیلِینَه دِی، تا مَنَه بُو مَرحَلَه گه یِیتگوُنِیمِیزگه چَه اِینگ یامان مُنکَرگه یَعنِی تَفَرُّق شِیرکِیگه حَقِیقَتدَه اِیسَه بِیر یامان مُنکَرنِی اوُرنِیگه اوُندَن هَم بَتتَرراغِینِی آلِیب کِیلِیشگه، باعِث بوُلَه دِیگن هَر قَندَی فَعالِیَت یامان اِیش حِسابلَه نَه دِی.

وَحدَت وَ تَفَرُّقدَن پَرهِیز قِیلِیش یوُلِی آرقَه لِی یَنَه قَیتَه دَن قوُلگه کِیرِیتِیلَه دِیگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی قُدرَتِی، کَتتَه غَم وَ بَلا بوُلِیب، بُو باشقَه کِیچِیک بَلالَرگه وَ غَملَر اوُنوُتِیلِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی یاکِی اِینگ کَمِیدَه اوُلَرگه کوُپ اَهَمِیَت بِیرِیلمَیدِی: قُرآندَه «غَمًّا بِغَمِّ» جُملَه سِی قوُیِیدَگِیچَه کِیلتِیرِیلگن:  فَأَثَابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ لِكَيْلَا تَحْزَنُوا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا مَا أَصَابَكُمْ (آل عمران/153)

حاضِیرگِی پَیتِیدَه بِیزلَرنِینگ اِینگ کَتتَه غَمِیمِیز نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی یوُقلِیگِی وَ حَتَّی مُسُلمانلَر یَشَیدِیگن مِنطَقَه لَرنِی اَکثَرِیدَه اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی یوُقلِیگِی اِیمَس، اوُندَن هَم بَتتَرراغِی مَنَه بُو مِنطَقَه لَردَه تَفَرُّق عَذابِی سَبَبلِی مُجاهِدلَرنِینگ واحِد شوُرا مَجلِیسِی هَم یوُقلِیگِیدوُر، بوُنگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه بُو عَذاب فَقِیرلِیکنِی، ناتِینچلِیکنِی دَوام اِیتِیشِیگه وَ مَحَلِّی طاغوُتلَرنِینگ مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه حُکمرانلِیک قِیلِیشِیگه، هَمدَه باشقَه تَشقِی کافِرلَرنِینگ هَم مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه حُکمرانلِیک قِیلِیشنِی طَعمَه قِیلِیشلَرِیگه سَبَب بوُلگن. توُشوُنچَه لَردَگِی اِیختِلاف وَ توُرلِی- هِیل تَفسِیرلَر سَبَبلِی وُجُودگه کِیلگن تَفَرُّقنِی یوُقاتِیش اوُچوُن وَ “اوُچ اَبزارنِی” کَنَلِیدَگِی آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی مُخافِظَت قِیلِیش اوُچُون، مَنَه بُو اِیختِلافلَرنِی حَل قِیلِیش اوُچُون زَمان کِیرَکلِیگِیگه وَ حَتَّی مُسُلمانلَرنِینگ اوُرتَه سِیدَه عَقِیدَه وِی وَ رَفتارِی اِصلاحاطلَرنِی پِیادَه قِیلِیش هَم زَمان لازِملِیگِیگه اِعتِقاد قِیلِیشِیمِیز کِیرَک. 

بِیز شُو نَرسَه نِی یَحشِی بِیلَه مِیزکِی، اوُشَه عَصردَگِی پَیغَمبَرلَرنِی کَنَلِی آرقَه لِی کِیلگن وَ بَرچَه پَیغَمبَرلَرنِی رِسالَه تِینِی اَساسِی بوُلگن  «وَلَقَد بَعَثنا في كُلِّ أُمَّةٍرَسولًاأَنِ اعبُدُوا اللَّهَ وَاجتَنِبُوا الطّاغوتَ» وَ لا اِلَهَ – اِلّا الله  اِیماننِی تَعلِیمِیدَن کِییِین باشقَه اَحکاملَر بِیر پَیغَمبَردَن باشقَه بِیر پَیغَمبَرگه یِیتگوُنِیچَه دَرَجَه مَه – دَرَجَه صُورَتدَه تَکاموُللَشِیب کِیلگن وَ اَندَک اَندَک مِللَتلَرگه اِرایَه بِیرِیلگن. شُو طَرزدَه پَیغَمبَرِی خاتَمنِی عَصرِیگه کِیلِیب اوُزِینِی کامِل کوُرِینِیشِیگه اِیگه بوُلَه دِی.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی حَیاتلِیک پَیتلَرِیدَه اَحکاملَرنِی سَیرِی تَکاموُللَشگوُنچَه هَم،اَستَه – سِیکِین صُورَتدَه 23 یِیل مابَینِیدَه تَکاموُللَشِیب باردِی، یَعنِی اوُزِینِی دَرمانِی اوُچُون اَلله نِی دَستوُر وَ اَمر صاحِیبِی صِیفَتِیدَه تَن آلگن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اوُزِینِی دَرمانِی اوُچُون دارِی،نوُسخَه دِیب قَبوُل قِیلگن، هَمدَه بُو یوُلگه اِیمان کِیلتِیرگن بِیمار بَدَن وَ بِیمار جَمِیعیَت، مَنَه بُو دارِیلَرنِی مَثَلاً اِیککِی هَفتَه یا بِیر نِیچَه آی وَ حَتَّی عُمرِینِی آخِیرِیگه چَه مُشَخَّص زَمان مابَینِیدَه اِستِعمال قِیلِیشِی کِیرَک بوُلَه دِی، هَمدَه دارِیلَرنِی بِیردَه نِیگه اِستِعمال قِیلِیشِی موُمکِین اِیمَس.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (80- قیسم)

بُوگوُنگِی کوُندَگِی عَقِیدَه وِی وَ جَنگاوَر آنگنِی رِواجلَنتِیرِیشنِینگ ناتِیکِیس وَ مُقابِل یوُلِیدَه، هَمدَه مُسُلمانلَرنِینگ عَقِیدَه وِی وَ جَنگاوَر آنگِینِی اوُستِیرِیشنِی یوُلِیدَه، مُسُلمانلَرنِینگ هَر بِیر طائِفَه سِی، اَلله اوُلَرگه بِیرگن کوُلَمگه مُناسِب رَوِیشدَه وَ اوُزلَرِی کَسب قِیلگن تَجرِیبَه لَرگه مُناسِب حالدَه، اوُزِی اِیگه بوُلگن بِیلِیمِیگه کوُرَه بوُگوُنگِی کوُننِی جِهادِی وَ مُبارَزَه سِی حَقِیدَه فَرقلِی توُشوُنچَه گه اِیگه بوُلِیشِی کِیرَک. اَمّا اوُتگن بِیر نِیچَه اوُن یِیللِیک مابَینِیدَه بِیزلَر مَنَه بُو توُرلِی- هِیل جَماعَتلَرنِی وَ شوُرالَرنِی اوُرتَه سِیدَه مَنَه بُو طَبِیعِی حَقِیقَتنِی دَرک قِیلمَسلِیک بوُیِیچَه خاملِیکلَرگه وَ بَحتسِیز حادِیثَه لَرگه گوُواه بُولِیب توُرِیبمِیز.

بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو پِیشمَه گن، خام بِرادَرلَرِیمِیز اوُزلَرِینِینگ هَمَّه نَرسَه نِی هاحلَیدِیگن تَفَکُّراتلَرِی بِیلَن اوُزلَرِی اِیگه بوُلگن فَهمنِی،دَرکنِی باشقَه لَرگه مَجبُورلَب یوُکلَه ماقچِی بوُلِیشَه دِی وَ باشقَه لَرنِی اِیککِی یوُلنِی اوُرتَه سِیگه قوُیِیب قوُیِیشَه دِی وَ اوُلَرنِی اوُزلَرِینِی نَظَرلَرِیدَن واز کِیچِیشلِیککَه یاکِی کِیچِیک جَماعَت وَ کِیچِیک شوُرا وَ کِیچِیک اوُمَّتدَن چِیقِیب کِیتِیشلِیککَه مَجبُور قِیلِیشَه دِی.

آزادلِیگِی مُصادَرَه قِیلِینگن وَ مَوجُود نَرسَه گه کوُرَه گپِیرَه آلمَیدِیگن وَ عَمَل قِیلَه آلمَیدِیگن، هَمدَه اِیلگه رِی حَرَکَت قِیلَه آلمَیدِیگن وَ اَگر خَطا قِیلسَه اِسلامِی رَوِیش بِیلَن اِصلاح قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلگن مُسُلمان شَخص، آیاغِینِی آستِیدَه مَنَه شوُنچَه چِیکلاولَرنِی کوُرگچ، اوُزِی هاحلَسَه وَ هاحلَمَسَه هَم اوُز- اوُزِیدَن دَواملِی رَوِیشدَه سِینزُورَه قِیلِیش خَطَرِینِی وَ نِهایَت اوُچِیرِیب تَشلَشلِیک، بِیر جایدَه قاتِیب قالِیشلِیک، رِواجلَنمَسلِیک یاکِی کوُپ حاللَردَه هَلاکَتلِی سوُرگوُن قِیلِیش، اِیچکِی کوُر- کوُرانَه تازَلَش یا بوُلِینِیش وَ تَفَرُّق کَسَللِیکلَرِیگه دُوچار بوُلِیشَه دِی.

مُسُلمانلَرنِینگ طَبِیعِی حالَتِیگه توُغرِی کِیلمَیدِیگن مَنَه بُو مَجبُورِی شَرطلَر سِینزُورَه قِیلوُچِی اَعضاگه  یا اوُچِیرِیب تَشلَنگن کِیشِیگه شوُندَی باسِیم اوُتکَه زَه دِیکِی، بَعضِی اوُرِینلَردَه مَنَه بُو تَشکِیلاتلَرنِینگ، جَماعَتلَرنِینگ اَعضالَرِی اوُزلَرِینِینگ آزاد نَظَرلَرِینِی کوُرسَه تِیش اوُچُون تَشکِیلات یا جَماعَتنِینگ رَهبَرِیَتِینِی مُقابِیلِیدَه ناچار حالدَه “قِیام” قِیلِیشَه دِی وَ اوُلَر تَفَرُّق سَرِی یِیتَکلَب کِیتِیلَه دِی. مَنَه بُو اِیشلَر شوُراگه وَ واحِد اِجماعگه تِیگِیشلِی بوُلگن اَمنِیَتگه وَ کَتتَه سِیاسَتلَرنِی اِیشلَب چِیقَه رِیشگه باغلِیق اِیمَس، فَقَطگِینَه اوُلِی الاَمرنِی اِجماعسِی حَقِیقَتنِی اَنِیقلَه شِی موُمکِین وَ بُو یِیردَه اوُنگه تابِع بوُلِیش واجِب بوُلَه دِی:   وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ ۖ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَىٰ أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ ۗ(نساء/83) بَلکِی بُو اِیشلَر کامِلاً شَخصِی رَفتارِی وَ حَتَّی عَقِیدَه وِی بوُلِیب، شَخص باشقَه لَرگه تَقلِید قِیلمَه گن حالدَه دَرَجَمَه – دَرَجَه صوُرَتدَه خَطالَرنِی یِینگِیب اوُتِیش آرقَه لِی باسِیب اوُتِیشِی کِیرَک، مَنَه بُو تَکاموُللَشِیش یوُلِینِی آزادانَه وَ شَرعِی چارچوُپنِی چِیگرَه سِیدَه باسِیب اوُتِیشلِیک وَ اِیلگه رِی حَرَکَت قِیلِیشلِیک اوُنِینگ شَرعِی حَققِی حِسابلَه نَه دِی، مَنَه بُو “اوُچ اَبزار” اوُزِینِینگ یوُلِیدَگِی هَمراهلَرِیگه قَیتَه رِیب بِیرِیشِی لازِم بُولگن وَ جاهِلِیَت اوُلَردَن اوُغِیرلَب آلگن حَقنِی اوُزِیدوُر.

مَنَه بُو حَق شَخصگه قَیتَه رِیب بِیرِیلگن پَیتدَه، بُو شَخص اوُزِینِینگ پَرچَه لَه نِیب کِیتِیشِیگه، هَمدَه “هَمَّه نِی” اوُبُهَتِی،قُدرَتِی یوُقالِیشِیگه، سُوستلَه شِیشِیگه باعِث بوُلَه دِیگن بِیر چِیتگه چِیقِیشگه، تَفَرُّققَه اَصلاً اِیختِیاج یوُقلِیگِینِی توُشوُنِیب یِیتَه دِی،بَلکِی اوُنِی اِیمانِینِی رِواجلَه نِیشِی وَ قُوَّتلَه نِیشِی اوُچُون دَروازَه لَر، هَمدَه اَندِیشَه لَرِی وَ فایدَه لِی نَظَرلَرِی جَماعَتِینِی اوُبُهَتِینِی وَ قُدرَتِینِی سَقلَب قالگن حالدَه، اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن کوُندَن- کوُنگه اوُسِیشِی اوُچُون دَروازَه لَر چِیکلَنمَه گن صوُرَتدَه آچِیب قوُیِیلگه نِینِی کوُرَه دِی، هِیچ کِیم اوُنِی وَ جَماعَتِینِی تَرَقِّیاتِیگه، رِواجلَه نِیشِیگه مانِعلِیک قِیلَه آلمَیدِی، اوُ وَ اوُنِینگ جَماعَتِی کوُندَن – کوُنگه اوُنِیب – اوُسَیاتگه نِینِی،تَرَقِّیاتگه اِیرِیشَه یاتگه نِینِی،یَنگِیلَه نَه یاتگه نِینِی حِیس قِیلَه دِی وَ وَحدَتگه،بِیردَملِیککَه، وَحدَتگه اِیگه بوُلگن جَماعَتنِی قُدرَتِی یَنَدَه کوُپَه یِیب بارَه دِی.

فَقَطگِینَه “اوُچ اَبزارنِی” کَنَلِی آرقَه لِی مَنَه بوُندَی آچِیق فَضا وُجُودگه کِیلَه دِی، اوُندَه بوُیرُوق مَرکَزِی وَ دَستوُر وَحدَتِی مَوجُود، شوُرا وَ تَرتِیب – اِنتِظام مَوجُود، آزادلِیک وَ اِرادَه وَحدَتِی مَوجُود، هَمدَه فِکر خاطِرجَملِیگِی وَ شَخصِی خَلّاقِیَت مَوجُود.

بوُ اَنَه اوُشَه اِسلام مُسُلمان شَخصلَرنِی وَ جَماعَتلَرنِی رِواجلَه نِیشِی اوُچُون پِیادَه قِیلِیش بوُیِیچَه اوُزِیگه عَهد بِیرگن آشکار وَظِیفَه حِسابلَه نَه دِی، مَنَه بُو اِیسَه اِسلامِی جَمِیعیَتنِینگ هَرگِیز ساکِن بوُلِیب بِیر جایدَه حَرَکَتسِیز بوُلمَسلِیگِیگه، بَلکِی اوُ هَمِیشَه حَرَکَتدَه، رِواجلَه نِیشدَه بوُلِیشِی بارَه سِیدَگی اوُنِینگ تَصدِیقلاوچِی مُهرِیدوُر، اوُندَن هَم مُهِمراغِی هَرگِیز گوُمراه بوُلمَیدِی. نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی “اوُچ اَبزارنِی” کَنَلِی آرقَه لِی شَکللَنگن واحِد اوُمَّت وَ جَماعَت هَرگِیز گوُمراه بوُلمَیدِی، بوُنِی اَلله تَعالَی زَمانَت قِیلگن وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم آچِیق – آیدِین بَیان قِیلگنلَر:  سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَايَجْمَعَأُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا

  اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِی کَنَلِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلگن واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی یوُلِیدَگِی واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَت، توُرلِی – هِیل تَفسِیرلَرنِی هَمَّه سِینِی حُقوُقلَرِینِی بَرابَر رِعایَت قِیلگن حالدَه اوُزِیدَن جای بِیرَه دِی. مَنَه بُو شوُرادَه سَلَفِیَتگه، اِیخوانِیلَرگه، مَکتَبُ القُرآنگه اوُحشَه گن سُنَّتِی وَ حَتَّی زَمانَه وِی مَذهَبلَر هَم یِیللَر دَوامِیدَه اوُزلَرِینِی حَیاتلَرِینِی دَوام اِیتتِیرِیشلَرِی موُمکِین، اوُلَرنِینگ حَیاتِی شوُرا تامانِیدَن صادِر قِیلِینگن واحِد رَعینِی وَ واحِد اِجماعنِی اِرایَه بِیرِیش آرقَه لِی یاکِی مُسُلمانلَرنِینگ مَنَه بُو واحِد رَعیِیگه تابِع بوُلِیشلَرِی سَبَبلِی زِیدِّیَتگه دوُچار بوُلمَیدِی. شوُرادَگِی توُرلِی- توُمَن رَعیلَرنِی مَوجُودلِیگِی وَ توُرلِی- هِیل رَعیلَرنِی شوُرادَه اِرایَه بِیرِیلِیشِی حَرَکَتنِینگ عامِلِی بوُلَه دِی وَ حَیاتبَخش سوُونِینگ ساکِن بوُلِیب توُرِیب قالِیشِیگه، اَینِیشِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِی وَ شوُرانِینگ واحِد رَعیِیگه پایبَند بوُلِیش بِیلَن اِیسَه شوُرانِینگ اِیچِیدَگِی مَنَه بُو توُرلِی- توُمَن رَعیلَر شوُرادَن وَ وَحدَتدَن قاچِیشگه باعِث بوُلمَیدِی، بَلکِی شوُرانِی وَ وَحدَتنِی قُوَّتلَه نِیشِیگه، مُستَحکَمراق بوُلِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی.

بِیزلَر مَنَه بُو وَحدَتنِی حِفظ قِیلِیشلِیک اوُچُون نَمازلَرِیمِیزدَه کوُنِیگه مَجبُورِی عَهد بِیرَه مِیز، یَعنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه مُطلَقا تابِع بوُلِیشگه عَهد بِیرَه مِیز، چوُنکِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِینگ اِینگ مُهِمِی وَحدَت وَ اوُنگه پایبَند بوُلِیشدَن عِبارَت. إِیَّاکَ نَعْبُدُ یَعنِی هَمَّه عِبادَتلَرِیم فَقَط وَ فَقَط اَلله اوُچُون بوُلَه دِی، دِیگه نِیدوُر. بُو مَعنانِی قوُیِیدَگِی آیَت هَم بِیرَه دِی:   قُلْإِنَّ صَلاَتِيوَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ* لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ(انعام/162-163)

(دوامی بار……)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(79- قیسم)

 اِیندِی شُو نَرسَه نِی کوُرِیب چِیقِیشِیمِیز کِیرَککِی، مَنَه بُو “اوُچ اَبزار وَ اَساسِی اوُچ کَنَل” قَندَی قِیلِیب مَنَه بُو دَرَجَه مَه- دَرَجَه مَرحَلَه لَرنِی دَرک قِیلَه دِی وَ مُسُلمان شَخصنِینگ دَرَجَمَه – دَرَجَه حَرَکَت قِیلِیش حَققِینِی قَندَی قِیلِیب اوُنگه قَیتَه رِیب بِیرَه دِی؟

مُسُلمان کِیشِی اِیماننِی اوُرگنگن وَ اوُزِینِی قوُیِیدَگِی قُرآن آیَتِیگه شایِیستَه قِیلگن پَیتِیدَه،  «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا»  قُرآن اَحکاملَرِینِی هَمَّه سِینِی اوُرگه نِیش، شَخصنِینگ قُرآن آیَتلَرِینِی اوُرگه نِیشِی بِیلَن عَمَلِینِی اوُرتَه سِیدَه بَرابَرلِیکنِی وُجُودگه  کِیلتِیرِیش بُویِیچَه اِیلگه رِیلَشِینِی مِعزانِیگه وَ زَمانِیگه باغلِیق بوُلَه دِی. توُرلِی- هِیل رِوایَتلَرنِینگ  اِیشارَه قِیلِیشِیچَه، صَحابَه لَر 10 دَن آرتِیق آیَتنِی قَبوُل قِیلِیشمَس اِیدِی، اوُلَر 10 تَه آیَتنِی تَدَبُّر قِیلِیب تَعلِیم آلگنلَرِیدَن وَ عَمَل قِیلگنلَرِیدَن وَ تَطبِیق قِیلگنلَرِیدَن سُونگ، کِییِینگِی 10 تَه آیَتنِی تَعلِیم آلِیشگه حَرَکَت قِیلِیشگن. مَنَه بوُ شِیوَه بِیلَن اوُلَر هَم عِلمنِی وَ هَم عَمَل قِیلِیشنِی اوُرگه نِیشگن.

– اِبنِ مَسعُوددَن رِوایَت قِیلِینِیب اَیتَه دِیکِی:  «كَانَ الرَّجُلُ مِنَّا إِذَا تَعَلَّمَعَشْرَ آيَاتٍ ، لَمْ يُجَاوِزْهُنَّحَتَّى يَعْرِفَ مَعَانِيَهُنَّوَالْعَمَلَ بِهِنَّ»[1]

  • حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ: حَدَّثَنَا مَنْ كَانَ يُقْرِئُنَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ،:  أَنَّهُمْ كَانُوا ” يَقْتَرِئُونَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ آيَاتٍ “، فَلَا يَأْخُذُونَ فِي الْعَشْرِ الْأُخْرَى حَتَّى يَعْلَمُوا مَا فِي هَذِهِ مِنَ الْعِلْمِ وَالْعَمَلِ، قَالُوا: فَعَلِمْنَا الْعِلْمَ وَالْعَمَلَ[2]
  • إِنَّمَا أَخَذْنَا الْقُرْآنَ عَنْ قَوْمٍ أَخْبَرُونَا أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا تَعَلَّمُوا عَشْرَ آيَاتٍ لَمْ يُجَاوِزُوهُنَّ إِلَى الْعَشْرِالْأُخِرِ حَتَّى يَعْلَمُوا مَا فِيهِنَّ مِنَ الْعَمَلِ، قَالَ: فَتَعَلَّمْنَا الْعِلْمَ وَالْعَمَلَ جَمِيعًا (وفي رواية: كنا إذا تعلمنا العشر من القرآن لم نتعلم العشرالتي بعدها حتى نتعلم حلالها وحرامها وأمرها ونهيها) وَإنَّهُ سَيَرِثُ الْقُرْآنَ بَعْدَنَا قَوْمٌ يَشْرَبُونَهُ شُرْبَ الْمَاءِ لَا يُجَاوِزُ هَذَا، وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى حَنَكِهِ[3]

تَعلِیم آلِیب اوُرگه نِیشلَرِینِی آرَه سِیدَه مُواظَنَتنِی بَرقَرار قِیلِیش وَ مَنَه بُو عِلمنِی عَمَلگه اَیلَنتِیرِیش، شُبهَه سِیز مَعلوُم مُددَتگه مُوحتاج بُولَه دِی وَ بُو نَرسَه هَر بِیر شَخصدَه اوُزگه چَه بوُلِیشِی موُمکِین وَ اَلبَتَّه بُو زَمِینَه دَه بَرچَه مُسُلمانلَر بِیر هِیل سَطحدَه جایلَشگن اِیمَس. بوُنگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه، هَر بِیر شَخص اوُسِیش وَ بَلاغَتگه یِیتِیش دَورِینِی باسِیب اوُتِیشِی لازِم، اوُ اَلبَتَّه بوُ یوُلنِی باسِیب اوُتِیشِی کِیرَک، شوُنِینگ اوُچُون هَم بُو حَرَکَتلَه نِیش هَرگِیز توُگه مَیدِی، اَگر بوُگوُن بِیر بِرادَرِیمِیز یا آپَه – سِینگلِیمِیز مَنَه بُو دَورنِی باشِیدَن اوُتکَه زِیب توُگتسَه، اِیرتَه گه وَ اوُنِی اِیرتَه سِیگه بُو یوُلنِی اوُنِی سِینگلِیسِی یاکِی کِیچِیک بِرادَرِی یاکِی اوُلَرنِینگ فَرزَندلَرِی یا باشقَه مُسُلمانلَر باسِیب اوُتِیشِی کِیرَک بوُلَه دِی. دِیمَک بوُ جَرَیان دائِمِی بوُلِیب، اوُ سوُونِینگ حَرَکَتسِیز حالدَه قالِیب اَینِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی.

بوُندَن تَشقَرِی قُرآننِی تَعلِیم آلِیب اوُرگه نِیش، اوُنِینگ لَفظلَرِی وَ مَعناسِی یِینگِیل بوُلگه نِی سَبَبلِی، جوُدهَ آسان:   وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ(قمر/ 17) قَسَمکِی، بِیز قُرآننِی ذِکر- اِیسلَتمَه آلِیش اوُچُون آسان قِیلِیب قوُیدِیک. بَس، بِیران اِیسلَتمَه – عِبرَت آلگوُچِی بارمِی؟

 بُو یِیردَگِی مُشکِلات، اوُنگه عَمَل قِیلِیشدَن عِبارَت، یَعنِی شَخص اوُزِینِی قوُیِیدَگِی آیَتدَگِیدِیک تَحدِیدلِی خِطابگه سَزاوار قِیلمَسلِیگِی کِیرَک بوُلَه دِی:   يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ *كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ*إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَانٌ مَّرْصُوصٌ(صف/2-4) اِی مُؤمِنلَر،سِیزلَر نِیگه اوُزلَرِینگِیز قِیلمَیدِیگن نَرسَه نِی ( قِیلَه مِیز دِیب) اَیتوُرسِیزلَر؟! ** سِیزلَرنِینگ اوُزلَرِینگِیز قِیلمَیدِیگن اِیشنِی ( قِیلَه مِیز، دِیب) اَیتِیشلَرِینگِیز اَلله نَزدِیدَه اوُتَه مَنفُور ( اِیشدِیر). ** اَلبَتَّه اَلله اوُزِینِینگ یوُلِیدَه گوُیا تُوتَش بِینا لَردِیک بِیر صَفگه تِیزِیلگن حاللَرِیدَه جِهاد قِیلَه دِیگن ذاتلَرنِی سِیوَر.

«لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ» و «الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ»  جُملَه لَرِینِی اوُستِیدَه بِیر آز تَوحتَب فِکرلَنگلَر، قوُراللِی جَماعَتلَرنِینگ اَیتَه یاتگن سوُزلَرِی حَقِیدَه بِیر عَقل بِیلَن تَدَبُّر قِیلِینگلَر، چوُنکِی اوُلَرنِی اوُزلَرِی وَحدَت حَقِیدَه گپِیرِیشَه دِی، لِیکِن قِیلَه یاتگن عَمَللَرِی اَیتَه یاتگن سوُزلَرِینِی، اِدَّعالَرِینِی تِیسکَه رِیسِینِی کوُرسَه تَه دِی.[4]

هَر قَندَی حالَتدَه هَم، یَنگِی کوُننِی جِهادِی وَ جَنگاوَر بِیلِیملَرِی دِیگن نام بِیلَن مَشهُور بوُلگن اوُچِینچِی دَرَجَه دَگِی عِلملَر هَم مَوجُود، بُو عِلملَر شَرعِی مَنبَعلَرنِینگ یَنگِی کوُننِی شوُراسِینِی یوُلِی آرقَه لِی مَقصَدلِی عَمَل قِیلِیشگه تابِع بوُلِیشَه دِی وَ یَنگِی کوُندَگِی تَجرِیبَه لَر آرقَه لِی وُجُودگه کِیلَه دِی. بُو یِیردَه مُسُلمانلَرنِینگ هَمَّه سِی بِیر سَطحدَه اِیمَسلِیگِی آچِیق – آیدِین مَعلوُم، اَلبَتَّه اوُلَر عِلم وَ تَجرِیبَه بوُیِیچَه بِیر- بِیرِیدَن فَرقلِی، هِیلمَه – هِیل دَرَجَه لَرگه اِیگه دَورلَر وَ اوُلَردَه بِیر مُوافِقلَشتِیرُوچِی تَشکِیلاتنِینگ وَ سازلَه مَه نِینگ بَدَنِیگه اِیختِیاج بار، بُو وَظِیفَه نِی اِیسَه “نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت” یا اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت یا مُجاهِدلَرنِینگ شوُراسِینِینگ مَجلِیسِیدَن عِبارَت “اوُچ اَبزار” نِی بِیرارتَه سِی زِیمَّه سِیگه آلَه دِی.

(دوامی بار…….)


[1] أثر صحيح: رواه ابن جرير الطبري في تفسيره، وأشار إلى صحته ،

[2] مسند الإمام أحمد بن حنبل ج5/ص410

[3] صحيح مروي عن عطاء بن السائب عن أبي عبد الرحمن السلمي: رواه الفريابي في “فضائل القرآن”، وأبو الفضل الرازي في ” فضائل القرآن وتلاوته”، وابن سعد في “الطبقات”، وابن وضاح في “البدع والنهي عنها”كلهم من طريق حماد بن زيد. ورواه عبد الرزاق في المصنف ومن طريقه المستغفري في “فضائل القرآن”. وراه الطحاوي أيضا من طريقي سفيان الثوري وهمام بن يحيى.
وهؤلاء روواعن عطاء قبل أن يختلط.ورواه أحمد، وابن أبي شيبة في “المصنف” وفي “المسند”، والمستغفري في “فضائل القرآن”، من طريق محمد بن فضيل. ورواه الطحاوي في”شرح مشكل الآثار”، والحاكم في “المستدرك”، والبيهقي في”شعب الإيمان” و”السنن الكبرى”، من طريق شريك بن عبد الله.وراه الطبري في “جامع البيان” من طريق جرير بن عبد الحميد.

[4] چون اینها را در مسیر فرقه ی ناجیه می دانم و مسیر فعالیت گروههای به اصطلاح سیاسی به ظاهر اسلام گرای موجود در نظامهای کفری سکولاریستی سرزمینهای مسلمان شنین ربطی به ما ندارد .

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(78- قیسم)

آنگلِی،مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِینگ آلدِی شَرطلَرِیدَن بِیرِی، “بَیاننِینگ دَرَجَمَه – دَرَجَه مَرحَلَه سِینِی رِعایَه قِیلِیشلِیک وَ شَرِیعَتدَگِی اِیککِینچِی اوُرِیندَگِی اِصلاحاتلَرنِی اِجرا قِیلِیش” دَن عِبارَت.

اِیندِی اَلله تَعالَی اِیماننِی تَعلِیم آلِیشلِیک وَ اِیماننِی،عَقِیدَه نِی اوُرگه نِیشلِیک هَم عِلمگه اَساسلَنگن بوُلِیشِی کِیرَک، دِیب اَمر قِیلگه نِیدَن سُونگ، باشقَه اِیشلَر بارَه سِیدَه گپِیرمَسَه هَم بوُلَه دِی:

  فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ (قتال/19) اوُ ذات امر قیله دی:   وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا(اسراء/36) مَنَه بُو حالَتدَه، مَنَه بُو مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون تَنها اَبزار هَر بِیر اِنساننِینگ اِبتِدائِی حُقوُقِی بوُلمِیش عَقلنِی اِیشگه سالِیش، تَفَکُّر،تَدَبُّر حِسابلَه نَه دِی، مَنَه بُو اَبزارلَرنِی واسِیطَه سِیدَه اَلله دَستوُر بِیرگن اوُشَه عِلمنِی قوُلگه کِیرِیتِیلَه دِی.

حاضِرگِی دَوردَه جاهِلِی جَمِیعیَت بِیر تاماندَن مَنَه بُو تَفَکُّر وَ تَدَبُّر، تَعَقُّل قِیلِیش حَققِینِی شَخصدَن تارتِیب آلگن وَ اوُنِی مُصادَرَه قِیلگن، باشقَه تاماندَن اِیسَه اَلله تَعالَی توُرلِی- هِیل آیَتلَردَه قَیتَه – قَیتَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی، مَنَه بوُ آیَتلَرنِی سِیزلَرگه کوُرسَتدِیم وَ سِیزلَرگه بُو تَوصِیَه لَرنِی بِیردِیم:

وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ(بقره/73)    

قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿آل عمران/ ١١٨﴾

ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ (أنعام/ ١٥١﴾

بوُنِی کِیتِیدَن هِیلمَه – هِیل جایلَردَه قوُیِیدَگِی سَواللَرنِی بِیرَه دِی:  أَفَلَا تَعْقِلُونَ؟؛ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ؟؛أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ؟؛ أَفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ؟  شَخص اَلله تَعالَی نِینگ مَنَه بُو سَواللَرِیگه قَندَی قِیلِیب جَواب بِیرَه آلَه دِی؟ چوُنکِی حاضِیرگِی دَوردَه جاهِلِی جَمِیعیَت تَفَکُّر، تَعَقُّل، تَدَبُّر قِیلِیشنِی وَ شَرعِی عِلملَرنِی تَعلِیم آلِیش وَ اوُنِی قوُلگه کِیرِیتِیش یوُللَرِینِی یاپِیب تَشلَه گن، هَمدَه اَلله تَعالَی اوُندَن طَلَب قِیلگن نَرسَه لَرنِی جُودَه کوُپِینِی مَمنوُع قِیلِیب قوُیگن وَ شَخصنِینگ عِلم تامانگه عَقل، تَفَکُّر، تَدَبُّر بِیلَن حَرَکَت قِیلِیشِیگه وَ طَلَب قِیلِینگن اوُزگه رِیشلَرنِی اوُزِیدَه وُجُودگه کِیلتِیرِیشگه رُحصَت بِیرمَیدِی؟!

مُسُلمان شَخصدَن اوُغِیرلَب آلِینگن اَندِیشَه قِیلِیش، تَفَکُّر،تَدَبُّر قُدرَتِینِی اوُنگه قَیتَه رِیب بِیرِیلِیشِی کِیرَک، اِیندِی مَنَه بُو قُدرَت اوُنگه قَیتَه رِیب بِیرِیلگچ، اوُ اوُچُون آلدِینگه سَرِی حَرَکَت قِیلِیش، اوُسِیش، رِواجلَه نِیش شَرائِطِینِی مُهَیّا قِیلِیش لازِم، شُو نَرسَه نِی هَم قَبوُل قِیلِیشِیمِیز کِیرَککِی، عِلمنِی کَسب قِیلِیش وَ اِیماننِی قُوَّتلَه نتِیرِیش یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلِیش، شُبهَه سِیز اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن مَعلوُم مُددَتدَه وَ اَکثَر حاللَردَه خَطالَر بِیلَن بِیرگه دَوام اِیتَه دِی.

شَرِیعَت شَخص اوُچُون سُورَشگه رُحصَت بِیرگن جایدَه، نِیمَه اوُچُون، دِیب سوُرَی آلِیشِی کِیرَک؟ وَ اَگر قَلبِی بِیلَن ذِهنِیگه بِیرِیلگن نَرسَه لَر بارَه سِیدَه تَعَقُّل قِیلگن بوُلسَه،  «لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا» وَ قَلبِی بِیلَن کِیرَکلِی تَفَقُّه نِی قوُلگه کِیرِیتگن بوُلسَه وَ  «لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا» جُملَه سِیدَن بوُلمَسَه وَ ذِهن بِیلَن قَلبنِی اوُرتَه سِیدَگِی مُخلِصانَه هَمکارلِیکنِی یوُلگه قوُیِیشگه قادِر بوُلگن بوُلسَه، دَرحَقِیقَت آچِیلِیشِی کِیرَک بوُلگن قوُلفلَرنِی هَمَّه سِینِی کَلِیدِینِی  قوُلگه کِیرِیتِیبدِی.

بوُگوُنگّی کوِندُه سِکوُلار جاهِلِیَت مُنافِقلَرنِی،سِکوُلارزَدَه لَرنِی، اوُلَمایِی سُوء وَالرُّوَیبِیضَه نِی، اَئِمَّةُ المُضِلِّیننِی وَ دُعاةُ عَلَی الاَبوابِ جَهَنَّمنِی قوُللَب – قُوَّتلَش بِیلَن مَنَه بُو کَلِیدنِی مُسُلمانلَردَن تارتِیب آلگن وَ مُسُلمانلَر اوُچُون غَلَبَه وَ اوُسِیش یوُللَرِینِی توُسِیب قوُیگن وَ اوُلَرنِی فَقَط اِیشِیتوُچِی بوُلِیشگه، هَمدَه اوُزلَرِی بِیر نَرسَه نِی کِیتِیدَن توُشِیب اِیزلَه مَسلِیککَه عادَتلَنتِیردِی، بَلکِی مُسُلمانلَرنِی اوُلَر تامانِیدَن تَیّارلَنگن،یَنگِی حالَتدَه قَداقلَنگن “جَواب”نِی وَ تَیّار لوُقمَه لَرنِی کوُتِیشگه وَ اوُلَرنِینگ عَقِیدَه وِی وَ فِکرِی وُجُودگه کِیلتِیرگن مَخصُولاتِینِی مَصرَف قِیلوُچِیلَرِی بوُلِیشلِیککَه اوُرگتدِی. اوُلَر بُو رَوِیش بِیلَن مُسُلمانلَرنِی اِیچکَه رِیدَن باغلَب تَشلَه شَه دِی وَ اوُلَردَن  آزادلِیکنِی تارتِیب آلِیشَه دِی وَ اوُلَرنِی قوُلفلَب قوُیِیشَه دِی، نَتِیجَه دَه اِیسَه بُو قوُلفنِی کَلِیدِینِی هَم اوُزلَرِینِی آلدِیلَرِیدَه سَقلَه شَه دِی وَ مَنَه بُو اَسِیرنِی، مَحبوُسنِی ذِهنِی وَ دِیلِیگه بِیرار کِیمسَه اوُلَرنِی رُحصَتِیسِیز کِیرِیشِیگه رُحصَت بِیرِیشمَیدِی. بُو یِیردَه مَنَه بُو قوُل وَ اَسِیرنِی قَلبلَرنِینگ کوُپچِیلِیگِینِی عَیبِی بِیلمَسلِیکدَه اِیمَس، بَلکِی خَطا صوُرَتدَه بِیلِیشلِیکدَه دوُر.

اِیندِی مَنَه بُو خَطا بِیلِیشلِیکنِی بَرابَرِیدَه اوُچتَه خاص طَبَقَه وُجُودگه کِیلَه دِی، اوُلَرنِینگ بَعضِی بِیرلَرِی مَنَه شوُ خَطالَرِیدَه دَوام اِیتِیشَه دِی وَ آلدِینگه سَرِی حَرَکَت قِیلِیشَه دِی وَ حَتَّی توُغرِی نَظَرنِی قَرشِیسِیدَه هَم مَنفِی مُناسَبَتنِی بِیلدِیرِیشَه دِی، باشقَه بَعضِی بِیرلَرِی اِیسَه بوُلَرنِی خَطا، فاسِد اِیکَه نِینِی بِیلِیشَه دِی، اَمّا جاهِلانَه وَ بُو نَظَرنِی توُغرِیسِیگه مُراجَعَت قِیلمَسدَن اِسلامنِی قَرشِیسِیدَه صَفلَه نِیب آلِیشَه دِی وَ کوُپِینچَه مُنافِقلَرنِی،سِکوُلارزَدَه لَرنِی شُبهَه لَرِینِی حِمایَه سِی آستِیدَه اِیلگه رِی حَرَکَت قِیلِیشَه دِی، اوُچِینچِی دَستَه دَه جوُدَه کوُپ بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز مَوجُود بوُلِیب، اوُلَر یا اِصلاح بوُلِیشگن یاکِی مَنَه شوُ خَطا بِیلِیشلِیکلَرِی بِیلَن بِیرگه “آنگلِی وَ مَقصَدلِی حَرَکَتنِی اوُچ اَبزارِیدَن” بِیرِیگه تابِع بوُلِیشگن، اوُلَردَن اوُغِیرلَب آلِینگن تَعَقُّل، تَفَکُّر وَ تَدَبُّر قُدرَتِینِی بُو کِیشِیلَرگه قَیتَه رِیب بِیرِیلِیشِیگه اِیختِیاجلَرِی بار، اَلله نِینگ شَرِیعَتِینِینگ پاکلَه نِیش خانَه لَرِیدَه ناخالِصلِیکلَرِی بَرطَرَف قِیلِینِیشِی کِیرَک وَ اَلله اوُلَر اوُچُون نَظَرگه آلگن طَبِیعِی اوُسِیش یوُلِیگه جایلَه شِیشلَرِی لازِم بوُلَه دِی.

 بِیزلَرنِینگ تَرَقِّی تاپِیب رِواجلَه نَه یاتگن بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز حوُددِی اوُزِیمِیزگه اوُحشَب رَقِیبگه اِیختِیاجلَرِی یوُق، قَرشِیلَرِیدَه مَنَه شوُنچَه آشکار وَ پِینهان، اِیچکِی وَ تَشقِی کافِرلَرگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه،هَمراهلَرِی هَم اوُلَرگه بِیر رَقِیبدِیک مُناسَبَتدَه بوُلِیشِیگه اِیختِیاجلَرِی یوُق، چوُنکِی کافِرلَرنِینگ اَصلِی مَقصَدِی دِیلسُوزلِیک بِیلَن رَوشَنلَشتِیرِیش یا یَحشِیلِیک قِیلِیش اِیمَس، بَلکِی سوُزلَه شوُدَن بوُلگن هَدَفِی هَم قَرشِیلِیک قِیلِیش، اوُلَرنِی قَرشِیسِیدَه جِبهَه لَه نِیب آلِیش، قاچِیش، بُو شاهدَن اوُ شاهگه سَکرَش وَ مَغلوُبِیَتگه اوُچرَه تِیشدَن عِبارَت.

 مَنَه بوُندَی مُناسَبَتلَرنِی بَرابَرِیدَه بِیزلَرنِینگ قَرَب تاماشَه قِیلِیب توُرِیشِیمِیز، حَقِیقَتدَه کِیلِیشوُنِی، بِیزنِینگ مَقصَدلَرِیمِیزنِی وَ آزادلِیگِیمِیزنِی اوُلِیمِینِی اَنگلَه تَه دِی. بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز قَنچَه لِیک مُخافِظَتگه، دِفاعگه، تَفَکُّرگه، تَدَبُّرگه اِیختِیاجلَرِی بوُلسَه، بِیزلَر هَم اَنَه اوُشَه مِقداردَه دِفاعگه اِیختِیاجِیمِیز بار، باشقَه لَرنِینگ تاماشَه بِین بوُلِیب سوُکوُت سَقلَه شِی، آشکار ظُلمنِی بِیر نَوِی وَ مَنَه بُو جاهِلِیَتنِی دَوام اِیتِیشِیگه راضِیلِیک بِیلدِیرِیش وَ “اَساسِی اوُچ اَبزارنِی” آنگلِی حَرَکَتِیدَگِی هَمراهلَرِینِی صَفِینِی بوُلغَش وَ بِیر “واحِد دَستوُرنِی” پَناهِیدَگِی “واحِد کوُچ”نِینگ وَحدَتِینِی، هَمدَه “اِینگ یَقِین واحِد مَقصَدنِی” قوُلگه کِیرِیتِیشنِی بَرابَرِیدَه توُسِیق اِیجاد قِیلِیش دِیمَکدِیر.

(دوامی بار……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (77- قیسم)

شُبهَه سِیز مَنشه بُو اَدَشِیشلَرنِی،بوُلغَه نِیشلَرنِی بوُلاغِینِی، مَنبَعسِینِی اِیککِی جایدَن کِیرَک بوُلَه دِی:

  • اوُلَرنِی بِیرِی مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی آرَه سِیدَه بوُلِیب، بَعضِی بِیر مُسُلمانلَر هَم بُو بِیلَن بوُلغَه نِیشگن وَ مَنَه بوُ اَدَشِیشلَرنِی اوُزلَرِی بِیلَن بِیرگه آلِیب کِیلِیشگن.
  • اِیککِینچِیسِی اوُزلَرِینِینگ هَمراهلَرِینِی اوُرتَه سِیدَه تَنقِید اوُصُولِینِی تَعلِیم بِیرِیشنِی وَ اوُز – اوُزِینِی تَنقِید قِیلِیشنِی مَدَنِیَتلِیلَشتِیرِیش بُویِیچَه جَماعَتلَردَگِی شوُرالَرنِی کَمچِیلِیگِیدوُر.

مَنَه شُو کِیچِیک شوُرالَر بَعضِی اوُرِینلَردَه جاهِل اَحزابلَر وَ گوُرُوهلَرگه اوُحشَب مُجاهِدلَر وَ مُبارِزلَرنِینگ اَرزِیمَس اِعتِراضلَرِیگه هَم زوُرَوانلِیک، قوُرقِیتوُچِی، تَحدِیدلِی رَوِیشلَر بِیلَن جَواب بِیرِیشگن، عاقِبَتدَه بُو اِیشلَر کوُپِینچَه مُجاهِدلَرنِینگ کوُنگلِینِی ساوُوب کِیتِیشِیگه، بِیر چِیتگه چِیقِیب آلِیشِیگه یاکِی تَفَرُّققَه، جُودا بوُلِیشگه،نَظَرنِی تِیکشِیرِیلِیشِیگه، یالغان چِیگرَه لَرنِی وُجُودگه کِیلِیشِیگه، هَمدَه اَنَه اوُشَنچَه کِیچِیک شوُرالَرنِینگ نامُوناسِب نَمُونَه لَرگه اَیلَه نِیشِیگه آلِیب کِیلدِی وَ ناتوُغرِی سُنَّتلَرگه پایدِیوار بوُلِیشدِی،نَتِیجَه دَه “شوُراوِی اِرادَه”گه وَ  بُو مِنطَقَدَگِی شوُرانِی هَمَّه جَرَیانِیگه، اوُنِی قوُل آستِیدَگِی مَجمُوعَه لَرگه جُودَه کَتتَه ضَربَه لَر اوُرِیلدِی وَ وَ حَتَّی فاجِیعَه لَرگه دوُچار قِیلدِی وَ نِهایَت اوُزِینِینگ طَبِیعِی اوُسِیشِی یوُلِیدَه قَدَم تَشلَب کِیتَه یاتگن وَ کِلَجَکدَه قُدرَتمَند، کوُچلِی اِنسانگه اَیلَه نِیشِی کِیرَک بوُلگن گوُدَکنِی نابوُد قِیلِیشدِی.

کِیچِیک جَماعَتلَردَگِی شوُرانِی کَمچِیلِیگِیگه تِیگِیشلِی بوُلگن باشقَه بِیر اوُرِین شوُکِی، مَنَه بُو شوُرالَرگه وَ “شوُراوِی اِرادَه” گه اوُزِینِی تابِع قِیلگن مُسُلمان، اَصلِیدَه حوُددِی یَنگِی دُنیاگه کِیلگن وَ پَروَرِیشگه، اِیختِیاط قِیلِیشگه، اوُسِیش وَ رِواجلَه نِیش اَسبابلَرِینِی مُهَیّا قِیلِیشگه اِیختِیاجِی بار، “اوُزِیگه اِعتِماد قِیلِیشگه ” وَ کَسَللِیکنِی،ضَعِیفلِیکنِی سَبَبلَرِیدَن اوُزاقلَه شِیشگه مُختاج بوُلگن وَ نَتِیجَه دَه آسایِیش وَظِیفَه لَرِیگه عَمَل قِیلِیشگه نِیازِی بار گوُدَککَه اوُحشَیدِی. “اوُزِیگه اِعتِماد قِیلِیش” عَقِیدَه دَن کِییِینگِی رَهبَرِیَتنِی بشرچَه شَکللَرِیدَه، تَنظِیماتدَه،عَمَلدَه وَ شُورانِینگ قوُل آستِیدَگِی مَجمُوعَه لَردَه وَحدَتنِینگ اِینگ کَتتَه عامِللَرِیدَن وَ ظاهِرِی اَبزارلَرِیدَن حِسابلَه نَه دِی.

شُورا وَحدَتنِی وَ “شوُراوِی اِرادَه” نِی حِفظ قِیلِیشلِیک وَ اوُنِی سَقلَب توُرِیش اوُچُون اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِی پَناهِیدَه کِیرَکلِی مَتِیرِیاللَرنِی جِددِی صُورَتدَه مُهَیّا قِیلِیشِی لازِم، عَمَلِی تَعلِیماتلَر وَ تَعلِیم بِیرِیش کارخانَه لَرِی آرقَه لِی تَجرِیبِی حالَتدَه، وَحدَتنِی وَ “شوُراوِی اِرادَه” نِی حِفظ قِیلِیشنِینگ ضَرُورلِیگِیگه اوُزِینِی قوُل آستِیدَگِی مَجمُوعَه لَرنِی تَرغِیب قِیلِیشِی وَ وَحدَتنِی، “شُوراوِی اِرادَه” نِی حِفظ قِیلِیش اوُچُون حِمایَه قِیلوُچِی چارَه لَرگه قوُل اوُرِیشِی کِیرَک.

سابِقوُنلَر، رَهبَرلَر وَ توُرلِی- هِیل شوُرالَر بوُگوُنگِی کوُندَه باشقَه دَورلَرگه قَرَگندَه شَرعِی اوُچ اَبزارنِی پَناهِیدَگِی اِتِّحادگه، مُشتَرَک عَمَللَرگه وَ “شوُراوِی اِرادَه” گه یَنَدَه کوُپراق اِیختِیاجلَرِی بار، شوُ نَرسَه نِی اوُلَرگه اِیسلَه تِیب اوُتِیش لازِمکِی، یَنَدَه کوُپراق تَفَرُّققَه، اَهلِی قِبلَه نِی وَ اوُلَرنِی پَیمانداشلَرِینِی اوُرتَه سِیدَگِی بِیر نِیچَه دَستَه لِیککَه سَبَب بوُلَه دِیگن اوُلَر تامانِیدَن عَمَلگه آشِیرِیلگن هَر قَندَی کَمچِیلِیکلَر، دَرحَقِیقَت جاهِلِیَت جِبهَه سِینِی مُستَحکَملَش بِیلَن بِیرگه بَرچَه مُسُلمانلَرنِی ضَعِیفلَشتِیرِیب تَشلَیدِی.

سابِقوُنلَر، رَهبَرلَر وَ توُرلِی- هِیل شوُرالَر شوُ نَرسَه نِی اوُنوُتمَسلِیکلَرِی کِیرَککِی، جاهِلِی جَمِیعیَتلَردَگِی غالِب تَفَکُّر وَ مَدَنِیَت جاهِلِیَتگه، نادانلِیککَه سوُیَنگن، مُبارَزَه قِیلوُچِیلَر توُرلِی- هِیل یوُللَر آرقَه لِی مَنَه بُو جاهِلِیَتنِی،نادانلِیکنِی بِیر قِیسمِینِی اوُزلَرِی بِیلَن بِیرگه آلِیب کِیلگن بوُلِیشلَرِی موُمکِین، اوُلَرنِینگ کوُپچِیلِیگِی مَنَه بُو جاهِلِی صِیفَتلَرگه اِیگه بوُلِیشلَرِی هَم اَصلِیدَه طَبِیعِی بِیر حالَت بوُندَن هَم کوُرَه طَبِیعیِراغِی شوُکِی،خَطالَر وَ عَقِیدَه وِی، مَدَنِی ناتوُغرِی فِکرلَر،عَقِیدَه وِی وَ فِکرِی صَحِیح دَلِیللَرنِی، حُجَّتلَرنِی اِرایَه بِیرِیش آرقَه لِی اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن اوُزاق مُددَت دَوامِیدَه بَرطَرَف قِیلِینَه دِی. مَنَه بُو جاهِلِی صِیفَتلَرنِی بَرطَرَف بوُلِیش مُددَتِی وَ کافِرلَرگه، مُنافِقلَرگه، سِکوُلارزَدَه لَرگه خاص بوُلگن بوُلغَه نِیشلَرنِینگ پاکلَه نِیش مُددَتِی، شَخصنِینگ اَخلاصِیگه، صَداقَتِیگه، دَرکِیگه وَ فَهمِیگه باغلِیق نَرسَه.

شوُنِینگ اوُچُون هَم مَنَه بُو دَستَه اَیتِیلگن صِیفَتلَردَن،بوُلغَه نِیشلَردَن قوُتوُلِیشِی اوُچُون زَمانگه، دَرَجَه مَه – دَرَجَه مَرحَلَه گه وَ اوُندَن هَم مُهِمراغِی اِیسَه تَنقِید قِیلِیش وَ اِسلامِی صَحِیح اوُزِینِی تَنقِید قِیلِیش اوُچُون آچِیق، آزاد، طَبِیعِی فَضاگه اِیختِیاجِی بار. چوُنکِی مَنَه بُو لایِیحَه نِی وَ اَنِیق، مُنسَجِم دَستوُرنِی اِجرا قِیلمَسدَن، بُو یوُلنِی باسِیب اوُتمَسدَن توُرِیب، یالغان جوُدا بوُلِیشلَرنِی وَ غَیرِی شَرعِی چِیگرَه لَرنِی یوُقاتِیب بوُلمَیدِی وَ نَتِیجَه دَه شَرعِی اوُچ اَبزارنِی پَناهِیدَگِی اَهلِی قِبلَه نِینگ “شوُراوِی اِرادَه سِی” گه ضَربَه اوُرِیلَه دِی، چوُنکِی مَنَه بوُندَن باشقَه حالَتدَه، تَفَرُّق اوُچُون نوُصحَه یازِیشلِیک،  « فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ»، مُوَفَّقِیَتسِیزلِیککَه، مُصِیبَتلَرگه،زَلِیللِیککَه باعِث بوُلَه دِی. اوُلَر بِیزلَرنِینگ بِیمار، بوُلغَنگن بِرادَرلَرِیمِیزدوُرلَر، اوُلَرنِی اَستَه – سِیکِینلییک بِیلَن وَ تَوحِید، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر،دِیلسوُزلِیک بِیلَن رِیجَه لَشتِیرِیلگن حالدَه، “شوُراوِی اِرادَه نِی” حِفظ  قِیلگن وَ تَفَرُّقدَن پَرهِیز قِیلگن صُورَتدَه شَرعِی اوُچ اَبزارنِی پَناهِیدَه دَرمان قِیلِیشِیمِیز کِیرَک.

(دوامی بار……..)