مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(138- قیسم)

آلتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِیگه باغلِیق بوُلگن سَواللَرنِی بِیر قِیسمِی.

 وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله وَ بَرَکاتُه

  1. اَلسَّلامُ عَلَیکُم : نِیمَه اوُچُون اُسامَه بِن لادِن وَ اَلقائِدَه آرَه لَرِیدَه کافِر وَ مُرتَدلَر هَم جایلَه شِیب آلگن مُسُلمانلَر یَشَیدِیگن دِیارلَردَه، عاددِی مُسُلمان حَلقِینِی اوُرتَه سِیدَه اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِینِی جائِز دِیب بِیلِیشمَیدِی، مَخصُوصاً ضِرار دِیب سَنَلگن مَسجِدلَردَه عَمَلگه آشِیرِیلَه دِیگن پارتلَه تِیشلَرگه، اِستِشهادِیَه لَرگه رُحصَت بِیرِیشمَیدِی؟ جَزاکُمُ الله خَیراً.

قَدرلِی دوُستلَر: جِهادنِی وَ اِسلامِی قوُراللِی جَنگنِی مَقصَدِی، اوُزِی بِیلَن بِیرگه بِینانِی قوُرِیلِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِیگن غَضَبنِی باشقَه رِیش وَ نَظارَت قِیلِیش، هِدایَت قِیلِیشدوُر، اوُ یِیر یوُزِینِی فَساد بوُلِیشدَن وَ بَرچَه آسمانِی شَرِیعَتلَرنِینگ عِبادَت قِیلِینَه دِیگن مَکانلَرِینِی وَ بَرچَه مَوجُوداتلَرنِی، کافِرلَرنِینگ شَررِیدَن وَ اوُلَرنِینگ اوُرِینسِیز غَضَبلَرِیدَن حِفظ قِیلَه دِی، اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِی هَم مَنَه بُو جِهادنِی بِیر قِیسمِی وَ کافِرلَرنِینگ رُوحِیَه سِینِی وَ اوُبُهَتِینِی خَراب قِیلِیش اوُچُون بِیر اَبزار وَ مُؤمِنلَرنِینگ رُوحِیَه سِینِی کوُچَیتِیرُوچِی وَ اِیمانلَرِینِی قُوَّتلَنتِیرُوچِی عامِل حِسابلَه نَه دِی، بوُ یاش یِیگِیتنِی، پادشاهنِی وَ اُحدُود اَصحابلَرِینِی داستانِیگه یاکِی کافِرلَرنِینگ لَشکَرِیگه رُوبَرُو بوُلِیب قالگن اِسلام لَشکَرِینِینگ یالغِیز عَسکَرِینِی قِیلگن حَملَه سِیگه اوُحشَیدِی. شوُنِینگدِیک اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِی ضَرُورَت حالَتِیدَه باشقَه هِیچ قَندَی چارَه قالمَه گن پَیتدَه، اِسلام لَشکَرِینِی رُوبَرُوسِیگه آشکارَه توُرِیب آلگن کُفر لَشکَرِینِی جِهازلَرِینِی نابوُد قِیلِیش اوُچُون بِیر واسِیطَه سَنَلَه دِی. بوُنگه مَجُوس لَشکَرِیدَگِی بوُگوُنگِی کوُندَگِی تَنکلَرنِی اوُرنِینِی بَجَرگن فِیللَرنِی اوُلدِیرِیش اوُچُون اِسلام عَسکَرلَرِینِینگ اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِی مِثال بوُلَه آلَه دِی.

آچِیق – آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِیدَگِی مَقصَد آشکاردِیر، یا رُوبَرُویِیمِیزدَه کافِرلَرنِینگ صَفِی جایلَشگن یاکِی قَرشِیمِیزدَه کافِرلَر تامانِیدَن اِیشغال قِیلِینگن دارُ الاِسلام اِیمَس، آچِیق وَ آشکار اَصلِی دارُ الکُفر توُرِیبدِی، اِیندِی اَگر مَنَه بُو اَصلِی دارُ الکُفردَه یاکِی کافِرلَرنِینگ لَشکَرِیدَه بِیرار مُسُلمان اوُلدِیرِیلَه دِیگن بوُلسَه، بُو یِیردَه مَسَلَه فَرق قِیلَه دِی، بُو یِیردَه باسقِینچِی کافِر یا مُرتَد مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَه حَربِی بَزَه قوُرگن یاکِی اوُنِینگ عَسکَرلَرِی مُسُلمانلَرنِینگ آرَه سِیدَن اوُتَه دِی وَ بِیر نِیچَه کافِرنِی، مُرتَدنِی اوُلدِیرِیش بِیلَن بِیر قَنچَه مُسُلمانلَرنِینگ جانِی هَم خَطَرگه توُشَه دِی وَ………

بِیرگِینَه مُسُلماننِینگ قانِینِی قَدر- قِیمَتِی مِینگلَب اوُلدِیرِیلِیشِی واجِب بوُلگن کافِرلَرنِینگ قانِیدَن کوُرَه بَلَندراق توُرَه دِی، مَگرَمکِی اِضطِرارِی حالَتدَه بوُلسَه وَ اوُنِی دَفع قِیلِیشلِیک یَنَدَه کوُپراق مُسُلمانلَرنِینگ اوُلِیمِیگه باعِث بوُلَه دِیگن مَجبُورِی حالَت بوُلسَه، بُو وَضِیعیَت فَرق قِیلَه دِی، مُسُلمانلَرنِینگ حاکِمِیَتِی وَ قَدرَتِی یوُقالِیشِیگه وَ ناموُسنِی،مالنِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ دِیارِینِی نابوُد بوُلِیشِیگه باعِث بوُلَه دِیگن اوُرِیندَه اوُندَن کوُز یوُمسَه بوُلَه دِی. اِیندِی اَگر مَنَه بُو باسقِینچِی اِیشغالگر کافِر وَ مَحَلِّی مُرتَد مَنَه بُو مَرحَلَه لَرنِی هَمَّه سِینِی باشِیدَن اوُتکَزگن وَ مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَن حُکمران بوُلِیب آلگن بوُلسَه نِیمَه بوُلَه دِی؟ بُو حالَتدَه کافِر وَ مُرتَدلَرنِی قوُلِیدَن نَجات بِیرِیش اوُچُون مُسُلمانلَرنِی اوُلدِیرَه سَنمِی؟ یاکِی مُسُلمانلَرنِی جانِی وَ ناموُسِینِی حِفظ قِیلگن حالدَه، جِهادنِی عُمُومِی، بوُتوُن حَلقنِی قَمرَب آلَه دِیگن یوُلِینِی پَیدا قِیلَه سَنمِی وَ مَنَه شوُ حَلقنِی یاردَمِی بِیلَن یَنَه قَیتَه دَن اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِی یوُلِیگه کوُرَه بِیرلَشگن اوُمَّتنِی تَشکِیل قِیلِیب، خارِجِی باسقِینچِی کافِرلَرنِی وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرنِی کِیتِیگَه یَحشِیلَب بِیر تِیپَه سَنمِی؟ 

سِیزلَر اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِینگِیز بُویِیچَه اَصلِی کافِرلَرنِی دِیارِی وَ اوُندَه ساکِن بُولگن کافِرلَر بِیلَن خارِجِی سِکوُلار کافِرلَر وَ مَحَلِّی مُرتَدلَر تامانِیدَن باسِیب آلِینگن اِسلامِی دِیارلَرنِی وَ اوُلَردَگِی مُسُلمان حَلقِینِی اوُرتَه سِیگه فَرق قوُیِیشِینگِیز کِیرَک. سِیزلَر رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم سِینگَه رِی مَنجَنِیقلَر یَعنِی بوُگوُنگِی کوُندَگِی بامبَه لَردَن کافِرلَرنِی دِیارلَرِیدَه فایدَه لَه نِیشِینگِیز موُمکِین، بوُلِیب هَم اوُلَر بِیزلَرنِینگ اوُستِیمِیزدَه اِینگ یامان بامبَه لَردَن فایدَه لَه نِیشگن، لِیکِن باسِیب آلِینگن مُسُلمانلَرنِینگ مِنطَقَه لَرِیدَه سِیز بُو اِیشنِی قِیلَه آلمَیسِیز. حوُددِی شوُ اِیشنِی بوُگوُنگِی کوُندَه سُورِیَه دَگِی قوُراللَنگن اِصطِلاح بوُیِیچَه جِهادِی گوُرُوهلَر، اَبُو قَتادَه فَلَسطِینِی وَ اَبُو بَصِیر طَرطوُسِیگه اوُحشَه گن مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز، عَقلِی کَم اِنسانلَرنِی فَتواسِیگه کوُرَه بِیر – بِیرلَرِینِی وَ باشقَه لَرنِی اوُستِیدَه عَمَلگه آشِیرِیشیَپتِی، اوُلَر اَلجَزائِردَگِی جَنگلَرگه اوُحشَب حَتَّی بِیر- بِیرلَرِینِی عائِلَه لَرِیگه وَ بالَه لَرِیگه هَم رَحم قِیلِیشمَه یَپتِی.

مَککَه نِی فَتحِی پَیتِیدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم “طُلوُب” ناملِی بِیر قوُدوُقنِی یانِیگه یِیتِیب کِیلَه دِیلَر وَ اوُ یِیردَه کوُچُوکچَه لَرِیگه سُوت بِیرَه یاتگن آنَه اِیتنِی کوُرَه دِیلَر، شوُندَه اوُ کِیشِی عَسکَرلَر اوُزلَرِینِینگ آتلَرِی وَ توُیَه لَرِی بِیلَن بِیلمَسدَن بُو اِیتنِی وَ بالَه لَرِینِی باسِیب کِیتِیشِیدَن قوُرقَه دِیلَر وَ بُو آنَه اِیتنِی بالَه لَرِی بِیلَن مُخافِظَت قِیلِیش اوُچُون جَعِیل اِبنِ سُراقَه رَضِیَ الله عَنهُ گه – بُو کِیشِی غَفّار قَبِیلَه سِینِی یِیتَکچِی کِیشِیلَرِیدَن بوُلِیب، پَیغَمبَرِیمِیز بُو کِیشِیگه نِسبَتاً دوُستلِیکلَرِینِی غَنِیمَتلَرنِی تَقسِیماتِی پَیتِی کوُرسَتگن اِیدِیلَر- دَستوُر بِیرَه دِیلَر وَ بُو اِیتنِی اِیختِیاط قِیلِیشنِی وَ لَشکَر اِیت بِیلَن اوُنِی بالَه لَرِیگه ضَرَر یِیتکَزمَسلِیگِینِی تَعیِینلَیدِیلَر.

مَنَه بُو مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز وَ عَقلِی کَم مُفتِیلَر مُسُلمانلَرنِینگ قانِی، عَیاللَرِی،بالَه لَرِی، قَرِیَه لَرِینِی اَنَه بُو آنَه اِیت بِیلَن اوُنِی کوُچوُکچَه لَرِینِی دَرَجَه سِیدَه هَم قَدرلَشمَیدِی. شُبهَه سِیز اوُلَر بُو اِیشلَرِی بِیلَن رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ یوُللَرِیدَن باشقَه یوُلدَن یوُرِیشیَپتِی.

اِیندِی سَوالِینگِیزنِی اوُچِینچِی قِیسمِیگه کِیلسَک: نِیمَه اوُچُون ضِرار حِسابلَنگن مَسجِدلَردَه اِستِشهادِیَه عَمَلِیاتلَرِینِی یاکِی پارتلَه تِیشلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشگه رُحصَت بِیرِیلمَیدِی؟

قَدرلِی دُوستِیم، حَتَّی اَگر مَنَه بُو مَسجِدلَر سِیز وَ بِیزنِی تَشخِیصِیمِیزگه کوُرَه اِیمَس – یاکِی دارُ الحَربلَردَه اوُرنَه شِیب آلِیب یَسَمَه فَتوا اِیشلَب چِیقَه رِیش کارخانَه لَرِینِی یوُلگه قوُیِیب آلگن کِیمسَه لَرنِی تَشخِیصِیگه کوُرَه هَم اِیمَس – بَلکِی اَلله تَعالَی نِی تَشخِیصِیگه کوُرَه وَ قُرآندَگِی آیَتنِی تَطبِیق قِیلِینگن حالدَه، بُو مَسجِدلَر ضِرار حِسابلَنسَه وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بُو حُکمنِی آدَملَرگه اِرایَه بِیرگن بوُلسَه لَر هَم، بَرِیبِیر مَنَه بُو مَسجِدلَرنِی اِیچِیدَگِی آدَملَرنِی قَتلِی عام قِیلِیشلِیک مُومکِین اِیمَس. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اِیچکِی پِینهان کافِرلَر وَ مُنافِقلَر تامانِیدَن قوُرِیلگه نِیگه اِیشانچلَرِی کامِل بوُلگن مَنَه بُو مَسجِدنِی نامازخان آدَملَرِی بِیلَن بِیرگه بوُزِیب تَشلَه دِیلَرمِی؟ یاکِی هَمَّه نِی مَسجِددَن چِیقَه رِیب یوُبارِیب اوُزلَرِی اِیگه بوُلگن حُکوُمَت قُدرَتِی وَ کامِل حُکمرانلِیکنِی واسِیطَه سِیدَه بُو مَسجِدنِی بوُزدِیلَرمِی؟

اَنَه اوُشَه ضِرار مَسجِدِینِی اِمامِی مُنافِقلَر جُملَه سِیدَن بوُلمَه گنلِیگِیدَن سِیزنِی خَبَرِینگِیز بارمِیدِی؟ بُو اِمام اَگرچِی نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت مَوجُود بوُلسَه هَم، حَتَّی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی شَخصِیَتلَرِی وَ اوُ کِیشِی بِیلَن بِیرگه اَنَه اوُشَنچَه قَدر قِممَتلِی صَحابَه لَر مَوجُود بوُلِیشِیگه قَرَمَسدَن مُنافِقلَر وَ اِیچکِی پِینهان کافِرلَر تامانِیدَن اَلدَه نِیب قالگه نِیدَن خَبَردارمِیسِیز؟

بُو یِیردَگِی باشقَه بِیر نوُقطَه شوُکِی، بُو مَسجِد مُنافِقلَر تامانِیدَن قوُرِیلگن اِیدِی، اَمّا سِیز اَیتَه یاتگن مَسجِدلَر مُؤمِنلَر تامانِیدَن قوُرِیلگن وَ اوُلَرنِینگ بَعضِیلَرِینِی عُمرِی بِیر نِیچَه اوُن یِیللَر آلدِینگِی دَورگه تِیگِیشلِی، اِیندِی سِیز عَصرلَردَن بوُیان نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی یوُقلِیگِی وَ اَنَه اوُشَنچَه خُرافاتلَر رِواجلَنگن وَ مُنافِقلَر، اوُلَمایِی سوُء، وَ اَئِمَّةُ المُضِلِّین وَ دُعاةُ عَلَی اَبوابِ جَهَنَّمنِی کِیرِیب کِیلِیشِی کِینگیگن مُسُلمانلَرنِینگ مَنَه بُو حالَتلَرِیدَه، مَسجِدلَرنِی فَقَطگِینَه اوُزِینگنِی یاکِی اوُزِینگ قَبُول قِیلگن مُلّالَرنِینگ توُغرِی یا ناتوُغرِی اِجتِهادِیگه وَ تَعوِیلِیگه کوُرَه، هِیچ قَندَی حُکُومَت قُدرَتِیگه وَ کامِل تَمکِینگه اِیگه بوُلمَه گن حالَتِینگِیزدَه، اَنَه اوُشَنچَه عَیالنِی، گوُدَکلَرنِی وَ یاشُو- قَرِینِی قَیسِی رُحصَت بِیلَن قَتلِی عام قِیلَه آلَه سِیز؟  بوُلِیب هَم اَلله تَعالَی چِیرکاولَرنِی، سِینَه گاگه لَر ، راهِبلَرنِینگ مَنَستِیرلَرِینِی پارتلَه تِیشدَن آچِیقچَه سِیگه مَنع قِیلگن بوُلسَه وَ جِهادنِی مَقصَدلَرِیدَن بِیرِی هَم مُسُلمانلَرنِینگ مَسجِدلَرِیدَن آلدِین بوُندَی مَکانلَرنِی حِفظ قِیلِیشدَن عِبارَت اِیکَه نِی تَعیِینلَنگن بوُلسَه؛ سِین قَیسِی رُحصَتنامَه بِیلَن اَلله نِی اوُیِینِینگ حُورمَتِینِی هَم جایِیگه قوُیمَیسَن وَ بِیر مُرتَد حَربِینِینگ حاضِر بوُلگه نِی سَبَبلِی، هَم اَلله نِی اوُیِینِی وَیران قِیلَه سَن وَ هَم هَر بِیرِینِینگ قانِینِی قَدر- قِیمَتِی کَعبَه دَن کوُرَه هَم یوُقارِیراق بوُلگن اوُنلَب نَمازخانلَرنِی اوُلدِیرَه سَن؟ اِیندِی سِین پارتلَتماقچِی بوُلَه یاتگن مَنَه بُو مَسجِد حَقِیدَه گه پِیرمَسَه هَم بوُلَه وِیرَه دِی؟!

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَککَه نِی فَتحِیدَن سُونگ وَ عَرَبِستان یَرِیم آرالِیدَگِی سِکوُلار کافِرلَرنِینگ پایتَختِیگه کامِل حُکمران بوُلگنلَرِیدَن کِییِینگِینَه مُشرِکلَرنِینگ بوُتخانَه لَرِینِی بوُزِیشگه دَستوُر صادِر قِیلگنلِیکلَرِینِی وَ بوُندَن آلدِین بُو نِیَتدَه هِیچ کِیمنِی جوُنَتمَه گنلِیکلَرِینِی بِیلَرمِیدِینگِیز؟ بوُلِیب هَم فَتحدَن آلدِین بُو اِیشنِی عَمَلگه آشِیرَه آلَردِیلَر، لِیکِن اوُ کِیشِی بوُ اِیش اَنَه بُو قَبِیلَه لَرنِینگ اَصلِی دُشمَن بِیلَن اِتِّحادِیگه وَ اَصلِی دُشمَننِی قُدرَتِیگه اِیضافَه بوُلِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی، دِیب فِکرلَه گنلَر، هِیچ قَیسِی بِیر دِیلسُوز قوُماندان مَنَه بُو آشکار خَطاگه قوُل اوُرمَیدِی. حَتَّی بَرچَه کافِرلَر آدَملَرنِی اوُزلَرِیگه مُخالِف قِیلِیب قوُیمَسلِیک اوُچُون دَرک قِیلگن مَنَه بُو تَکتِیکَه نِی نِیمَه اوُچُون سِیز دَرک قِیلمَیسِیز؟ نِیمَه اوُچُون رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ  اَساسِی سُنَّتلَرِیدَن کافِرلَر هَم فایدَه لَنَه بِیلِیشَه دِی، اَمّا سِیز بِیلمَیسِیز؟

اَنگلِیَه وَ اِیاردَه نِیَه وَ باشقَه دارُ الکُفرلَردَه ساکِن بوُلِیب آلگن مُفتِیلَرنِینگ، مَخصُوصاً آلِ سَعُودنِینگ اِیجَرَه گه آلِینگن مُفتِیلَرِینِینگ اَلداولَرِیگه توُغرِیدَن – توُغرِی بوُلمَسَه هَم اَلدَه نِیب قالگن عَزِیزلَرگه شوُنِی تَوصِیَه قِیلَه مَنکِی،اوُلَر اوُزلَرِیگه وَ عَمَللَرِیگه بِیر نَظَر تَشلَشسِین، اوُلَر اوُزلَرِینِی وَ باشقَه مُسُلمانلَرنِی باشِیگه قَندَی بَلالَرنِی آلِیب کِیلِیشیَپتِی، بوُلِیب هَم بُو اِیشنِی اِسلام نامِی بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیشیَپتِی؟

اِیندِی سِیزلَر رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ آنَه اِیتنِی وَ اوُنِی کوُچوُکلَرِینِی مُخافِظَت قِیلِیش بارَه سِیدَگِی رَفتارلَرِینِی مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز بِرادَرلَرِیمِیزنِینگ مُسُلمانلَر وَ اَهلِی قِبلَه گه نِسبَتاً رَفتارلَرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیب کوُرِینگلَرچِی؟

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(137- قسمت)

حَه، رَسُول الله صَلَّی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم توُغرِیدَن – توُغرِی اَلله نِی نَظارَتِی آستِیدَه بوُلگنلَر وَ مُسُلمانلَر اوُ کِیشِی اَلله نِینگ نَظَرِیگه تِیسکَه رِی اِیش قِیلمَسلِیکلَرِینِی یَحشِی بِیلِیشَردِی، اِیندِی رَسُول اَلله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن سُونگ مَنَه بُو نَظارَتنِی مَسئوُلِی وَ رَهبَرِیَتنِی باشقَه رِیش، مُسُلمانلَرنِینگ اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی زِمَّه سِیگه اوُتَه دِی، اوُنِی اَهلِی حَل  وَ عَقد شوُراسِی یا عالِم وَ مُتَخَصِّصلَرنِی وَ اوُلِی الاَمر شوُراسِی دِیب ناملَه نَه دِی.

بِیزلَر هِیچ قَندَی مُنافِق مَوجُود بوُلمَه گن حُدَیبِیَه پَیمانِیدَه وَ بَیعَتُ الرِّضواندَه بِیر نِیچتَه مُهِم نوُقطَه لَرگه دِققَت قِیلِیشِیمِیز کِیرَک:

  • اوُلَرنِی بِیرِینچِیسِی یا اِینگ مُهِمِی، مَنَه بُو رَهبَرنِینگ قَندَی سَیلَنگه نِیدوُر.
  • اِیککِینچِیدَن هَمَّه دَن کوُرَه آگاهراق وَ عالِمراق کوُچ مَنَه بُو رَهبَرِیَتنِی نَظارَت قِیلَه دِی وَ اَگر بُو رَهبَر بِیرار اِیشنِی قِیلسَه وَ اوُنِی اوُستِیدَگِی نَظارَتچِیلَر سُکوُت قِیلگن بوُلسَه لَر، بُو اَنَه اوُشَه رَهبَرنِی قِیلگن اِیشِی توُغرِی اِیکَه نِیگه دَلالَت قِیلَه دِی، چوُنکِی شوُ نَرسَه گه اِیشانچِیمِیز کامِلکِی، اَگر خَطا بوُلگه نِیدَه اوُنِی اوُستِیدَگِی نَظارَتچِیلَر سُکوُت سَقلَب توُرمَسدِیلَر. مَنَه بُو مُسُلمانلَرنِینگ بوُندَی رَهبَرگه قَنچَه لِیک اِیشانِیشلَرِینِی، اِعتِمادلَرِینِی مِعزانِینِی کوُرسَه تَه دِی.
  • اوِچِینچِیدَن مُؤمِنلَر اوُزلَرِی تَنِیگن مَنَه بوُندَی رَهبَرگه سَمع وَ طاعَه بِیلَن «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» نِی اَصلِیگه اِیرگه شِیشَه دِی وَ اَدَشگن، تَفرَقَه سالوُچِی حُکم چِیقَه رِیشلَردَن پَرهِیز قِیلِیشَه دِی وَ آسانلِیک  بِیلَن مُسُلمانلَرنِینگ بوُیرُوق وَحدَتِی وَ عَمَل وَحدَتِی سَقلَه نِیب قالَه دِی.

بوُ رَهبَرلَرِیگه نِسبَتاً سِیاسِی اِنتِظاملَردَه وَ مُعامَلَه قِیلِیش شِیوَه سِیدَه سابِیقوُنَ الاَوَّلوُنگه تابِع بوُلِیشنِی قَصد قِیلگن کِیشِیلَر اوُچُون مُناسِب نَمُونَه حِسابلَه نَه دِی:  وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ (توبه/100)

حَه،بِیزلَر فَقَط شَخصِی مَسَلَه لَردَه اِیمَس، هَمَّه نَرسَه دَه مُهاجِر وَ اَنصارلَردَن بوُلگن سابِقوُنَ الاَوَّلوُنگه اِحسان بِیلَن اِیرگه شِیشِیمِیز کِیرَک. اَلله گه اِیمان کِیلتِیرِیشدَن کِییِینگِی اِینگ مُهِم مَسَلَه، اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِی اِدارَه قِیلِیشنِی زِمَّه سِیگه آلگن وَ مُسُلمانلَر اوُچُون قَلقان وَظِیفَه سِینِی بَجَرَه یاتگن وَ حاضِرگِی وَضِیعیَتدَه فَرضِی عَین بوُلمِیش تَشقِی باسقِینچِی کافِرلَر وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرگه قَرشِی جِهادنِی باشقَه رِیب هِدایَت قِیلَه یاتگن رَهبَر بِیلَن عَلاقَه لَرِیمِیزنِی تَرتِیبگه سالِیشدَن عِبارَت. 

بِیزلَر سِیاسِی تَرتِیب بوُیِیچَه قوُیِیدَگِی نَرسَه لَرنِی اوُرگه نِیشِیمِیز کِیرَک، اَگر مَنَه بوُندَی رَهبَر دُشمَننِی بَرابَرِیدَه سُکوُت قِیلسَه یاکِی گاهِیدَه دُشمَننِی مَقتَسَه وَ تَمجِید قِیلسَه یاکِی دُشمَنگه اِیمتِیاز بِیرسَه وَ بوُنِی بَرابَرِیدَه سُکوُت سَقلَسَه، مُسُلمان رَهبَرِیَت تامانِیدَن توُتِیلگن بوُندَی اوُرِینلَرنِی قَرشِیسِیدَه تَسلِیم بوُلِیشلَرِی کِیرَک؛ چُونکِی رَهبَرِیَت اوُزِینِی اِیختِیارِیدَگِی شوُرا وَ اوُزِینِی اوُستِیدَگِی نَظارَت سَبَبلِی، مَوجُود وَضِیعیَتدَن وَ دارُ الاِسلامنِی کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیدَن جوُدَه هَم یَحشِی آگاه وَ مِنطَقَه وِی یا حَلقَرا وَضِیعیَتدَن، سِیاسِی شَرائِطدَن، جِهادنِی اوُمقِیدَن وَ دُشمَننِی خوُلقِی وَ طَبِیعَتِیدَن یَحشِی خَبَرداردِیر، جَنگ قِیلِینِیشِی صَلاحِیَتلِیمِی یا اوُت آچِیشنِی توُحتَه تِیش یَحشِیراقمِی یاکِی صُلح توُزِیب اِیمتِیاز بِیرِیش کِیرَکمِی، بُو بارَدَه جَمِیعیَتدَگِی هَر بِیر شَخصدَن وَ توُرلِی – هِیل گوُروُهلَردَن کوُرَه کوُپراق بِیلِیمگه اِیگه؟رَهبَرِیَتنِی اِیختِیارِیدَگِی اِجرائِی اِیشلَرنِی هَمَّه سِیدَه وَ باشقَه رُو وَحدَتِیگه وَ دَستوُر وَحدَتِیگه وَ عَمَل وَحدَتِیگه باغلِیق اِیشلَردَه هَم، حُکوُمَت سِیستِیمَه سِینِی قوُل آستِیدَگِی اِجراچِیلَر وَ بَرچَه مُؤمِنلَر رَهبَرنِی دَستوُرِیگه وَ تَشخِیصِیگه پایبَند بوُلِیشلَرِی لازِم.

حاضِردَه نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت قوُلَه گچ وَ شاهِیگرلِیککَه اَساسلَنگن اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَر یاکِی مُجاهِدلَر شُوراسِینِینگ واحِد مَجلِیسِی اوُنِی اوُرنِیگه کِیلگندَن کِییِینگِی جَوابلَر، تِیآرِیک وَ توُلِیق فِکرِی جَواب حِسابلَنمَیدِی، بِیزلَر اوُنِی تِیآرِیک وَ عَقِیدَه وِی جَوابلَرِینِی آلدِین اِرایَه بِیرگنمِیز، بِیر قَنچَه عَصرلَر آلدِین بُویُوک کِیشِیلَرِیمِیز بوُندَی جَوابنِی بِیرِیب بوُلِیشگن. نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت قوُلَه گندَن کِییِینگِی بِیزلَرنِینگ حاضِرگِی جَوابِیمِیز عَمَلِی جَوابدوُر؛ عَمَلِی یَعنِی بُو سُوز جُودَه کِینگ – قَمراولِی مَعنانِی اَنگلَه تَه دِی.

اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی تِیرِیلتِیرِیش وَ بُو بَیراقنِی قَیتَه دَن بَر‍‍‍‍پا قِیلِیشگه نِسبَتاً بِیزلَرنِینگ حَقِیقِی جَوابِیمِیز شوُندَی بِیر شَرائِطدَه موُمکِین بوُلَه دِیکِی، یِیتَرلِی مِقداردَگِی مُتَّحِد وَ بِیر مَقصَدگه، حَربِی قُدرَتگه، یِیتَرلِی اَندازَه دَه آوازَه گه اِیگه بوُلگن مُسُلمانلَر – بوُندَی مُسُلمانلَرنِی اَلله تَعالَی هَم یَحشِی کوُرَه دِی – اوُ یِیردَه توُپلَنگن بوُلِیشلَرِی کِیرَک، یِیر یوُزِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی یا مُجاهِدلَر شوُراسِینِی مَجلِیسِی آرقَه لِی وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر سَرِی کوُتَه رِیلِیش شَرائِطلَرِیگه کوُرَه بِیزلَرنِینگ بارلِیگِیمِیزنِی  سِیزِیشلَرِی لازِم.

بوُ اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیشلِیک بِیزلَرنِی وَ فِرقَه یِی ناجِیَه نِی قوُلِیدَن کِیلَه دِی، لِیکِن بُو نَرسَه شوُندَی حالَتدَه موُمکِین بوُلَه دِیکِی، بِیزلَر اوُزِیمِیزنِی اَنَه اوُشَه اَلله یَحشِی کوُرَه دِیگن مُتَّحِد جَنگچِیلَر جُملَه سِیگه قوُشگن بوُلِیشِیمِیز لازِم بوُلَه دِی. إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّاكَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌمَرْصُوصٌ(صف/4) اَلبَتَّه اَلله اوُزِینِینگ یوُلِیدَه گوُیا توُتَش بِنالَردِیک بِیر صَفگه تِیزِیلگن حاللَرِیدَه جِهاد قِیلَه دِیگن ذاتلَرنِی سِیوَر. وَ بِیزلَر قوُیِیدَگِی جَنگچِی مُؤمِنلَر جُملَه سِیدَن بوُلمَسلِیگِیمِیز کِیرَک:   يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ (صف/2) اِی مُؤمِنلَر،سِیزلَر نِیگه اوُزلَرِینگِیز قِیلمَیدِیگن نَرسَه نِی ( قِیلَه مِیز، دِیب) اَیتوُرسِیزلَر؟!  چوُنکِی اَلله تَعالَی بوُندَی جَنگچِی مُؤمِنلَردَن غَضَبلَه نَه دِی:  کَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ (صف/3) سِیزلَرنِینگ اوُزلَرِینگِیز قِیلمَیدِیگن اِیشنِی ( قِیلَه مِیز، دِیب) اَیتِیشلَرِینگِیز اَلله نَزدِیدَه اوُتَه مَنفوُر ( اِیشدِیر).  نِیمَه اوُچُون بُو یِیردَه جَنگچِی مُؤمِنلَر دِییِیلگن؟ چوُنکِی اَلله تَعالَی مُنافِقلَرگه قَرَب  يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا دِیب خِطاب قِیلمَیدِی وَ اوُلَر اَلله نِی نَزدِیدَه «يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ» حِسبلَه نِیشمَیدِی.

بوُتوُن جَهان اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی حَرَکَتِی وَ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت آلدِیدَه قُدرَتلِی بوُلِیشلِیک، بُو بِیزلَرنِینگ وَظِیفَه مِیز وَ قَرضِیمِیز سَنَلَه دِی. بُو اِیش اوُچُون بِیزلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تابِع بوُلِیش وَ جاهِلِی نَفرَتنِی بِیر چِیتگه اوُلاقتِیرِیش آرقَه لِی عَدالَت یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلِیشِیمِیز لازِم،  «وَلا يَجرِمَنَّكُم شَنَآنُ قَومٍ عَلىٰ أَلّا تَعدِلُوا ۚ اعدِلوا هُوَ أَقرَبُ لِلتَّقوىٰ»(مائده/8)  اَگر بِیزلَر مَنَه بُو مَرحَلَه دَن اوُتِیب آلسَک وَ تَکَبُّر آفَتلَرِیدَن اوُزِیمِیزنِی اوُزاقلَشتِیرسَک وَ دُشمَنشوُناسِی، دُشمَنلَرنِی دَرَجَه لَرگه اَجرَه تِیش بارَه سِیدَه پایبَند بوُلَه آلسَک وَ قُرآندَگِی آیَتلَرگه،رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ مَرحَمَت قِیلگن سوُزلَرِیگه اِعتِماد قِیلسَک – اوُ کِیشِی بُو اُومَّت گوُمراه بوُلمَیدِی وَ بُو اوُمَّت فَقَط وَ فَقَط اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی یوُلِی آرقَه لِی گوُمراه بوُلمَیدِی وَ بُو اوُمَّت اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِی کَنَلِیگه کوُرَه شَکللَه نَه دِی، دِیب مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَر – مَنَه بُو حالَتدَه اَهلِی کِتاب وَ شِبهِ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِینِی کوُزِی اوُزلَرِینِینگ مَنفَعَتلَرِینِی مُسُلمانلَرنِینگ مَنفَعَتلَرِی بِیلَن مُشتَرَک اِیکَه نِینِی کوُرَه باشلَیدِی، وَ بوُندَی شَرائِطدَه سِیزلَر فَقِیرلِیکنِی، اَمنِیَتسِیزلِیکنِی یوُقاتِیش وَ فَراوانلِیکنِی، اَمنِیَتنِی اِیجاد قِیلِیش وَ «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» نِی بوُگوُنگِی کوُندَه  یِیر یوُزِیدَه مُهَیّا قِیلِیش بوُیِیچَه بوُتوُن دُنیاگه قَرَب خِطاب قِیلَه آلَه سِیزلَر.

بِیزلَرنِینگ شَرِیعَتگرا وَ وَحدَتگرا حَرَکَتِیمِیز اَگر مُسُلمانلَر یَشَیدِیگن دِیارلَرنِی هَر قَندَی نوُقطَه سِیدَه ظاهِرِی قُدرَتگه اَیلَه نَه دِیگن بوُلسَه، اوُ شُوندَی قابِیلِیَتگه اِیگه بوُلَه دِیکِی، اوُ اوُتگن بِیر نِیچَه عَصرلَردَن سَکرَب اوُتِیب یَنَه قَیتَه دَن نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی وَ اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَه نَظَردَه توُتِیلگن عَدالَتنِی اِجرا قِیلَه آلَه دِی. بُو نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت قوُلَه گچ، اوُزلَرِینِینگ مَقصَدلَرِینِی رُویابگه چِیقِیشِینِی فِرقَه یِی ناجِیَه بِیلَن بِیرگه هَمراه بوُلِیشگه باغلِیق دِیب، فِکرلَیدِیگن بَرچَه مُسُلمانلَرگه وَ غَیرِی مُسُلمانلَرگه بِیرَه دِیگن بِیزلَرنِینگ حَقِیقِی، تَنها جَوابِیمِیز بوُلَه دِی.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(136- قیسم)

حَقِیقَتدَه رَهبَر رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ  وَسَلَّمدَن سُونگ شوُندَی بِیر کَنَل بوُلِیب، مُسُلمانلَرنِینگ اوُلَمالَرِی وَ اَهلِی حَل وَ عَقد شوُراسِی اوُنِی اوُشَه زَمان وَ مَکاندَگِی مُسُلمانلَر اوُچُون جَمِیعیَتدَگِی اِجرائِی وَ حُکوُمَتِی اِیشلَردَه اِسلام دِینِینِینگ قانوُنلَرِینِی بَیان قِیلِیش اوُچُون سَیلَیدِی، شُبهَه سِیز بوُندَی قانوُنلَرنِی بَیان قِیلِیش وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی قَندَی تَطبِیق قِیلِیش اوُچُون مَنَه بُو رَهبَر اِیختِیاج بوُلَه دِیگن شَرعِی عِلمگه بِیر قاضِی وَ مُجتَهِدنِی اَندازَه سِیچَه اِیگه بوُلِیشِی کِیرَک بوُلَه دِی، فَقَطگِینَه مَنَه بوُندَی واجِب شَرط بِیلَن مُسُلمانلَرنِینگ حاکِمِی وَ رَهبَرِی اوُزِینِی اَصلِی جایگاهِینِی قوُلگه کِیرِیتَه دِی. مَالایتِمُّ الوَاجُبُ إِلّابِهِ فَهُوَ وَاجِب”  بُو جایگاه مَنَه بوُندَی شَرطلَر آرقَه لِی قوُلگه کِیرِیتِیلَه دِی وَ مَنَه بُو شَرطلَر هَم واجِب بوُلَه دِی، مَگَرَم ضَرُورَت وَ اِضطِرارِی حالَتدَه واجِب بوُلمَسلِیگِی موُمکِین.

مَنَه بوُندَی شَرعِی کَنَللَرگه کوُرَه اوُزِینِی مَوجُود وَضِیعیَتِیدَه سَیلَنگن مَنَه بُو اَمِیرنِی وَ رَهبَرنِی حُکمِی بارَه سِیدَگِی مُسُلمانلَرنِینگ مَوجُود زَمانِی وَ مَکانِیدَگِی شَرائِط اوُچوُن اَلله نِی وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی دَستوُرلَرِی قوُیِیدَگِیچَه بوُلَه دِی، رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِیمَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ، وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ عَصَى اللَّهَ، وَمَنْ يُطِعِ الْأَمِيرَ فَقَدْ أَطَاعَنِي، وَمَنْ يَعْصِ الْأَمِيرَ فَقَدْ عَصَانِي”[1] “کِیمکِی مِینگه اِطاعَت قِیلسَه، اَلبَتَّه اوُ اَلله گه اِطاعَت قِیلِیبدِی. کِیمکِی مِینگه اِطاعَت قِیلمَسَه، اَلبَتَّه اوُ خُداگه اِطاعَتسِیزلِیک قِیلِیبدِی. کِیمکِی اَمِیرِیگه اِطاعَت قِیلسَه، مِینگه اِطاعَت قِیلِیبدِی. کِیمکِی اوُنِی اِطاعَتِیدَن باش تارتسَه، اَلبَتَّه اوُ مِینِی اِطاعَتِیمدَن باش تارتِیبدِی. ” صَحِیح بُخارِیدَه مَنَه بُو حَدِیثنِی دَوامِی باشقَه لَفظ بِیلَن کِیلتِیرِیلگن:  وَإِنَّمَا الإِمَامُ جُنَّةٌ يُقَاتَلُ مِنْ وَرَائِهِ وَيُتَّقَى بِهِ، فَإِنْ أَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَعَدَلَ فَإِنَّ لَهُ بِذَلِكَ أَجْرًا، وَإِنْ قَالَ بِغَيْرِهِ فَإِنَّ عَلَيْهِ مِنْهُ» اَلبَتَّه اِمام قَلقاندوُر. اوُنِی دِفاع قِیلِیشَه دِی وَ اوُندَن پَناه تاپِیشَه دِی. شوُندَی بوُلگچ اَگر اوُ خُدادَن قوُرقِیب عَدالَتگه اَمر قِیلسَه، مُکافاتگه سَزاوار بوُلَه دِی. وَ اَگر بوُنِی تِیسکَه رِیسِینِی اَمر قِیلسَه، گوُناهکار بوُلَه دِی.

اِیندِی اوُنگه اِطاعَت قِیلِیشلِیک اَلله وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه اِطاعَت قِیلِیشنِی اوُرنِیگه اوُتَه دِیگن وَ مُسُلمانلَر اوُچُون قَلقان حُکمِیدَه بوُلَه دِیگن مَنَه بُو اَمِیر وَ رَهبَر، مُسُلمانلَر اِیگه بوُلگن اوُزِیگه خاص زَمان وَمَکاندَگِی شَرائِطدَه، مُسُلمانلَرنِینگ مَوجُود وَضِیعیَتِینِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِینِی وَ مِنطَقَه وِی حَلقَرا شَرائِطنِی اِعتِبارگه آلگن حالدَه، شوُندَی حُکم وَ رَوِیشنِی اِرایَه بِیرِیشی موُمکِینکِی، مَنَه بُو حُکم وَ عَمَلنِی حِکمَتِی بِیزلَر اوُچُون رَوشَن بوُلِیشِی یا بوُلمَسلِیگِی یاکِی دُشمَننِینگ اِیچکِی وَ تَشقِی رُوحِی جَنگِی مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه تَفَرُّقنِی وَ زَلِیللِیکنِی اِیجاد قِیلَه دِیگن شُبهَه لَرنِی تَرقَه تِیشِیگه سَبَب بوُلِیشِی موُمکِین.

مَنَه بُوندَی حالَتدَه اِینگ مُهِم مَسَلَه  وَ نازِیک اِیش، رَهبَرنِینگ اوُچ اَبزاردَن بِیرِینِی یوُلِی آرقَه لِی سَیلَه نِیشِیگه باغلِیق بوُلَه دِی، اَگر مُسُلمانلَر اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی کَنَلِی آرقَه لِی وَ اِسلامِی شَرائِطگه کوُرَه فَقِیه وَ مُجتَهِد رَهبَرنِی سَیلَشگن بوُلسَه، مُسُلمانلَرنِینگ دِینِی، جانِی،ناموُسِی وَ مالِی وَ وَطَنِی اوُنِینگ قَندَی قَرار چِیقَه رِیشِیگه چَمبَرچَس باغلِیق بوُلَه دِی، اَلبَتَّه بوُ یِیردَه اوُنگه سَمع وَ طاعَه قِیلِینِیشِی کِیرَک، بِیزلَر دَلِیلِیدَن خَبَردار بوُلگن یاکِی بوُندَی سِیاسَتلَرنِی حِکمَتِیدَن  بِیزلَر بِی خَبَر بوُلگن تَقدِیردَه هَم؛ اِینگ مُهِم نَرسَه مَنَه بوُندَی رَهبَرنِی بَرابَرِیدَگِی بِیزلَرنِینگ عَمَلدَگِی وَحدَتِیمِیز وَ اِعتِمادِیمِیز حِسابلَه نَه دِی.

حُدَیبِیَه صُلحِیدَگِی پَیماننِی بَرابَرِیدَه مُؤمِنلَر بِیلدِیرگن مُناسَبَتنِی مِثال کِیلتِیرِیش آرقَه لِی – اوُلَرنِی آرَه سِیدَه مُنافِقلَر حاضِر بوُلِیشمَه گن – اَیتَه یاتگن سوُزلَرِیمِیزگه جان بَغِیشلَیمِیز: قُرَیش سِکوُلارِیستلَر بِیلَن توُزِیلگن حُدَیبِیَه پَیمانِیدَه اِینگ کَتتَه اِمتِیاز مُشرِک وَ سِکوُلار کافِرلَرگه بِیرِیلگه نِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز، حَتَّی رَهبَر بُو یِیردَه بَعضِی بِیر چِیکِینِیشلَرگه هَم رُحصَت بِیرگن اِیدِیلَر، اوُندَگِی بَندلَرگه کوُرَه مُسُلمانلَرنِینگ جُودَه کوُپ اِعتِقادلَرِی کوُرمَسلِیککَه آلِینَه دِی وَ بوُندَن تَشقَه رِی مَککَه دارُ الکُفرِیدَن مُهاجِر بوُلِیب کِیلِیشگه مُوَفَّق بوُلگن مُسُلمانلَرنِی یَنَه  قَیتَه دَن مُشرِک وَ سِکوُلار کافِرلَرگه قَیتَه رِیش بارَه سِیدَه هَم عَهد قِیلِینَه دِی.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قُرَیشلِیک مُشرِک وَ سِکوُلار کافِرلَرگه بِیرگن اِیمتِیازلَردَن بِیرِی،پَیماننامَه دَن بِسمِ الله کَلِیمَه سِینِی حَذف قِیلِیش وَ اَلله نِینگ رَحمَن وَ رَحِیم صِیفَتلَرِینِی اوُچِیرِیب تَشلَش بوُلگن اِیدِی.  رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم الله نِی صِیفَتِی حَذف قِیلِینِیشِینِی آرقَه سِیدَن اوُزلَرِینِینگ خُدانِی پَیغَمبَرِی صِیفَتِیدَگِی ناملَرِینِی هَم حَذف قِیلَه دِیلَر یاکِی جابان کوُردِی رَضِیَ الله عَنهُ نِی فَرزَندِی اَبُو بَصِیرنِی کافِرلَرنِی قوُلِیگه تاپشِیرَه دِیلَر یاکِی حَج وَ باشقَه نَرسَه لَرنِی یَرِیم یوُلدَه قالدِیرِیب قوُیِیش آرقَه لِی مَککَه دَگِی مُشرِک وَ سِکوُلار کافِرلَرگه اِیمتِیاز بِیرَه دِیلَر وَ آرتگه چِیکِینَه دِیلَر، بُو یِیردَه مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه تَرتِیبسِیزلِیکلَرنِی وَ تَفَرُّقنِی آلدِینِی آلَه دِیگن نَرسَه، اوُلَرنِینگ اِیمانِی وَ شَرعِی کَنَلگه کوُرَه سَیلَنگن رَهبَرگه نِسبَتاً اِعتِمادِی، اِیشانچِینِی مِعزانِی حِسابلَه نَه دِی، اوُلَر مَنَه بُو رَهبَرنِینگ اوُزِیدَن کوُرَه هَم یُوقارِیراقدَگِی ذات آرقَه لِی نَظارَت قِیلِینِیشِیگه اِیشانِیشَردِی، شوُنِینگ اوُچُون هَم اوُلَر بوُندَی رَهبَرگه نِسبَتاً اوُزلَرِینِی سَمع وَ طاعَه لَرِینِی اِعلان قِیلگن اِیدِیلَر.

(دوامی بار…….)


[1]أخرجه البخاري في الجهاد، باب يقاتل من وراء الإمام ويتقي به: 6 / 116،وفيالأحكام: 13 / 111،ومسلم في الإمارة – باب وجوب طاعة الأمراء في غير معصية برقم (1835) : 3 / 1466. والمصنف في شرح السنة: 10 / 69.)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(135- قیسم)

اَلبَتَّه کافِرلَر بِیلَن قَندَی مُعامَلَه قِیلِیشدَگِی بُو اوُزگه رِیشلَر هَم عاددِی بِیر نَرسَه ، چوُنکِی توُرلِی – هِیل زَمان وَ مَکانلَردَگِی مُسُلمانلَرنِینگ قُدرَتِی کَم یا کوُپ بوُلِیشِی موُمکِین، یاکِی مُشَخَّص مَقصَدلَرنِی قوُلگه کِیرِیتِیش اوُچُون مُسُلمانلَر اوُزلَرِی یَشَب توُرگن کوُننِی سِیاسِی شَرائِطِیگه وَ اوُشَه مِنطَقَه دَگِی طاغُوت حُکوُمَتلَرنِی توُتگن اوُرنِیگه وَ حَلقَرا شَرائِطگه مُناسِب حالدَه، اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی ثابِت اوُصُوللَرِیگه اِیرگه شِیش بِیلَن مَقصَدلَرِیگه یِیتِیش اوُچُون یَنگِی شِیوه لَردَن فایدَه لَه نِیشلَرِی هَم موُمکِین.

 آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، مَنَه بُو مَعدَندَن مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجِیگه مُناسِب حالدَه فایدَه لَه نِیلِیشِی کِیرَک بوُلگن پَیتدَه، اَلله نِی قانوُنِیدَه کِیلَه جَک یِیللَردَه قَندَی فایدَه لَه نِیش کِیرَکلِیگِی بارَه سِیدَه دَستوُرلَر بِیرِیب کِیتِیلگن دِیب فِکرلَب بوُلمَیدِی، یاکِی خاص بِیر مَکان وَ زَماندَگِی دَوردَه قوُللَنگن رَوِیشنِی یَنگِی کوُننِی اِیختِیاجلَرِی وَ اوُنِی مَکان وَ زَمانِیدَگِی شَرائِطِینِی حِسابگه  آلمَسدَن توُرِیب اَنَه اوُشَه رَوِیشنِی کِیلَه جَککَه نَمُونَه صِیفَتِیدَه اِرایَه بِیرِیب بوُلمَیدِی؛ بَلکِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر ثابِت اوُصُوللَرنِی تَنِیشتِیرِیش آرقَه لِی مَنَه بُو مَعدَندَن قَندَی قِیلِیب فایدَه لَه نِیشنِی – حَربِی اِیشلَر وَ تَرنسپارت، طِبِّیاتگه آئِد یاکِی بوُندَن باشقَه اِیشلَردَه – اوُچ اَبزارنِی کَنَلِیدَگِی اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی اِجتِهادِیگه تاپشِیرگن، مَنَه بُو اوُچ اَبزارنِی بِیرِی مُسُلمانلَرنِینگ مَوجُود وَضِیعیَتِیگه وَ کافِرلَرنِی جَمِیعیَتِیدَگِی مِنطَقَه وِی یا حَلقَرا شَرائِطِیگه مُناسِب حالدَه، مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه ماس رَوِیشدَه اوُزِینِی واحِد اِجتِهادِینِی اَمِیر وَ رَهبَرنِی تِیلِی آرقَه لِی مُسُلمانلَرگه اِرایَه بِیرَه دِی.

بُو یِیردَه اوُچ اَبزارنِی بِیرِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلگن رَهبَرِیَت قَلقانگه اَیلَه نَه دِی، هَر قَندَی اِیش بوُیِیچَه اوُنگه وَ اوُنِی حِمایَه سِی آستِیدَگِی تَشکِیلاتلَرگه یَعنِی اوُلِی الاَمر مُتَخَصِّصلَرِیگه مُراجَعَت قِیلِینِیشِی کِیرَک:  وَإِذَا جَاءهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُواْ بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُوْلِی الأَمْر مِنْهُم لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلاَ فَضْلُ اللّهِ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَتُهُ لاَتَّبَعْتُمُ الشَّیْطَانَ إِلاَّ قَلِیلاً ‏(نساء/83)  قَچان اوُلَرگه (جَنگگه کِیتگن مُسُلمان عَسکَرلَر حَقِیدَه ) تِینچلِیک یاکِی حَوفُو – خَطَر ( یَعنِی غَبَلَه یاکِی مَغلوُبِیَت) خَبَرِی کِیلسَه، اوُنِی یایِیب یُوبارَه دِیلَر. اَگر ( اوُلَر اوُزلَرِیگه کِیلگن خَبَرنِی هَر کِیمگه یایِیب یوُرمَسدَن) پَیغَمبَرگه یا اوُزلَرِیدَن بوُلگن باشلِیقلَرِیگه گِینَه یِیتکَزگَنلَرِیدَه اِیدِی، اوُنِی ( یَعنِی مَنَه بُو خَبَرنِی حَقِیقَتِینِی) بِیلماقچِی بوُلگن کِیشِیلَر اوُشَه لَردَن بِیلگن بوُلَر اِیدِیلَر. اَگر سِیزلَرگه اَلله نِینگ فَضلوُ مَرحَمَتِی بوُلمَسَه اِیدِی، ( یَعنِی اَلله اوُز مَرحَمَتِی بِیلَن سِیزلَرنِی اِیماندَن اوُستوُوار قِیلمَسَه اِیدِی) اَیرِیم کِیشِیلَردَن تَشقَه رِی هَمَّه نگِیز شَیطانگه اِیرگه شِیب کِیتگن بوُلَر اِیدِینگِیز.

شوُ نَرسَه اَنِیقکِی، سِیزلَر مَنَه بُو رَهبَرِیَتگه وَ اوُلِی الاَمر شوُراسِیگه قَنچَه لِیک اِعتِماد قِیلسَنگِیز،اوُلَرنِینگ دُشمَننِی بَرابَرِیدَگِی اوُزگه رُوچَن دِیپلامَه تِیکَه سِینِی مِعزانِیگه هَم شوُنچَه لِیک اِعتِماد قِیلَه سِیزلَر. مُسُلمانلَرنِینگ مَوجُود وَضِیعیَتِیگه وَ کوُندَه لِیک اِیختِیاجِیگه مُناسِب بوُلگن مَنَه بُو اوُزگه رِیشلَرنِی حِکمَتِینِی توُشوُنِیب یِیتَه سِیزلَرمِی یاکِی اَمنِیَتِی وَ جَهانِی مَسَلَه لَر کَبِی بُو اوُزگه رِیشنِی حِکمَتِینِی فَهملَه مَیسِیزلَرمِی، بوُنِی فَرقِی یوُق. نِیمَه اوُچُون رَهبَرِیَت مَدِینَه پَیمانِیدَه مَنَه شوُنچَه اِیمتِیازلَرنِی یَهُودِیلَرگه بِیرگه نِینِی یاکِی حُدَیبِیَه پَیمانِیدَه مُشرِکلَر وَ قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِیگه اَنَه اوُشَنچَه اِیمتِیازلَر بِیرگه نِینِی فَهملَیسِیزلَرمِی یا فَهملَه مَیسِیزلَرمِی، بُو مُهِم اِیمَس، اِینگ مُهِمِی سِیز رَهبَرِیَتگه مُتَخَصِّصلَرنِینگ اوُلِی الاَمر شوُراسِیگه بِیر قَلقان کَبِی اِعتِماد قِیلَه سِیزلَر، مَنَه شُو اِینگ مُهِم نَرسَه.

شوُنِینگ اوُچُون هَم شوُ نَرسَه گه دِققَت بِیلَن اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَککِی، اوُچ اَبزاردَن بِیرِی اوُچُون تَنلَنگن رَهبَرِیَت شَرعِی کَنَل آرقَه لِی تَنلَنگن بوُلِیشِی لازِم، چوُنکِی بِیزلَر دِینِیمِیزنِی وَ جانِیمِیزنِی، نامُوسِیمِیزنِی،آبرُویِیمِیزنِی،مالِیمِیزنِی وَ دُنیایِیمِیزنِی اوُنِی قوُلِیگه تاپشِیرَه مِیز، بُو دُنیا آخِیرَتِیمِیزنِی اِیکِینزارِی حِسابلَه نَه دِی، اوُ شوُندَی بِیر قَلقان بوُلِیشِی کِیرَککِی، اوُنِی پَناهِیدَه کافِرلَر وَ اوُلَرنِینگ کُفر قانوُنلَرِیدَن آماندَه بوُلِیشگه وَ اوُنِی آرتِیدَه توُرِیب جِهاد قِیلِیشگه اِمکان تاپَیلِیک. 

اِمامِی قُرطُبِی رَحِمَهُ الله 7 چِی هِجرِی عَصردَه بوُندَی رَهبَرِیَت حَقِیدَه اَیتَه دِیکِی: «أَنْ يَكُونَ مِمَّنْ يَصْلُحُ أَنْ يَكُونَ قَاضِيًا مِنْ قُضَاةِ الْمُسْلِمِينَ، مُجْتَهِدًا لَايَحْتَاجُ إِلَى غَيْرِهِ فِي الِاسْتِفْتَاءِ فِي الْحَوَادِثِ، وَهَذَا مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ»    “اوُنِی عِلمِی شوُ دَرَجَه دَه بوُلِیشِی لازِمکِی، اوُ مُسُلمان اوُمَّتِیدَگِی قاضِیلَردِیک قابِلِیَتگه اِیگه بُولسِین، بوُنِی کِیتِیدَن اوُ مُجتَهِد بوُلِیشِی هَم کِیرَک، یَعنِی اوُ باشقَه لَردَن فَتوا سوُرَب اوُتِیرمَسلِیگِی لازِم، مَنَه بُو نَرسَه لَرگه مُسُلمان اوُلَمالَرِینِی هَمَّه سِی اِتِّفاق قِیلِیشگن.”

یَعنِی تا یِتتِینچِی عَصرگه چَه بُولگن دَوردَه فِقه اوُلَمالَرِینِینگ اِسلامِی جَمِیعیَتنِی رَهبَرِی بارَه سِیدَگِی فِکرِی شوُ بوُلگن، اَگر بَعضِی فِقه اوُلَمالَرِی قوُیِیدَگِیلَرنِی اَیتگن بوُلسَه: اَگر رَهبَر یِیتَرلِی عِلمگه اِیگه بوُلمَسَه، یَعنِی دِیندَه اِجتِهاد قِیلِیش دَرَجَه سِیگه یِیتمَه گن بوُلسَه، اَمّا اِسلامِی مَذهَبلَردَن بِیرِی بوُیِیچَه مُجتَهِد دَرَجَه سِیگه یِیتگن بوُلسَه، اوُ رَهبَر بوُلَه آلَه دِی، بُو یِیردَه عُمُوماً اِضطِرار وَ ضَرُورَت سَبَبلِی بوُلَه دِی، ضَرُورَت حُکمِی سَبَبلِی مَنَه بُو تَنَزُّلگه راضِی بوُلِینَه دِی، بوُلمَسَم عاددِی حالَتدَه اِمامِی قُرطُوبِی بَیان  قِیلگه نِیدِیک مُسُلمانلَرنِینگ رَهبَرِی وَ اِمامِی فَقِیه مُجتَهِد بوُلِیشِی کِیرَک. اَگر شوُندَی بوُلمَیدِیگن بوُلسَه، هاحلَنسَه وَ هاحلَنمَسَه هَم، اِیرتَه یا کِیچ بوُلسَه هَم اوُلَمالَر بِیر طَبَقَه نِی تَشکِیل قِیلِیشَه دِی وَ حاکِملَر بِیر طَبَقَه نِی تَشکِیل قِیلِیشَه دِی، آلِ سَعُودگه وَ آلِ شَیخگه اوُحشَب اوُلَرنِینگ هَر بِیرِی اوُزِینِی فَضاسِیدَه سَیر قِیلِیب یوُرِیشَه دِی وَ مَسَلَه لَرگه بِیر هِیل نَظَر بِیلَن قَرَشَه دِی، بَشَرِیَتنِینگ بوُتوُن تَرِیخِی دَوامِیدَگِی هَر مَذهَبنِینگ اوُلَمالَرِی بِیر طَبَقَه گه وَ حاکِملَر هَم بِیر طَبَقَه گه اَجرَلگن حالَتدَه، بُو یِیر هَمِیشَه فَساد مَنبَعسِی بوُلگن. فِرعَوننِی دَورِیدَگِی بَلعَم بَعُورا طَبَقَه سِینِی تارتِیب ساسانِیلَر عَصرِیدَگِی رُوحانِیلَر وَ حاکِملَر طَبَقَه سِیگه چَه یاکِی نَصرانِیلَرنِینگ راهِبلَر طَبَقَه سِیگه یا یِیوراپَه دَگِی حاکِملَر طَبَقَه سِی بوُنگه مِثال بوُلَه آلَه دِی………..بوُ یَعنِی یوُمشاق وَ قوُپال سِکوُلارِیزمنِی بِیر نَوِی بوُلِیب مَذهَبِی تَعلِیماتلَر یُولِی آرقَه لِی آدَملَرنِی اَلدَش وَ فَرِیب بِیرِیش بِیلَن آذِیقلَنتِیرِیلگن. بُو نَرسَه دَن حاضِرنِی اوُزِیدَه مَحَلِّی مُرتَد سِکوُلارِیستلَر بوُتوُن جَهان باسقِینچِی سِکوُلار کافِرلَرِینِی حِمایَه سِی آستِیدَه مُسُلمان دِیارلَرِیدَه عُمُومِی سَفَربَرلِیک وَ عَوام حَلقنِی فَرِیب بِیرِیش اوُچُون فایدَه لَه نِیشیَپتِی.

دُشمَن مَنَه بُو اِیککِیتَه جِهازلَنگن طَبَقَه نِی تَشکِیل قِیلِیشگه مُوَفَّق بوُلگن پَیتِیدَه، اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن اوُلَمالَر حاکِملَر تامانِیدَن سُوئِستِفادَه قِیلِینَه دِی وَ عَمَللِی اوُلَمالَرنِی چِیتلَه نِیشِی بِیلَن مَیدان  اوُلَمایِی اَلرُّوَیبِضَه، عُلَمایِ سُوء ، الاَئِمَّهَ الْمُضِلِّینَ و دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ گه آچِیلَه دِی.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (134- قیسم)

آشکارَه کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیدَن یاردَم سوُرَشنِی هَم وَ مُشرِک،سِکوُلار کافِرلَردَن یاردَم سوُرَشنِی هَم، وَ جُودَه کوُپ اوُرِینلَردَه مُنافِقلَردَن یاردَم سوُرَشنِی هَم، اوُزلَرِینِینگ نَظارَتلَرِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی نَظارَتِی آستِیدَه، مَوجُود وَضِیعیَتگه مُناسِب حالدَه مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِیگه کوُرَه موُمکِین دِیب سَنَه گنلَر، اَمّا مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِی بوُلمَه گن وَ ضَرُورَت توُغیلمَه گن شَرائِطدَه اِیسَه، مَنَه بُو اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیدَن وَ مُشرِک سِکوُلار کافِرلَردَن حَتَّی اَگر اوُلَر مُسُلمانلَر بِیلَن اِتِّفاقداش بوُلِیب پَیمان توُزگن بوُلسَه هَم، مَنع قِیلگن بوُلِیشلَرِی هَم موُمکِین. مَثَلاً رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم بَدر جَنگِیدَه اِیشتِراک اِیتماقچِی بوُلگن مُشرِک کِیشِیگه قَرَب مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی:   ارْجِعْ فَلَنْ أَسْتَعِينَ بِمُشْرِكٍ، قَیتِیب کِیتَه وِیر، مِین هَرگِیز مُشرِکدَن یاردَم آلمَیمَن.

شُو یِیردَه دِققَت بِیلَن اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَک، مَنَه بُو زَمان وَ مَکاندَگِی اوُرِیندَه مُشرِکلَردَن یا سِکوُلارِیستلَردَن یاردَم سوُرَه مَسلِیک، کافِرلَر بِیلَن پَیمان توُزمَسلِیک کِیرَک دِیگن مَعنادَه اِیمَس، بَلکِی بوُ اوُرتَه مِیزدَه پَیمان توُزِیلگن کافِرلَردَن یاردَم آلمَسلِیک مَعناسِیدَه کِیلَه دِی.

اوُزِینگِیز بِیر تَصَوُّر قِیلِیب کوُرِینگلَر، مَککَه نِی فَتحِی بَدَر جَنگِیدَن بِیر نِیچَه یِیل اوُتگچ قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن پَیمان توُزگن سِکوُلار قَبِیلَه گه حَملَه قِیلِیشِینِی نَتِیجَه سِیدَه صادِر بوُلدِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن پَیمان توُزگن بَنِی خُزاعَه سِکوُلارِیستلَرِیگه قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ حَملَه قِیلِیشلَرِی، حُدَیبِیَه صُلحِینِی بوُزِیش دِیب حِسابلَنگن، بُو حادِیثَه مَککَه نِی فَتحِ بوُلِیشِی وَ عَرَب یَرِیم آرالِیدَگِی سِکوُلارِیستلَرنِینگ پایتَختِینِی قوُلَه شِیگه شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلَه دِی.

مَنَه بُو رَوِیشدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ  وَسَلَّم توُرلِی- هِیل کِیچکِینَه سِکوُلار وَ مُشرِک قَبِیلَه لَر بِیلَن هَم پَیمان توُزگنلَر  وَ  اوُ  کِیشِی پَیماندَگِی شَرطلَرگه ، پَیماننِی مُددَتِیگه دائِم رِعایَه قِیلگنلَر؛ حَتَّی تَوبَه سوُرَه سِی وَ مُشرِکلَردَن،سِکوُلارِیستلَردَن بَرائَت قِیلِیش، اوُلَرنِی اوُلدِیرِیش دَستوُرِی نازِیل بوُلگن پَیتدَه هَم، ِاسلامِی حُکوُمَت بِیلَن پَیمان تُوزگن مُشرِکلَر وَ سِکوُلارِیستلَرنِینگ دَستَه لَرِی، پَیمان مُددَتِی تَمام بُولگوُنِیگَه قَدَر مُسُلمانلَرنِینگ قوُراللِی جَنگلَرِیدَن مُستَثنا قِیلِینَه دِی.     إِلاَّ الَّذِینَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِکِینَ ثُمَّ لَمْ یَنقُصُوکُمْ شَیْئاً وَلَمْ یُظَاهِرُواْ عَلَیْکُمْ أَحَداً فَأَتِمُّواْ إِلَیْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ ‏(توبه/4) مَگَر (ِای مُؤمِنلَر)، سِیزلَر عَهد – پَیمان قِیلگن مُشرِک کِیمسَه لَر کِییِین (عَهدلَرِیدَن) بِیران نَرسَه نِی بوُزمَه سَه لَر وَ سِیزلَرنِینگ زِیانِینگِیزگه بِیراو بِیلَن هَمکارلِیک قِیلمَه سَه لَر، اوُ حالدَه اوُلَرنِینگ عَهدلَرِینِی بِیلگِیلَنگن مُددَتگه چَه توُلَه – توُکِیس یِیتکَه زِینگلَر! اَلبَتَّه، اَلله تَقوا قِیلگوُچِی ذاتلَرنِی سِیوَر.

 رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم عَلِی ِابِن اَبِی طالِبگه قَرَب مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: بَرائَت سوُرَه سِینِی آلدِی  آیَتلَرِینِی اوُزِینگ بِیلَن بِیرگه آلِیب بار وَ عِید قُرباندَه آدَملَر مِینادَه جَملَنگن پَیتلَرِیدَه اوُلَرگه اِعلان قِیل: هِیچ قَیسِی کافِر جَنَّتگه کِیرمَیدِی، کِیلَه سِی یِیلِی حَجدَه هِیچ قَیسِی کافِر جَنَّبتگه کِیرمَیدِی، کِیلَه سِی یِیلِی حَجدَه هِیچ قَیسِی بِیر مُشرِک جاضِر بُولمَیدِی، هِیچ کِیم یَلَنغاچ حالَتدَه خُدانِی بَیتِینِی طَواف قِیلمَه سِین وَ رَسُولِی خُدا بِیلَن پَیمان توُزگن کِیمسَه لَرنِینگ پَیمانِی اوُنِی مُهلَتِی آخِیرِیگه یِیتگوُنِیچَه مُعتَبَر سَنَلَه دِی.”

بُو یِیردَه بَنِی زَمرَه گه اوُحشَه گنلَر بِیلَن توُزِیلگن پَیماننِی مُددَتِی دائِمِی بوُلگنلِیگِی “دِینگِیزدَه صَدَف مَوجُود بوُلگوُنِیچَه”  مَا بَلّ بَحْرٌ صُوفَهً یاکِی اوُنگه مُعَیَّن مُددَت تَعیِین قِیلِینگنلِیگِی مُهِم اِیمَس،بَلکِی بُو یِیردَه مَنَه بُو پَیمانلَرنِینگ مُددَتِیگه وَ بَندلَرِیگه پایبَند بوُلِیش مُهِمدوُر.  أَوفُوا بِالعَهدِ إنَّ العَهدَ كانَ مَسئُولـاً (اسراء/34)  عَهدگه وَفا قِیلِینگلَر. زِیرا،عَهد – پَیمان (قِیامَت کوُنِیدَه) مَسئوُل بوُلِینَه دِیگن اِیشدِیر.

یَعنِی قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ پایتَختِی فَتح بُولگن پَیتدَه وَ سِکوُلارِیستلَرنِینگ عَرَبِستان یَرِیم آرالِیدَگِی حُکمرانلِیگِی خاتِیمَه تاپگن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر جَمِیعیَتنِی اوُستِیدَه اوُز حُکمرانلِیگِینِی باشلَه گن وَ جَمِیعیَتنِی مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَردَن پاکلَش جَرَیانِی باشلَنگن پَیتدَه هَم،رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن وَ اِسلامِی حُکوُمَت بِیلَن پَیمان توُزگن مُشرِک وَ سِکُولار کافِرلَر پَیمانلَرِینِی مُددَتِی تَمام بوُلگوُنِیچَه مَنَه بُو قِیرغِینلَردَن آماندَه بُولِیشَه دِی: «فَأَتِمُّوا إِلَیهِم عَهدَهُم إِلَی مُدَّتِهِم» (توبه/ 4)

بُو یِیردَه مُشَخَّص وَ اَنِیق بوُلگن نَرسَه شوُکِی، پَیماننامَه لَرنِی قائِدَه لَرِی وَ بُو پَیماننا مَه لَرنِینگ مُددَتِی مُسُلمانلَرنِینگ “مَوجُود وَضِیعیَتِی” وَ “کوُندَه لِیک اِیختِیاجِیگه” کوُرَه، فَقَطگِینَه اِسلامِی اوُمَّتنِی اَمِیرِی وَ رَهبَرِی تامانِیدَن تَعیِین قِیلِینَه دِی. آلدِین هَم اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک اوُمَّت هَم فَقَط وَ فَقَط اوُچ اَبزارنِی یوُلِیگه اَساساً تَشکِیل قِیلِینَه دِی: یاکِی نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت یاکِی اوُ مَوجُود بوُلمَسَه اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت، اَگر اوُ هَم مَوجُود بُولمَسَه اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت، اَگر اوُ هَم مَوجُود بُولمَسَه مُجاهِدلَرنِینگ واحِد مَجلِیسِی تامانِیدَن بوُ اوُمَّت شَکللَه نَه دِی وَ آخِیرگِی اِیلچِی یوُبارِیلگچ اِسلامِی دِیارلَردَه  مَنَه بُو اوُمَّتنِی تَشکِیل قِیلِیش اوُچُون اوُچ اَبزاردَن باشقَه یوُل یوُق، شوُنِینگ اوُچُون هَم تَرقاق گوُرُوهلَرنِینگ بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی کافِرلَر بِیلَن توُزگن پَیمانلَرِی شَرعاً دوُرُست بوُلمَیدِی وَ اوُ فَقَط مُسُلمانلَرنِی گوُمراه قِیلِیب بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی کافِرلَرنِی قوُلِیدَه بِیر اَبزارگه اَیلَنتِیرَه دِی خالاص.

اِیندِی مَنَه بُو اوُمَّتنِی رَهبَرِی – اوُ قَیسِی سَطحدَه بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر – اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اَصلِی وَ ثابِت اوُصُوللَرِینِی نَظَرگه آلِیب، بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی وَ اِیچکِی مَوجُود وَضِعیَتگه مُناسِب حالدَه، مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِینِی حِسابگه آلِیب مَنَه بُو پَیمانلَرنِی مُددَتِی وَ قاِئدَه لَرِی قَندَی بوُلِیشِینِی تَعیِین قِیلَه دِیگن تَنها مَرجَع حِسابلَه نَه دِی. بُو یَعنِی دِیپلامَه تِیکَه اوُزگه رُوچَن بُولَه دِی، دِیگه نِیدُور، مُسُلمانلَر مَنَه بُو اوُزگه رِیشلَرنِی اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی کَنَلِی وَ اوُنِی اوُچ کَنَلِینِینگ رَهبَرِیَتِیدَن آلِیشلَرِی لازِم، بُو توُغرِیدَن – توُغرِی هَر بِیر مُؤمِننِینگ  «سَمِعنا وَ اَطَعنا» سِیگه باغلَنگن.

چُونکِی دِیپلامَه تِیکَه وَ کافِرلَر بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیش رَوِیشِی تِیمِیر مَعدَنِی کَبِی ثابِت اوُصُوللَرگه اِیگه بوُلسَه هَم، لِیکِن اوُ اوُزِینِی مَقصَدلَرِیگه یِیتِیش اوُچُون زَمان وَ مَکاننِی اوُزگه رُوچَن شَرائِطِیگه مُناسِب حالدَه، بِیر نِیچَه اوُزگه رِیشلَرنِی تَجرِیبَه قِیلِیب اوُتکَه زَه دِی، بِیرگِینَه مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون اوُشَه زَمان وَ مَکاندَگِی مَوجُود وَضِیعیَتگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه مُناسِب توُرلِی- هِیل رَوِیشلَردَن فایدَه لَه نِیشلَرِی هَم موُمکِین.

یَعنِی تِیمِیر مَعدَنِی ثابِت بوُلگن تَقدِیردَه هَم، مَکان وَ زَماننِی اوُزگه رُوچَن شَرائِطِیگه وَ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرگه مُناسِب حالدَه، فایدَه لَه نِیش زَمِینَه سِیدَه بِیر نِیچَه اوُزگه رِیشنِی تَجرِیبَه قِیلِیشی موُمکِین، یَعنِی شوُنِی اَیتِیشِیمِیز موُمکِینکِی، تِیمِیر مَعدَنِی قوُللَنِیلَه دِیگن صاحَه لَردَه اوُزگه رُوچَن حُصوُصِیَتگه اِیگه، اوُ ثابِت وَ مُطلَق اِیمَس. .

اِسلامِی دِیپلامَه تِیکَه هَم بِیرِینچِی پَیغَمبَرنِی زَمانِیدَن بوُیان،مَخصُوصاً رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی زَمانلَرِیدَن تا قِیامَت کوُنِیگه چَه، زَمان وَ مَکاندَگِی اوُزگه رِیشلَرگه وَ مَوجُود وَضِیعیَتگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه مُناسِب حالدَه – اوُصُوللَرنِی حِفظ قِیلِیب – مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِینِی بَرطَرَف قِیلِیش بوُیِیچَه جوُدَه کوُپ اوُزگه رِیشلَرنِی باشِیدَن اوُتکَزَه دِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِیگه وَ مَوجُود وَضِیعیَتگه جَواب بِیرگن وَ حاضِردَه هَم جَواب بِیرَه دِی.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (133- قیسم)

مَدِینَه یَهُودلَرِیگه بِیرِیلگن اِمتِیازلَر وَ کافِرلَرنِینگ اِیلچِیلَرِیگه وَ هَیئَتلَرِیگه بِیرِیلگن اِمتِیازلَر، مَخصُوصاً حُدَیبِیَّه صُلحِیدَه قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِیگه بِیرِیلگن اِیمتِیازلَر، بوُلَرنِینگ هَمَّه سِی اَصلِی اوُچاقنِی یَککَه لَش وَ مَککَه دَگِی اِیلاننِی باشِینِی ضَعِیفلَشتِیرِیش بارَه سِیدَگِی رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ دِیپلامَه تِیکَه رَوِیشلَرِیدَگِی اِینگ یارقِین نَمُونَه لَر حِسابلَه نَه دِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو اِیشلَر آرقَه لِی بِیر طَرَفدَن باشقَه مُشرِک وَ کافِرلَرنِینگ مَککَه دَگِی سِکوُلارِیستلَرنِینگ مَرکَزِی حُکوُمَتِی بِیلَن اِتِّفاقداش بوُلِیشلَرِیگه توُسقِینلِیک قِیلگنلَر، باشقَه تاماندَن اِیسَه اوُ کِیشِی قوُللَرِیدَن کِیلگنچَه وَ اِمکانِی بارِیچَه باشقَه کافِرلَرنِی قُرَیشنِینگ مَرکَزِی حُکوُمَتِینِی قَرشِیسِیدَه اوُزلَرِیگه اِتِّفاقداش صِیفَتِیدَه اوُشلَب توُرِیشنِی هاحلَه گنلَر، بُو یَعنِی اوُزِینِی قُدرَتِینِی کوُپَیتِیرِیش وَ اوُلکَن دُشمَننِی بَرابَرِیدَه اوُلکَن قُدرَتنِی کَسب قِیلِیش دِیمَکدِیر.

حَتَّی اَگر کافِرلَرنِی اَصلِی دُشمَنگه قَرشِی اوُزلَرِینِی جِبهَه سِیدَه اِتِّفاقداش قِیلَه آلمَه گن بوُلسَه لَر، اوُلَر بِیلَن تَجاوُز قِیلمَسلِیک وَ حَربِی حَرَکَتلَرنِی توُحتَه تِیش بارَه سِیدَه قَرارداد اِمضالَردِیلَر. اَگرچِی بُو نَرسَه اِسلامِی حُکوُمَتنِی قُدرَتِینِی کوُپَیتِیرمَسَه هَم، قُدرَتگه اِیگه بوُلگن بِیر دُشمَننِی باستِیرِیلِیشِیگه باعِث بوُلَر وَ اَصلِی دُشمَننِی قُدرَتِینِی کوُپَه یِیشِیگه مانِع بوُلِیب حِذمَت قِیلَردِی.

حَه، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیرگن اِمتِیازلَرِینِی بَرابَرِیدَه اِمتِیاز هَم آلگنلَر. کافِرلَر وَ دُشمَنلَرنِی مُسُلمانلَرنِی جِبهَه سِیگه اِتِّفاقداش قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِی قُدرَتِینِی کوُپَیتِیرِیش وَ اَصلِی دُشمَننِی قُدرَتِینِی کَمَیتِیرِیش بِیلَن بِیر اِمتِیاز آلسَه لَر، باشقَه تاماندَن بِیردَملِیکنِی قَبوُل قِیلمَیدِیگن دُشمَنلَرنِی باستِیرِیش وَ اوُلَر بِیلَن تَجاوُز قِیلمَسلِیک بارَه سِیدَه قَرارداد اِمضالَش بِیلَن اِیسَه اِسلامِی حُکوُمَت اوُلَرنِی دَستِیدَن آماندَه بوُلگن وَ هَم اوُلَر اَصلِی دُشمَنگه قوُشِیلِیب کِیتِیشمَه گن وَ اَصلِی دُشمَننِی قُدرَتِینِی کوُپَیتِیرِیشمَه گن بُولَه دِی. هَر قَندَی حالَتدَه هَم رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیرگن اِمتِیازلَرِینِی بَرابَرِیدَه اِمتِیاز آلگنلَر هَم، مَنَه بُو نَرسَه جوُدَه مُهِم سَنَلَه دِی.

مَنَه بُو سِیاسَتنِی اوُلکَن مَقصَدلَرِیدَن بِیرِی، کافِرلَرنِینگ صَفِینِی عُمُومِی صُورَتدَه بُولِیب تَشلَش وَ مُشرِک، سِکوُلار کافِرلَرنِینگ صَفِینِی خاص صوُرَتدَه مَیدَه لَش وَ اَصلِی دُشمَننِی اَجرَه تِیب قوُیِیش وَ یَرِیم آرالدَگِی سِکوُلارِیستلَرنِینگ مَرکَزِی حُکوُمَتِیگه قَرشِی واحِد جِبهَه نِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش وَ توُرلِی- هِیل جِبهَه لَرنِی وُجُودگه کِیلِیشِینِی آلدِینِی آلِیشدَن عِبارَت بوُلگن اِیدِی. حاضِردَه بوُ سِیاسَتگه جُودَه کوُپ بِرادَرلَرِیمِیز اِعتِبار بِیرِیشمَیدِی، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی سُنَّتلَرِیگه قَرشِی اِیش قِیلِیش اوُلَر اوُچُون مادَه گه، حَتَّی فَحرلَه نِیشگه اَیلَه نِیب قالدِی. 

عاددِی حالدَه اَگر مُسُلمانلَرنِینگ قُدرَتِی دُشمَننِی قُدرَتِی بِیلَن کوُزلَنگن مُناسِب دَرَجَه گه یِیتگن پَیتِیدَه، قائِدَه بوُیِیچَه مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَر یا مُسُلمان بوُلِیشلَرِی کِیرَک یاکِی مُسُلمانلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشلَرِی کِیرَک، اوُلَر اوُچُون اوُچِینچِی یُولنِی اوُزِی یوُق، اَمّا اَگر اِضطِرارِی وَ ضَرُورَت حالَتِیدَه مُسُلمانلَر قُدرَت جِهَتِیدَن اَصلِی دُشمَننِی قَرشِیسِیدَه تَنگلِیککَه توُشِیب قالگن بوُلسَه چِی؟   الضرورات تبيح المحظورات .

حَه، بِیزلَر آلدِین اِضطِرارِی وَ ضَرُورَت حالَتِیدَه جانِیمِیزنِی سَقلَب قالِیش اوُچُون موُمکِین بوُلگن اوُرِینلَر یاکِی باشقَه دوُچ کِیلِیشِی موُمکِین بوُلگن مَیدَه اوُرِینلَر حَقِیدَه کوُپ مَرتَه مَطلَبلَرنِی اِیشِیتگنمِیز، ضَرُورِی وَ غَیرِی عاددِی حالَتلَردَه شوُندَی اِیشلَرگه قوُل اوُرَه مِیزکِی، عاددِی حالَتدَه هَرگِیز بُو اِیشنِی قِیلمَه گن بوُلَردِیک، دُنیاوِی حَیاتدَگِی مَنَه بُو اِیشلَرنِی هَمَّه سِی اِسلامِی حُکوُمَتنِی وَ مُسُلمان اوُمَّتِینِی مَوجُودِیَتِینِی سَقلَب قالِیش وَ اوُنِی حِفظ قِیلِیشدَن کوُرَه پَستراق دَرَجَه دَه توُرَه دِی، اَگر اوُرنِی کِیلگندَه وَ اِضطِرارِی حالَتدَه مَنَه بُو قائِدَه لَردَن فایدَه لَه نِیلسَه، بُو جوُدَه هَم عاددِی حَتَّی ضَرُورِی هَم حِسابلَه نَه دِی.

مَنَه بُو اِضطِرارِی حالَتدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَقصَدلَرِیگه یِیتِیش اوُچُون اَنَه بُو مُشرِکلَرنِی وَ سِکوُلارِیستلَرنِی هَمراه قِیلِیشلِیکنِی اوُشَه زَماندَگِی جَمِیعیَتنِینگ اِیختِیاجِی وَ ضَرُورَتِی دِیب بِیلگنلَر، مُشرِک  وَ سِکوُلارِیستلَرنِی اوُستِیدَن مَنَه بُو اِضطِرارِی حالَت کوُتَه رِیلمَه گوُنچَه حَتَّی مالِیَه وِی مَسَلَه لَرنِی توُلاوِی بِیلَن – الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ صِیفَتِیدَه – اوُندَن بِیر اَبزار اوُرنِیدَه فایدَه لَنگنلَر، اوُلَر بِیلَن بِیرگه اَصلِی دُشمَنگه قَرشِی واحِد جِبهَه نِی تَشکِیل قِیلگنلَر وَ اوُلَر بِیلَن پَیمان توُزگنلَر.

اَوَّلگِی دَوردَن باشلَب رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم یَهُودِیلَرگه قوُشِیمچَه اوُ یِیردَگِی مُشرِکلَر بِیلَن هَم اِتِّفاقداش بوُلَه دِیلَر، اوُلَردَن بِیرِی مَدِینَه دَه توُزِیلگن پَیمان اِیدِی:  هِیچ قَیسِی بِیر مُشرِک قُرَیشلِیکنِی مالِی وَ جانِیگه پَناه بِیرِیشگه  یا بِیر مُؤمِنگه قَرشِی قُرَیشلِیکنِی حِمایَه قِیلِیشگه حَققِی یوُق. بوُنِی کِیتِیدَن یَهُودِیلَر بِیلَن توُزِیلگن پَیماننِی شَرطلَرِی هَم ذِکر قِیلِینَه دِی.

بوُندَن تَشقَه رِی عَرَب یَرِیم آرالِیدَگِی سِکوُلارِیستلَرنِینگ مَرکَزِی حُکوُمَتِی بَنِی بَکرنِی سِکوُلار قَبِیلَه سِی بِیلَن مُتَّحِد بوُلگن پَیتِیدَه، اِسلامِی حُکوُمَت هَم سِکوُلار قَبِیلَه بوُلمِیش خوُزاعَه بِیلَن مُتَّحِد بوُلدِی، اَلبَتَّه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بوُندَن تَشقَه رِی باشقَه سِکوُلار قَبِیلَه لَر بِیلَن هَم مَککَه دَگِی سِکوُلارِیستلَرنِینگ مَرکَزِی حُکوُمَتِیگه قَرشِی مُتَّحِد بوُلگن اِیدِیلَر، مَثَلاً:

– تَجاوُز قِیلمَسلِیک بارَه سِیدَه جُهَینَه قَبِیلَه سِی بِیلَن توُزِیلگن پَیمان.  بُو قَبِیلَه بِیرِینچِیلَردَن بوُلِیب رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ اِسلامِی حُکوُمَتلَرِی بِیلَن پَیمان توُزِیش اوُچُون اوُزِینِی هَیئَتِینِی جوُنَتگن قَبِیلَه لَردَن بِیرِی بوُلگن. اوُلَر بِیلَن توُزِیلگن پَیمانگه کوُرَه، اوُلَر هَم مُسُلمانلَر بِیلَن وَ هَم کافِرلَر بِیلَن بِیر هِیل عَلاقَه قِیلِیش وَ هِیچ کِیمنِی حِمایَه قِیلمَسلِیک حُقوُقِیگه اِیگه اِیدِیلَر. اِسلامِی حُکوُمَتنِینگ مَنَه بُو دَرَجَه دَه پَیمان توُزِیشگه راضِی بوُلِیشِی نِهایَتدَه مُهِم نَرسَه حِسابلَه نَه دِی.

– یاکِی هِجرِی اِیککِینچِی یِیلدَه بَنِی مَدلَجنِینگ سِکوُلارِیستلَرِی وَ مُشرِکلَرِی بِیلَن توُزِیلگن تَجاوُز قِیلمَسلِیک حَقِیدَگِی پَیمان.[1]

          –  یاکِی هِجرِی اِیککِینچِی یِیلدَه بَنِی زَمرَه نِینگ مُشرِکلَرِی وَ سِکوُلارِیستلَرِی بِیلَن توُزِیلگن پَیمان: اوُ قَراردادنِی شَرطلَرِی قوُیِیدَگِیلَردَن عِبارَت اِیدِی: 

بِسْمِ اللهِ الرّحْمَنِ الرّحِیمِ. هَذَا کِتَابٌ مِنْ مُحَمّدٍ رَسُولِ اللهِ لِبَنِی ضَمْرَهَ، فَإِنّهُمْ آمِنُونَ عَلَى أَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ، وَأَنّ لَهُمْ النّصْرَ عَلَى مَنْ رَامَهُمْ إلّا أَنْ یُحَارِبُوا فِی دِینِ اللهِ مَا بَلّ بَحْرٌ صُوفَهً، وَإِنّ النّبِیَّ إذَا دَعَاهُمْ لِنَصْرِهِ، أَجَابُوهُ…[2] “بوُ بَنِی زَمرَه نِینگ مُحَمَّد رَسُولِی خُدا بِیلَن توُزگن پَیمانِی، بُو طائِفَه نِی مالِی وَ جانِی اَمنِیَتدَه بوُلَه دِی وَ “دِینگِیزدَه صَدَف بار بوُلَر اِیکَن” بُو طائِفَه مُسُلمانلَرنِینگ یاردَمِی وَ حِمایَتِیدَن بَهرَمَند بُولَه دِی، مَگرَمکِی اوُلَر اِسلام دِینِیگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشسَه بوُندَی بوُلمَیدِی، شوُنِینگدِیک اَگر پَیغَمبَر اوُلَرنِی یاردَمگه چَه قِیرسَه، اوُلَر مُسُلمانلَرگه یاردَم بِیرِیشلَرِی کِیرَک.”

بُو یِیردَه بِیزلَرنِینگ بَعضِی بِرادَرلَرِیمِیزنِی خَطا قِیلِیشلَرِیگه سَبَب بوُلَه دِیگن نوُقطَه لَردَن بِیرِی شُوکِی، اوُلَر کافِرلَر بِیلَن پَیمان توُزِیش یا وَحدَتگه اِیرِیشِیشنِی “کافِرلَردَن یاردَم سوُرَش”مَسَلَه سِیگه اَرَه لَشتِیرِیب یوُبارِیشَه دِی. مَدِینَه دَگِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ اِسلامِی حُکوُمَتِی یَهُودِی کافِرلَر بِیلَن توُزگن پَیمانِیدَگِی بَندلَردَن بِیرِیدَه قوُیِیدَگِیلَرنِی اوُقِیمِیز، “مَدِینَه دَگِی آدَملَر بِیگانَه لَر بِیلَن جَنگ قِیلگن تَقدِیردَه یَهُودِیلَر وَ مُسُلمانلَر جَنگنِی وَ دِفاعنِی حَزِینَه سِینِی بِیرگه لِیکدَه توُلَه شَه دِی”، مَنَه بُو اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی حَقِیدَگِی نَرسَه؛ سِکوُلار وَ مُشرِک طائِفَه حِسابلَنگن بَنِی زَمرَه بِیلَن توُزِیلگن پَیمانگه اِعتِبار بِیرِیلسَه هَم، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:   وَإِنّ النّبِیَّ إذَا دَعَاهُمْ لِنَصْرِهِ، أَجَابُوهُ، اَگر پَیغَمبَر اوُلَرنِی یاردَمگه چَه قِیرَه دِیگن بوُلسَه، اوُلَر مُسُلمانلَرگه اِجابِی جَواب بِیرِیشلَرِی وَ مُسُلمانلَرگه یاردَم بِیرِیشلَرِی کِیرَک.

(دوامی بار……)


[1]السیرة النبویه، ج۲، ص۴۳۳./ الطبقات، ج۲، ص10

[2]روض الأنف ۲/ ۵۸ زرقانی ۱/ ۴۵۶٫

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (132- قیسم)

حُدَیبِیَه صُلحِی وَ اوُنِی کِیتِیدَن کِیلگن حُدَیبِیَه پَیمانِینِی آشکار فَتحِیدَن آلدِینگِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ مَنَه بُو غَلَبَه سِی، توُرلِی- هِیل دَولَتلَرگه وَ مَدِینَه نِی اَطرافِیدَگِی، هَمدَه عَرَبِستان یَرِیم آرالِیدَگِی توُرلِی- توُمَن قَبِیلَه لَرگه اِیلچِیلَرنِی جوُنَه تِیشگه اوُحشَه گن فَتحلَرنِی وَ غَلَبَه لَرنِی دَروازَه  سِی بوُلِیب حِذمَت قِیلگن، جوُدَه کوُپ مُسُلمانلَر حَیبَر وَ مَککَه نِی فَتحِینِی آشکار غَلَبَه وَ فَتح دِیب حِسابلَه گن حالدَه، مَنَه بُو مُهِم دِیپلامَه تِیکَه نِی وَ لایِیحَه نِی پِیسَند قِیلِیشمَیدِی، اوُلَر توُغرِیدَن – توُغرِی اِیککِی یِیلدَن سوُنگ صادِر بوُلگن مَککَه فَتحِیگه وَ نَصر سوُرَه سِیگه سَکرَب اوُتِیب کِیتِیشَه دِی، اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیمِی:   إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ * وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا(نصر/1-2) مَنَه بُو اوُرِینسِیز سَکرَش وَ آشکار فَتحگه اِعتِبار بِیرمَسلِیک، کوُپراق مَنَه بُو اوُرِینلَرگه نِسبَتاً جاهِل بوُلگنلِیکلَرِی وَ مُتَخَصِّص بوُلمَه گنلِیکلَرِی سَبَبلِیدُور، اَصلِیدَه اِیسَه بُو اوُرِینلَر جِهادنِینگ وَ اِسلامِی حَرَکَتنِینگ اِینگ آغِیر قِیسمَتِینِی تَشکِیل قِیلَه دِی، بوُنِی سَبَبِی هَر نَرسَه بوُلگن تَقدِیردَه هَم بُو توُغرِی اِیش بوُلَه آلمَیدِی.

مَنَه بُو آشکار فَتح هَمَّه گه شوُ نَرسَه نِی کوُرسَه تِیب بِیرَه دِیکِی، اَگرچِی رَهبَرلَر اوُزلَرِینِینگ شایِیستَه اِیکَنلِیکلَرِینِی اِیسسِیق وَ قوُراللِی جَنگنِی هِدایَت قِیلِیش بِیلَن کوُرسَه تِیب بِیرِیشسَه هَم، اَمّا اوُلَرنِینگ یوُقارِی اَهَمِیَتِی وَ لَیاقَتلَرِینِی چوُققِیسِی اَسلَحَه نِی قُدرَتِی بِیلَن حِمایَت قِیلِینَه دِیگن دِیپلامَه تِیکَه وَ یوُمشاق جَنگدَه کوُرِینَه دِی، اوُ حَتَّی اَسلَحَه نِی هَم باشقَه رِیب نَظارَت قِیلَه دِی، هِدایَت قِیلَه دِی، بوُندَن تَشقَه رِی اَسلَحَه اوُلَرنِی نَظارَت قِیلِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی.

مَنَه بُو آشکار فَتحدَه اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  لِیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ. یَعنِی مَنَه بُو آشکار فَتح جِهاد وَ عِبادَت مَسَلَه سِینِی اَساسِی قِیسمِی وَ پایدِیوارِی حِسابلَه نَه دِی، اوُ اوُزِی بِیلَن بِیرگه آلِیب کِیلَه دِیگن ثَمَرَه لَر وَ بَرَکاتلَر بِیلَن بِیرگه عَوفگه وَ کِیچِیرِیمگه باعِث بوُلَه دِی. بوُندَن تَشقَه رِی قَلب قُوَّتِی وَ آرامِیش “سَکِینَة” اوُچُون اَبزارلَردَن بِیرِی سَنَلَه دِی، اوُ اِنساندَن ناتِینچلِیکنِی، وَحشَتنِی، شُبهَه نِی، اِیککِیلَه نِیشنِی اوُزاقلَشتِیرَه دِی.

بِیر نَرسَه نِی بِیلِیشِینگِیز جوُدَه هَم عَجایِیب بُولَر اِیدِی، اَلله تَعالَی سوُزلَه یاتگن مَنَه بُو آشکار فَتح،کوُپراق کافِرلشر بِیلَن آلِیب بارِیلَه دِیگن دِیپلامَه تِیکَه گه وَ یوُمشاق، رُوحِی جَنگگه تِیگِیشلِی بوُلِیب، اوُندَه مُنافِقلَر حاضِر بوُلِیشمَیدِی. اَلله تَعالَی بُو فَتحدَن آرتدَه قالِیب کِیتگن مَنَه بُو قالدِیقلَرنِی «الْمُخَلَّفُونَ » نامِی بِیلَن ناملَیدِی، بُو قالدِیقلَرنِی فِکرِیچَه مُؤمِنلَر قُرَیش سِکوُلارِستلَرِینِی قوُلِی بِیلَن نابوُد بوُلِیشلَرِی کِیرَک اِیدِی. مُسُلمانلَرگه قَرشِی رُوحِی جَنگنِی عامِلِی بوُلگن مَنَه بُو مُنافِقلَرنِی اَلله تَعالَی بوُندَی بَرَکاتلِی جَنگگه وَ نِعمَتگه قوُشمَه گنلِیگِی هَم عاددِی بِیر نَرسَه. چوُنکِی اوُلَر نَجَسدوُرلَر وَ اَلله تَعالَی مَنَه بوُ پَلِیدلَر بِیلَن بَیعَت هَم قِیلمَیدِی وَ اوُلَردَن راضِی هَم بوُلمَیدِی.

اَلله تَعالَی حُدَیبِیَه پَیمانِیدَگِی مَنَه بُو آشکار فَتحدَه اِیشتِراک اِیتوُچِیلَرگه قَرَتَه مَرحَمَت قِیلگن پَیتِیدَه:  «یَدُ اللهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ» یَعنِی: مُنافِقلَردَن حالِی بوُلگن مَنَه بُو بَیعَت بِیرُوچِیلَر اَصلِیدَه جَمِیعیَتنِینگ شَرعِی رَهبَرِی بوُلمِیش رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی اوُزلَرِیگه بَیعَت بِیرِیشمَه گن، بَلکِی اوُلَر اَلله تَعالَی گه بَیعَت بِیرِیشگن، اَلله تَعالَی مَنَه بُو جَماعَتدَن راضِی اِیکَه نِینِی آچِیق – آیدِین اِعلان قِیلَه دِی:   لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِی قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکِینَةَ عَلَیْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحاً قَرِیباً ‏(فتح/18)  ( اِی مُؤمِنلَر)، دَرحَقِیقَت اَلله مُؤمِنلَردَن – اوُلَر دَرَخت آستِیدَه بِیزگه بَیعَت قِیلَه یاتگن وَقتلَرِیدَه – راضِی بوُلدِی. بَس، اوُ ذات اوُلَرنِینگ دِیللَرِیدَگِی نَرسَه (صَداقَت وَ وَفا)نِی بِیلِیب، اوُلَرنِی سَکِینَت – آرام آلَه دِیگن کوُپدَن – کوُپ اوُلجَه لَر بِیلَن مُکافاتلَه دِی.

حَه ، مُسُلمانلَر مَنَه بُو آشکار فَتحنِی قوُلگه کِیرِیتگچ، اَلله تَعالَی اوُلَرنِی یَقِین فَتح بوُلمِیش حَیبَر فَتحِی، کَتتَه راغِی مَککَه – عَرَب یَرِیم آرالِیدَگِی سِکوُلار کافِرلَرنِینگ پایتَختِی – فَتحِی بِیلَن مُکافاتلَه دِی. عَرَبِیستان یَرِیم آرالِیدَگِی سِکوُلار کافِرلَرنِینگ پایتَختِی فَتح بوُلگچ، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ 9 چِی هِجرِی یِیلدَگِی هِیلمَه – هِیل قَبِیلَه لَرگه نِسبَتاً دِیپلامَه تِیکَه سِی کُوزگه کوُرِینَرلِی دَرَجَه دَه اوُسدِی. حوُددِی شوُ یِیلِی 30 دَن آرتِیق هَیئَتلَر یَرِیم آرالدَگِی توُرلِی- هِیل قَبِیلَه لَردَن رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم گه بَیعَت بِیرِیش اوُچُون کِیلِیشدِی، اوُلَرنِینگ اَکثَرِی نَصرانِیلَر وَ یَهُودِیلَر وَ مَجُوسِیلَردَن عِبارَت بوُلگن. اَلبَتَّه اوُلَرنِی آرَه سِیدَه بوُلَردَن تَشقَه رِی مُشرِک وَ سِکوُلار قَبِیلَه لَرهَم بار اِیدِی.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم کافِرلَرنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی یوُلِیدَه هَمراه قِیلِیش اوُچُون – جَنگدَن آلدِین وَ کِییِین – توُرلِی – هِیل گوُرُوهلَر بِیلَن آلِیب بارِیلَه دِیگن دِیپلامَه تِیکَه  وَ سِیاسِی رَفتاردَه اِیککِی شِیوَه دَن فایدَه لَنگن اِیدِیلَر:

  1. اوُلَردَن بِیرِی مُذاکَرَه اِیدِی: اِیختِلافنِی حَل قِیلِیش اوُچُون اِینگ توُغرِی یوُللَردَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی. بِیرِینچِی وَ اِیککِینچِی عَقَبَه دَه یَسرِیبلِیک سِکوُلار آدَملَرنِینگ وَکِیللَرِی بِیلَن آلِیب بارِیلگن مُذاکَرَه گه اوُحشَش، یاکِی قُرَیش سِکوُلارلَرِینِینگ مَخصُوص اِیلچِیسِی بوُلمِیش سُهَیل اِبنِ اَمر بِیلَن آلِیب بارِیلگن مُذاکَرَه، تَرِیخِی حُدَیبِیَه صُلحِیدَگِی قَرارداد یاکِی ثَقِیف (طائِف) دَن کِیلگن وَکِیللَر بِیلَن آلِیب بارِیلگن مُذاکَرَه وَ حُمَیر پادشاهلِیگِینِی اِیلچِیلَرِی بِیلَن آلِیب بارِیلگن مُذاکَرَه وَ بوُندَن باشقَه 70 دَن آرتِیق هَیئَتلَرنِی وَکِیللَرِی  بِیلَن اوُتکَه زِیلگن مُذاکَرَه لَر مِثال بوُلَه  آلَه دِی.
  2. کافِرلَر وَ مُخالِفلَر بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیش بُویِیچَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم فایدَه لَنگن اِیککِینچِی رَوِیش، حُکم قِیلِیش وَ قاضِیلِیک بوُلگن. بُو رَوِیشدَه هَر اِیککِی تامان تَنلَه گن شَخصگه اِیختِلافنِی حَل قِیلِیش اوُچُون رَوِیش وَ یُولنِی کوُرسَه تِیش اِیختِیارِی بِیرِیلَه دِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بَنِی قُرَیظَه یَهُودِیلَرِی مَسَلَه سِی بُویِیچَه حوُددِی شُو رَوِیشدَن فایدَه لَنگنلَر. عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب هَم صَفَّین جَنگِیدَه حوُددِی شوُ حُکم چِیقَه رِیش رَوِیشِیدَن فایدَه لَنگن اِیدِیلَر.

 بوُندَن تَشقَه رِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اَصلِی کافِرلَر بِیلَن آلِیب بارگن دِیپلامَه تِیکَه لَرِیدَه اِیلچِیلَرنِی مُحافِظَت قِیلِیشگه اَلاهِیدَه اِعتِبار بِیرگنلَر. بُو نَرسَه اوُشَه دَوردَگِی بوُتوُن دُنیانِینگ سِیاسِی قُدرَتگه اِیگه بوُلگن کِیشِیلَرِی تامانِیدَن قَبوُل قِیلِینگن اِیدِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مُسَیلَمَه یِی کَذّابنِی اِیلچِیلَرِی حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: ” اَگر اِیلچِینِی اوُلدِیرمَسلِیک قانوُنِی بوُلمَه گندَه ، مِین سِیزلَرنِی بوُینِینگِیزنِی اوُزِیب تَشلَه گن بوُلَردِیم”. 

دُشمَن بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیش بوُیِیچَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّمنِینگ تَشقِی سِیاسَتلَرِیدَگِی قِیررَه لَردَن یَنَه بِیرِی، کافِرلَرنِی اوُرتَه سِیدَه اِتِّفاقداشلَرنِی جَلب قِیلِیش وَ مُخالِف کوُچلَرنِی مَیدَه لَش بوُلگن اِیدِی، بُو اوُصُول بِیلَن مُخالِف کوُچلَرنِینگ اِسلامِی حُکوُمَتنِینگ دُشمَنلَرِی بِیلَن اِتِّفاقداش بوُلِیشلَرِیگه توُسقِینلِیک قِیلِینگن وَ دُشمَننِی کوُچلَرِینِی عَظَمَتِینِی مَیدَه لَب تَشلَنگن. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم کافِرلَرنِی مُذاکَرَه گه تارتِیب آلِیب کِیلِیش وَ قَرارداد اِمضالَش اوُچُون هَر قَندَی کِیلِیشُولَردَن وَ مُشتَرَک نوُقطَه لَردَن اوُنوُملِی فایدَه لَنگنلَر.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (131- قیسم)

مَنَه بُو حالَتدَه بَعضِیلَر مُخالِف تامان بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیشدَه اَساسنِی قوُراللِی جَنگگه باغلِیق دِییِیشَه دِی، بَعضِیلَر اِیسَه اَساسنِی دَعوَتگه باغلَب قوُیِیشَه دِی وَ جِهاد هَمِیشَه دَعوَتدَن کِییِینگِی اوُرِیندَه بُولگن، دِییِیشَه دِی،اَمّا اَصلِی حَقِیقَت شوُکِی، تَرِیخگه نَظَر تَشلَیدِیگن بوُلسَک، دَعوَت وَ قوُراللِی جَنگنِی اَساسِینِی “قُدرَتنِی مِعزانِی” تَعیِینلَه گن وَ حاضِردَه هَم تَعیِینلَیدِی.

مَثَلاً اَگر مُسُلمانلَر اِیراننِی یا رُومنِی یاکِی باشقَه قَبِیلَه لَرنِی اِسلامگه دَعوَت قِیلسَه لَر وَ اوُلَر قَبوُل قِیلمَه گن تَقدِیردَه، اَگر مُسُلمانلَر قُدرَتگه اِیگه بوُلمَه گنلَرِیدَه اوُلَرگه قَرشِی قوُراللِی جَنگ قِیلَه آلِیشَرمِیدِی؟ اَلبَتَّه یُوق. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قوُشنِی دَولَت وَ قَبِیلَه لَرگه قَچان نامَه آرقَه لِی دَعوَت قِیلگنلَر وَ قَچان قوُراللِی جَنگ آلِیب بارِیلدِی – بوُلِیب هَم بِیر نِیچَه مَرتَه دَعوَت قِیلِینگن اِیدِی – اِیندِی مَنَه بُو دَولَتلَر وَ قَبِیلَه لَرگه قَرشِی جَنگ قِیلِیش عُمَر اِبنِ خَطّابنِی وَ عُثمان اِبنِ عَفّاننِی دَورِیگه کِیلِیب مُیَسَّر بوُلمَه دِیمِی؟ بُو یَعنِی اَصلِی تَعیِین قِیلوُچِی اَساسنِی مُسُلمانلَرنِینگ “حَربِی قُدرَتِی” تَشکِیل قِیلَه دِی. 

مَنَه شوُندَی قُدرَتنِی حِمایَه سِی آستِیدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم کافِرلَر بِیلَن قِیلگن عَلاقَه لَرِیدَه، دِیپلامَه تِیکَه سِیدَه عُمُومِی وَ ثابِت،دائِمِی اوُصُولدَن فایدَه لَنگن اِیدِیلَر، اوُ کِیشِی اِسلامِی حُکوُمَتنِینگ کَتتَه سِیاسَتِیدَگِی چارچوُپنِی شَکللَنتِیرگنلَر. اوُصُول قوُیِیدَگِیلَر: 1- تَوحِید وَ دَعوَتنِی اَصلِی، 2- اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اَصلِی حاکِمِیَتِی،3- اَمنِیَتنِی تَعمِینلَشنِی اَصلِی، 4- نَفِی سَبِیلنِی وَ عِزَّتنِی وَ اِسلامِی باشقَه رُونِی اَصلِی، 5- اوُزَرا رَفتارنِی اَصلِی، 6- عَهدگه وَفا قِیلِیش وَ قَراردادلَرنِی، پَیمانلَرنِی حوُرمَت قِیلِیشنِی اَصلِی.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو اوُصُوللَرنِی رِعایَت قِیلِیش وَ اوُلَرنِی نَظَرگه آلِیش بِیلَن بِیرگه، اوُزلَرِی کافِرلَر بِیلَن آلِیب بارگن دِیپلامَه تِیکَه لَرِیدَه تَوحِدنِی اَصلِیگه وَ نُبُوَّتنِی، مُشتَرَک نوُقطَه لَرنِی اِعلان قِیلِیشگه سوُیَنگلَر.

بَرچَه مُسُلمان وَ کافِر اِنسانلَرنِینگ اوُرتَه سِیدَگِی مُشتَرَک نوُقطَه لَر  «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» آچلِیکنِی یوُقاتِیش  اِقتِصادِی فَراوانلِیکنِی آلِیب  کِیلِیش وَ قوُرقوُنِی یوُقاتِیب اَمنِیَتنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشدوُر، جوُدَه کوُپ اِنسانلَر مُقابِل طَرَفنِی عَقِیدَه سِینِی نَظَرگه آلمَه گن حالدَه، مَنَه بُو مُشتَرَک نوُقطَه لَرگه دِققَتنِی قَرَه تِیشَه دِی. بوُندَن تَشقَه رِی اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی بِیلَن اوُرتَه دَه باشقَه مُشتَرَک نوُقطَه لَر مَوجُود، اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:

قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ (آل عمران/64) اَیتِینگ (اِی مُحَمَّد): “اِی اَهلِی کِتاب ( یَعنِی یَهُودِی وَ نَصرانِیلَر)، بِیزگه هَم، سِیزگه هَم بَب – بَرابَر بوُلگن بِیر سوُزگه کِیلِینگِیز – یالغِیز اَلله گه گِینَه عِبادَت قِیلَیلِیک، اوُنگه هِبچ  نَرسَه نِی شِیرِیک قِیلمَیلِیک وَ بِیر- بِیراولَرِیمِیزنِی اَلله دَن اوُزگه خُدا قِیلِیب آلمَیلِیک.” اَگر اوُلَر ( یَعنِی اَهلِی کِتابلَر) اوُشبُو دَعوَتدَن یوُز اوُگِیرسَه لَر، اوُ حالدَه سِیزلَر ( اِی مُؤمِنلَر): “گوُواه بوُلِینگلَر، بِیز مُسُلمانلَر – یَگانَه اَلله گه اِطاعَت قِیلگوُچِیلَرمِیز”، دِیب اَیتِینگِیز!

مَنَه بُو مُشتَرَک نوُقطَه لَردَن تَشقَه رِی، اَلله تَعالَی اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیگه مُشرِکلَرگه وَ سِکوُلارِیستلَرگه بِیرمَه گن بِیر حُقوُقنِی بِیرگن، شُو سَبَبلِی هَم کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک مَدِینَه دَه اَهلِی کِتابنِی یَهُودِیلَرِی بِیلَن پَیمان توُزِیلگن پَیتِیدَه، اَهلِی کِتابنِی مَنَه بُو کافِرلَرِی اِیچکِی عَقِیدَه وِی وَ اِیچکِی گوُرُوهِی مُختارِیَتنِی بِیر نَوِیدَن بَهرَمَند بوُلِیشَه دِی ، اوُلَرنِینگ مُسُلمانلَر بِیلَن عَلاقَه لَرِی هَم بِیر- بِیرِینِی حوُرمَت قِیلِیشنِی اَصلِیگه، بِیر- بِیرلَرِیگه نِسبَتاً حَملَه قِیلمَسلِیککَه، اِسلامِی حُکوُمَتنِینگ دُشمَنلَرِی بِیلَن پَیمان توُزمَسلِیککَه وَ حَملَه صادِر بوُلگن حالدَه هَمکارلِیک قِیلِیشگه کوُرَه بِینا قِیلِینگن اِیدِی.

اَمّا اَگر مُسُلمانلَر اَصلِی دُشمَننِی قَرشِیسِیدَه ضَعِیف حَربِی قُدرَتگه وَ حُکوُمَتگه اِیگه بوُلگن اِضطِرارِی وَ ضَرُورَت حالَتِیدَه بوُلسَه، “اوُچ اَبزارنِی” مُشرِکلَر یا سِکوُلارِیستلَر بِیلَن پَیمان توُزِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِیگن مُشتَرَک نوُقطَه لَر «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» دُنیاوِی مَنفَعَتلَر حِسابلَه نَه دِی.

– الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ، نِی نَصِیبَه سِی هَم مَنَه بُو اِضطِرارِی حالَتدَه دُنیاوِی مَنفَعَتلَرگه باغلِیق بوُلَه دِی.

– مَحَلِّی حاکِمِیَتلَرنِی اَنِیقلَش هَم اِسلامنِی قَبوُل قِیلِیشنِی بَرابَرِیدَه  بِیر سِیاسِی اِمتِیاز صِیفَتِیدَه قوُللَنِیلَه دِی، بوُنگه یَمَن، غاسّان، بَحرَین وَ باشقَه لَر مِثال بوُلَه دِی،اِسلامنِینگ بوُتوُن عَرَب یَرِیم آرالِیدَه تَرقَه لِیشِی وَ حَتَّی رِیم وَ اِیران اِمپِیرَه تارلِیگِینِی کِینگه یِیشِی، مَنَه بُو مُهِم تَکتِیکَه نِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَه مَوجُود باشقَه تَکتِیکَه لَرنِی سِیستِیمَه تِیک صوُرَتدَه اِجرا قِیلِیش، رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ مُوَفَّقِیَتلَرِیگه دَلالَت قِیلَه دِی.

اوُشَه زَماندَگِی اِیلاننِی باشِی وَ اَصلِی دُشمَن حِسابلَنگن قُرَیش مُشرِکلَرِی وَ سِکوُلارِیستلَر بارَه سِیدَه اِیسَه، اَوَّلا “باسِیم اوُتکَه زِیش” وَ اِقتِصادِی مُخاصَرَه سِیاسَتِیگه وَ قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ اِقتِصادِی مَنبَعلَرِیگه ضَربَه اوُرِیشگه وَ اِمکان بارِیچَه مَککَه نِی اَطرافِیدَگِی کافِرلَردَن اِتِّفاقداشلَرنِی جَذب قِیلِیشگه اِعتِبار قَرَه تِیلگن.

هِجرِی بِیشِینچِی یِیلدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ قُدرَتلَرِی یَنَدَه کوُپَیگن پَیتدَه، دِیپلامَه تِیکَه هَم یَنَدَه فَعاللَشَه دِی، مَنَه بُو مَرحَلَه دَه اوُلَر کَسب قِیلِینگن حَربِی وَ حُکوُمَتِی قُدرَتنِی حِمایَه سِی آستِیدَه مَککَه سِکوُلارِیستلَرِیگه یَنَدَه کوُپراق باسِیم اوُتکَه زِیش اوُچُون هَر- هِیل عَمَللَردَن فایدَه لَه نِیشگن وَ اوُشَه پَیتگه چَه مَدِینَه دَگِی حاکِمِیَتنِی قَبوُل قِیلمَه گن قَبِیلَه لَر بِیلَن عَلاقَه لَر هَم تِیزلَه شِیب کِیتَه دِی.

مَنَه شُو اِیشلَر سَبَبلِی، اِیلگه رِی قِیلِیچنِی تِیلِی بِیلَن صُحبَتلَشَه یاتگن وَ دائِم جَنگ حالَتِیدَه بوُلگن وَ اوُشَه پَیتگه چَه بَدر وَ اُحُد جَنگلَرِینِی باشِیدَن اوُتکَزگن قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِی، بِیرِینچِی مَرتَه قِیلِیچنِی تِیلِی بِیلَن سوُزلَه شِیشنِی اوُرنِیگه  دِیپلامَه تِیکَه تِیلِیدَن فایدَه لَه نِیشگه مَجبُور بوُلَه دِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مُهَیّا قِیلِینگن قُدرَتنِی یاردَه مِیدَه قُرَیش سِکوُلار کافِرلَرِینِی مَنَه بُو وَضِیعیَتگه توُشِیرگن اِیدِیلَر؛ وَ نِهایَت قُرَیشنِی کافِرلَرِی – یَعنِی اوُشَه زَماندَگِی اَمِیرِکَه وَ حِیتای،راسِّیَه، اَنگلِیَه، فرَنسِیَه وَ گِیرمَه نِیَه کافِرلَرِی  – حوُدَیبِیَه صُلحِینِی تَکلِیف قِیلِیشگه مَجبُور بوُلِیشَه دِی وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی قُدرَتِینِی رَسماً تَن آلِیشَه دِی. اَلله تَعالَی مَنَه بُو تَرَقِّیاتنِی وَ آشکار غَلَبَه نِی فَتح سوُرَه سِیدَه نازِیل قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:    ‏إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا‏. (فتح /1) دَرحَقِیقَت بِیز سِیزگه آچِیق – رَوشَن فَتح – غَلَبَه نِی عَطا اِیتدِیک. 

حَه، مَنَه بُو دِیپلامَه تِیکَه دَن فایدَه لَه نِیش آشکار فَتحگه باعِث بوُلدِی، جوُدَه کُوپ مُسُلمانلَر مَنَه بُو آشکار فَتحگه سَبَب بوُلگن مُقَدَّماتلَرگه اِعتِبار بِیرِیشمَیدِی،بَلکِی  نَصر سُورَه سِی نازِیل بوُلگن کِییِینگِی اِیککِی یِیل مابَینِیدَگِی دَورگه نَظَر تَشلَه شَه دِی. اَلله تَعالَی مَنَه بُو صُلحدَن،حُدَیبِیَه پَیمانِیدَن آلدِینگِی سِیاسِی قَدَملَرنِی غَلَبَه دِیب بِیلَه دِی:  وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا (فتح/24) اوُ ( اَلله) مَککَه نِینگ اِیچِیدَه (یَعنِی حُدَیبِیَه دَه) سِیزلَرنِی اوُستِیگه غالِب قِیلگه نِیدَن کِییِین سِیزلَرنِینگ قوُللَرِینگِیزنِی اوُلَردَن توُسگن ( یَعنِی اوُرتَه لَرِینگِیزدَه صُلح پَیدا قِیلگن) ذاتدِیر. اَلله قِیلَه یاتگن عَمَللَرِینگِیزنِی کوُرِیب توُرگوُچِی بوُلگن ذاتدِیر.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (130- قیسم)

حَه، اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تَسلِیم بوُلمَیدِیگن کِیشِیلَرگه نِسبَتاً مُعامَلَه قِیلِیش بوُیِیچَه مُسُلمانلَرنِینگ اِینگ یَقِین مَقصَدلَرِیدَن بِیرِی شوُکِی، اوُلکَن دُشمَن بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیشدَه یَنَدَه کوُپراق وَ اوُلکَن قُدرَتنِی کَسب قِیلِیش اوُچُون کافِرلَرنِینگ جَمِیعیَتِینِی آرَه سِیدَن اوُزلَرِیگه یاردَم بِیرَه دِیگن کوُچلَرنِی چِیقَه رِیب آلِیشلَرِی لازِم، اوُلَرنِی حِمایَه قِیلَه آلَه دِیگن یاکِی اوُلَرنِی آزادلِیگِینِی تَعمِینلَیدِیگن هَر قَندَی کِیشِیلَردَن فایدَه لَه نِیشلَرِی کِیرَک وَ دُشمَننِی اوُرتَه سِیدَگِی هِیلمَه – هِیل صَفلَرنِی آرَه سِیدَه مَوجُود بوُلگن اِیختِلافلَردَن وَ اوُلَرنِینگ توُرلِی- هِیل نَظَرگه اِیگه بوُلِیشلَرِیدَن فایدَه لَه نَه بِیلِیشلَرِی لازِم، اَگر قادِر بوُلِیشسَه اوُلَرنِینگ یَحشِی قابِلِیَتلَرِی اوُچُون توُلاو توُلَشلَرِی هَم کِیرَک.

مَنَه بُو کافِرلَرنِی یانِیدَه باشقَه بِیر کافِرلَرنِینگ دَستَه سِی هَم مَوجُود بوُلِیب، اوُلَر هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تَسلِیم بُولِیشمَیدِی، اَمّا اِیککِی مَقصَد سَبَبلِی،  «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» آچلِیک وَ فَقِیرلِیکدَن قوُتوُلِیش اوُچُون وَ رِفاهنِی قوُلگه کِیرِیتِیش وَ قوُرقوُدَن، ناتِینچلِیکدَن قوُتوُلِیش وَ اَمنِیَتنِی قوُلگه کِیرِیتِیش اوُچُون مُسُلمانلَر بِیلَن بِیرگه هَمراه بوُلِیشَه دِی. اوُلَر بِیزلَرنِی دِینِیمِیزنِی هاحلَشمَیدِی، فَقَط بِیزلَر آرقَه لِی تَعمِینلَه نَه دِیگن دُنیانِی اِیستَه شَه دِی. اوُلَرنِینگ مَنَه بُو طَلَبلَرِی بوُتوُن تَرِیخ دَوامِیدَه مَوجُود بوُلگن بوُلِیب، بُو شَرعِی جَوابگه موُحتاج بوُلگن اوُرِین حِسابلَه نَه دِی. مَنَه بُو اِیککِی طَلَب اَنَه بُو دَستَه نِینگ بِیزلَر بِیلَن بِیرگه هَمراه بوُلِیب مُتَّحِد بوُلِیشلَرِی اوُچُون عِللَتنِی آگاهانَه، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی حالَتگه آلِیب کِیلَه دِی وَ اوُ مُوبهَم بوُلمَه گن رَوشَن، عَمَلِی، اَنِیق، ظاهِرِی جَوابگه مُوحتاج.  حوُددِی شوُندَی جَوابنِی رَسُول الله صلی الله علیه وسلمدن وَ اوُ کِیشِینِی اَصحابلَرِیدَن آلِیشگن اِیدِی.

بُو یِیردَه شُو نَرسَه گه اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَککِی، کافِرلَرنِینگ مَنَه بُو دَستَه سِی بِیلَن هَمپَیمان بوُلِیشلِیک وَ وَحدَتگه اِیرِیشِیشلِیک، فَقَطگِینَه اوُچ کَنَلدَن بِیرِینِی یوُلِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلگن اوُمَّتنِی قوُل آستِیدَه بوُلِیشِی کِیرَک، یَعنِی رَهبَرِیَت قُدرَتِی بُو اوُمَّتنِی قوُلِیدَه بوُلِیب اَنَه بُو کافِرلَر اوُلَرنِی قوُل آستِیدَه بوُلِیشلَرِی لازِم. اَگر بِیر کِیشِی مَنَه بُو اوُچ کَنَلدَن باشقَه سِینِی قوُل آستِیدَه هَم اَنَه بُو کافِرلَر بِیلَن هَمپَیمان بوُلِیش موُمکِین دِیب تَصَوُّر قِیلسَه، شُبهَه سِیز اوُ حَیالپَرَستلِیک قِیلِیبدِی، چوُنکِی بُو حالَتدَه اوُ اِیستَه سَه وَ اِیستَمَسَه هَم مَنَه شوُ کافِرلَرنِی قوُلِیدَه اَبزارگه اَیلَه نِیب قالَه دِی، بوُنِی وَحدَت اِیمَس،بَلکِی تَسلِیم بوُلِیش دِییِیلَه دِی، تَسلِیم بوُلِیش بِیلَن وَحدَتنِی اوُرتَه سِیدَه جوُدَه کَتتَه فَرق بار.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتَه دِیگن بوُلسَک، حاضِرنِی اوُزِیدَه سوُرِیَه دَه هَم شوُندَی گوُرُوهلَر بارکِی، سِکوُلار توُرکِیَه حُکوُمَتِینِی کَنَلِی آرقَه لِی نَتانِی حِذمَتِینِی قِیلِیشَه دِی، باشقَه بِیر گوُرُوهلَر اِیسَه آلِ سَعُودنِی ،قَطَرنِی، اِیاردَه نِیَه نِی، قُوَیتنِی کَنَلِی آرقَه لِی اِمِیرِکَه نِی اِیختِیارِیدَه حِذمَت قِیلِیشَه دِی. یَنَه اوُجَلاننِی ساتقِین توُدَه سِیگه اوُحشَه گن باشقَه بِیر گوُرُوهلَر هَم بارکِی – کوُردلَرنِینگ حاضِرگِی دَوردَگِی مُسَیلَمَه یِی کَذّابِی – اوُلَر رُوسلَرنِی اِیختِیارِیدَه حِذمَت قِیلِیشَه دِی، مَنَه بوُ گوُرُوهلَرنِینگ بَرچَه سِی نَوبَتدَن نَتانِی وَ اَمِیرِکَه نِی وَ راسِیَّه نِی سِیاسَتلَرِی اَساسِیدَه بِیر- بِیرلَرِی بِیلَن جَنگ قِیلِیشَه دِی. بُو یِیردَه وَحدَت مَوجُود اِیمَس، بَلکِی اوُلَر فَقَط اَبزارگه اَیلَه نِیب قالِیشگن خالاص، اوُلَر فَقَط اَربابلَرِینِی حِذمَتِینِی قِیلِیشَه دِی.

کافِرلَر بِیلَن وَحدَتگه اِیرِیشِیشلِیک فَقَط وَ فَقَط اوُچ اَبزاردَن بِیرِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلگن اوُمَّتنِی واسِیطَه سِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی، اَلله تَعالَی مَنَه بُو اوُمَّتنِینگ گوُمراه وَ سَرگردان بوُلمَسلِیگِینِی زَمانَتِینِی بِیرگن وَ شُبهَه سِیز بُو یِیردَه قُدرَتنِینگ اوُرِینلَرِی حَقِیدَه گه پِیرِیلیَپتِی. بُو حَربِی قُدرَت بوُلِیب، اوُ دُشمَن بِیلَن عَلاقَه قِیلِیش  بُویِیچَه مُسُلمانلَرنِینگ اَصلِی دِیپلامَه تِیکَه سِینِی حِمایَه چِیسِی حِسبالَه نَه دِی.

اَلله تَعالَی دُشمَنلَرِیمِیز بِیلَن مُعامَلَه قِیلگن پَیتِیمِیزدَه اِینگ مُهِم فَرضلَردَن بوُلگن اِرهاب وَ اوُلَرنِی حَربِی قُدرَت بِیلَن قوُرقِیتِیشگه اِیشارَه قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:    وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ (انفال/60) ( اِی مُؤمِنلَر)، اوُلَر اوُچُون اِمکانِینگِیز بارِیچَه کوُچ وَ اِیگرلَنگن آتلَرنِی تَیّارلَب قوُیِینگِیزکِی، بُو بِیلَن الله نِینگ وَ اوُزلَرِینگِیزنِینگ دُشمَنلَرِینگِیزنِی هَمدَه اوُلَردَن تَشقَه رِی سِیزلَر بِیلمَیدِیگن – اَلله بِیلَه دِیگن باشقَه بِیراولَرنِی هَم قوُرقوُگه سالوُرسِیزلَر.

مَنَه بُو صُورَتدَه، اَصلِی توُسِیق رالِینِی اوُینَیدِیگن وَ بِیزلَرنِی، اَلله نِی دُشمَنلَرِینِی قوُرقِیتَه دِیگن وَ دُشمَننِی شَررِینِی بِیزلَردَن اوُزاقلَشتِیرَه دِیگن وَ کافِرلَر بِیلَن بِیرگه آلِیب بارِیلَه دِیگن دَعوَتِیمِیزنِی، حَربِی قُدرَت سَنَلَه دِی. اِعتِبار بِیرِینگلَر، فَقَط  حَربِی قُدرَت حِسابلَه نَه دِی.

اَگر اَندَلوُسگه اوُحشَب بِیزلَرنِینگ مالِیَه وِی قُدرَتِیمِیز قَنچَه لِیک کوُپراق بوُلسَه، دُشمَنلَرِیمِیز هَم کوُپراق طَعمَه قِیلِیشَه دِی، فَقَطگِینَه عِلمِی قُدرَتنِی اوُزِی کِفایَه قِیلمَیدِی، حَتَّی مَککَه دَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اوُچُون عِلمنِی اوُزِی کِفایَه قِیلگن اِیمَس،بَلکِی فَقَط حَربِی وَ جِسمِی قُدرَتنِی تِیلِی بِیلَن بَعضِی مَرحَلَه لَردَه اِیسَه عِلمِی گاهِیدَه اِقتِصادِی حِمایَه نِی واسِیطَه سِیدَه صُحبَتلَه شِیشگه توُغرِی کِیلَه دِی.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ بَعثَتلَرِینِی اَوَّلِیدَه هَم اَلله نِی نُصرَتِیدَن سوُنگ، رَسُول الله گه ضَرَر یِیتِیشِیگه مانِعلِیک قِیلگن نَرسَه، بَنِی  هاشِمنِینگ قِیلِیچلَرِی بُولگن، قُرآننِینگ آیَتلَرِی وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ عِلملَرِینِی مِعزانِی یاکِی اوُمُّ المُؤمِنِین حَدِیچَه نِی مال – دَولَتِینِی اوُزِی قُدرَتگه اِیگه بوُلگن اِیمَس، عُمَر اِبنِ خَطّابگه یا سَعَد اِبنِ وَقّاصگه،عَلِی اِبنِ اَبِی طالِبگه ضَرَر یِیتمَسلِیگِیگه یاکِی سُمَیَّه، یاسِرگه وَ باشقَه لَرگه ضَرر یِیتِیشِیگه باعِث بوُلگن نَرسَه، مَنَه بُو قُدرَتنِی بار یا یوُقلِیگِی بوُلگن. باشقَه لَرنِی اوُستِیدَه مُعلوُم شَرائِطنِی مَجبُورلَب یوُکلَیدِیگن نَرسَه حَربِی قُدرَت بُولگن، شَخصنِی توُغرِی یا ناتوُغرِی شَرائِطلَرگه تَسلِیم بوُلِیشِیگه مَجبُور قِیلَه دِیگن نَرسَه هَم حَربِی قُدرَت اِیدِی. مَنَه بُو فارموُلَه اوُزاق اوُتمِیشدَن بوُیان حاضِرگِی دَورگه چَه وِیتا قِیلِیش حَققِی وَ باشقَه لَر قالِیبِیدَه حَلقَرا مِللَتلَر سَطحِیدَه یا مِنطَقَه وِی سَطحدَه حاکِملِیک قِیلَه دِی.

اَبِی طالِبنِی اوُلِیمِیدَن سُونگ بَنِی هاشِمنِینگ قُدرَت قِیلِیچلَرِی اَبُو لَهَبنِی قوُلِیگه اوُتَه دِی وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو حَربِی قُدرَتنِی حِمایَه سِیدَن مَحرُوم بُولَه دِیلَر، شوُنِینگ اوُچُون هَم اوُ کِیشِی باشِیدَه مَنَه بُو قُدرَتنِی طائِفدَگِی آدَملَرنِی قِیلِیچِی آرقَه لِی قوُلگه کِیرِیتسَه بوُلَه دِی ، دِیب فِکرلَیدِیلَر، اَمّا بُو نَرسَه مُیَسَّر بوُلمَیدِی، اِیندِی مَدِینَه دَه مَنَه بُو قُدرَتنِی قوُلگه کِیرِیتگن پَیتلَرِیدَه هَم، باشقَه کافِر قَبِیلَه لَر بِیلَن عَلاقَه قِیلِیش، حَتَّی اوُلَرنِی نَظارَت قِیلِیب باشقَه رِیش،مُنافِقلَرنِی باشقَه رِیش بوُیِیچَه هَم، اوُ کِیشِینِینگ حَربِی قُدرَتِینِی مِعزانِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی حِمایَه سِی آستِیدَه اِینگ مُهِم اوُرِیننِی تُوتَه دِی.

حُدَیبِیَه پَیمانِیدَگِی آشکار فَتحدَن آلدِین وَ آشکار فَتحدَن کِییِینگِی دَوردَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی دِیپلامَه تِیکَه سِیدَگِی قُدرَتنِی مِعزانِیگه قَرَب اوُنِیب – اوُسَه یاتگن اِیدِی، اوُ مَککَه فَتحِیدَن سُونگ اوُزِینِی اِینگ یوُقارِی چوُققِیسِیگه کوُتَه رِیلدِی. نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی بُو دَوردَه مُسُلمانلَرنِینگ حَربِی قُدرَتِی هَم عَوجِیگه چِیقَه یاتگن اِیدِی.

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(129- قیسم)

اوُمُّ سَلَمَه رَضِیَ الله عَنها اَیتَه دِیکِی: “اَلله گه قَسَمکِی، نَجّاشِی بِیلَن اَنَه بُو مُخالِف تاماننِینگ مُبارَزَه سِی اِعلان قِیلِینگن پَیتدَه بِیزلَر شوُنچَه لِیک غَمگِین بوُلِیب توُشکِینلِیککَه توُشِیب کِیتدِیککِی، بوُندَن آلدِین بوُندَی حالَتگه تُوشمَه گن اِیدِیک.” اَلبَتَّه مُسُلمانلَرنِینگ مُناسَبَتلَرِی غَم وَ غوُصَّه یِیِیش حَددِیدَن آشِیب اوُتِیب بِیدارلِیکلَر وَ اِیختِیاط بوُلِیش وَ جَنگ مَرحَلَه لَرِینِی کوُزَه تِیب بارِیشگه چَه یِیتِیب باردِی؛زُبَیر یاش بالَه بوُلگنلِیگِی سَبَبلِی، اوُنِی کوُزَه تَه یاتگه نِیگه هِیچ کِیم شُبهَه قِیلمَسدِی، شوُ سَبَبلِی خَبَر آلِیش مَسئوُلِیَتِینِی بوُینِیگه آلَه دِی وَ اوُ دِینگِیزدَن اوُتِیب اوُ تاماندَگِی جَنگنِی قَطعِی خَبَرِینِی مُسُلمانلَرگه یِیتکَه زِیب کِیلَه دِی، اوُ نَجّاشِینِینگ کافِر لَشکَرِینِینگ غَلَبَه سِی بِیلَن شوُنچَه لِیک حوُرسَند بوُلگن اِیدِیکِی، اوُزاقدَن توُرِیب لِباسِینِی یِیچَه دِی وَ اوُنِی غَلَبَه نِی عَلامَتِی صِیفَتِیدَه سِیلکِیتَه دِی، بِیر مُسُلمان کِیشِی رَهبَرلِیک قِیلَه دِیگن وَ اوُلَرنِی عِبادَتِینِی، عَمَلِینِی آزادلِیگِینِی زَمانَت قِیلَه دِیگن کافِر لَشکَرنِینگ مَنَه بُو آزادلِیکلَرنِی نابوُد قِیلَه دِیگن باشقَه بِیر کافِر لَشکَر اوُستِیدَن قاذانگن غَلَبَه سِی بِیلَن تَبرِیکلَیدِی.

شُو یِیردَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتِیلِیشِی لازِم بوُلگن نوُقطَه لَردَن بِیرِی شوُکِی، نَجّاشِی وَ جَعفَر اِبنِ اَبِی طالِبنِی هَر اِیککاوِی مُسُلمان اِیدِی، اَمّا اوُلَرنِینگ هَر بِیرِی اوُزِیگه خاص وَظِیفَه لَرنِی بَجَه رِیشَر اِیدِی، کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک نَجّاشِیگه جائِز بوُلگن نَرسَه لَر جَعفَر اوُچُون جائِز بوُلمَیدِی. نَجّاشِی حَتَّی اوُزِینِی اِیمانِینِی هَم پِینهان قِیلِیب یَشِیرِیشگه مَجبُور اِیدِی.

جَعفَر رَضِیَ الله عَنهُ اِسلام وَ مُسُلمانلَرنِینگ ناطِق وَ نَمُونَه لِی کِیشِیسِی حِسابلَنگن، آدَملَر کِیرَکلِی اوُرِینلَردَه اوُنِی صُحبَتلَرِی آرقَه لِی اِسلام عَقِیدَه سِینِی وَ خَبَرلَرِینِی توُشوُنِیب آلِیشَردِی، شوُ سَبَبلِی هَم اوُندَه حَقِیقَتنِی یَشِیرِیب اوُتِیرِیشگه بَهانَه یوُق اِیدِی، هَر قَندَی حَقِیقَتنِی پِینهان قِیلِیشلِیک، آدَملَرگه رَوشَن قِیلِینِیشِی لازِم بُولگن اِسلام حَقِیقَتلَرِینِی یَشِیرِیش وَ بِیرکِیتِیش مَعناسِینِی اَنگلَه تَردِی. لِیکِن نَجّاشِی رَضِیَ الله عَنهُ نِی شَخصِیَتِی اِسلامِی اَساسلَرنِی وَ اوُصُوللَرنِی تَنِیشتِیرِیب بِیرَه آلمَیدِی، اوُ کِیشِی هَلِی آدَملَرنِی نَزدِیدَه مُسُلمان اِیمَس، بَلکِی بِیر نَصرانِی کافِر صِیفَتِیدَه تَنِیلَه دِی، اوُ کِیشِینِی بَرچَه لَشکَرِی وَ یَقِینلَرِی هَم کافِر نَصرانِیلَردَن عِبارَت بوُلگن، اوُشَه پَیتدَگِی اِسلامنِی وَ مُسُلمانلَرنِی مَصلَحَتِی اوُچُون وَضِیعیَت اوُنِی عَقِیدَه سِی وَ دِینِینِی پِینهان توُتِیشنِی، هَمدَه بوُندَی نازِیک وَ آغِیر لَهظَه لَردَه کِنایَه، مُلازَمَت بِیلَن چِیکلَه نِیشنِی وَ اوُزِینِی عَقِیدَه سِینِی پِینهان توُتِیب یَشِیرِیشنِی تَقاضا قِیلَردِی، اوُ کِیشِی آدَملَرنِی ذِهنِیدَه هَنوُز بِیر نَصرانِی کافِر بوُلِیب توُرِیشِی کِیرَک اِیدِی، اوُ کِیشِی بُو رَوِیش بِیلَن قُرَیش سِکوُلارِیسلَرِی حَبَشَه دَه یاققَن قوُزغَلاننِی آلاوِینِی اوُچِیرِیش وَ پَیغَمبَرِی خاتَمنِینگ شَرِیعَتِیدَگِی یَنگِی عاقِمگه حِذمَت قِیلِیشِی لازِم اِیدِی.

نَجّاشِی وَ نُعَیم مَسعُودنِی هَر اِیککاوِی توُرلِی – هِیل شَخصِیَت حِسابلَه نَه دِی، اوُلَرنِی هَر بِیرِی اوُزلَرِیگه تاپیشِیرِیلگن رالنِی وَ مَسئوُلِیَتنِی، وَظِیفَه نِی بَجَه رِیشگن، اوُلَر یِیر یوُزِیدَه مُسُلمانلَرنِینگ وُجُودِینِی حِفظ قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِینگ قُدرَتِینِی زِیادَه قِیلِیش اوُچُون شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِیشگن وَ اِسلامِی حَرَکَتنِی بَعضِی  مَرحَلَه لَردَه دُوچار بُولِیشِی موُمکِین بوُلگن بُحرانلَردَن، مُشکِلاتلَردَن نَجات بِیرِیشگن.

اِیندِی کافِرلَرنِینگ یَنَه باشقَه دَستَه سِی بار بوُلِیب، اوُلَر نَجّاشِی رَحِمَهُ الله گه اوُحشَب اِیمان کِیلتِیرِیشمَیدِی، اَمّا اوُلَر چِرایلِی صِیفَتلَرگه اِیگه دوُرلَر وَ مَنَه بُو صِیفَتلَرِی بِیلَن بِیرگه جَمِیعیَتدَه آدَملَرنِی عاقِمِینِی بِیر یوُلگه یوُللَشگه قادِر بوُلِیشَه دِی، اوُلَر عُمُومنِی فِکرِینِی یوُللَشدَه وَ کافِرلَرنِینگ حاکِم بوُلِیب توُرگن اَپپَه رَه تِیگه باسِیم اوُتکَه زِیش بوُیِیچَه نَجّاشِی رَضِیَ الله عَنهُ نِی رالِینِی اوُینَه شَه دِی، بوُگوُنگِی کوُندَه هَم بُو کَبِی مِثاللَرنِی کوُرَه مِیز.

اوُلَر اَبِی طالِبنِی دَرَه سِیدَه مُسُلمانلَرنِی اوُستِیگه قوُیِیلگن اِقتِصادِی مُخاصَرَه نِی یوُقاتِیش اوُچُون دَستَه وَ گوُرُوهنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگن مَککَه دَگِی سِکوُلار کافِرلَرنِینگ دَستَه سِیگه اوُحشَیدِی، بُو دَستَه جَمِیعیَتدَگِی مَنَه بُو ظالِمانَه پَیماننِی سِیندِیرِیش اوُچُون حَرَکَت قِیلِیشگن اِیدِی. هِشام اِبنِ اَمر وَ زُهَیر اِبنِ اُمَیَّه وَ مُطعِیم اِبنِ عَدِی، اَبُو البَختَرِی اِبنِ هِشام وَ  زَمعَه اِبنِ اَسوَد وَ بوُندَن باشقَه کِیشِیلَرنِی هَمَّه سِی بِیرگه لِیکدَه آدَملَرنِی اوُرتَه سِیدَه باسِیم اوُتکَه زُوچی دَستَگ  صِیفَتِیدَه اِنسان دوُستانَه، قُدرَتلِی بِیر عاقِمنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگن اِیدِی. کِییِینچَه لِیک هِشام وَ زُهَیر اِیمان کِیلتِیرِیشَه دِی، مُطعِیم اِیسَه مَککَه دَه کُفر حالَتِیدَه وَفات تاپَه دِی، اَبوُ البَختَرِی وَ زَمعَه هَم بَدر جَنگِیدَه اوُلدِیرِیلدِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اوُلَر قِیلگن اِنسان دوُستانَه اِیشنِی مُکافاتِی صِیفَتِیدَه اَبُو البَختَرِینِی اوُلدِیرمَسلِیکنِی تَعیِینلَه گن اِیدِیلَر، اَمّا اوُنِی اوُزِی اوُلِیمنِی  تَنلَیدِی.

هَر قَندَی حالَتدَه هَم اوُلَر چِیرایلِی صِیفَتلَرگه اِیگه کافِرلَرنِینگ بِیر دَستَه سِی حِسابلَه نَه دِی، شُبهَه سِیز مُسُلمانلَر اوُلَردَگِی بُو صِیفَتلَرنِی حِمایَه قِیلِیشَه دِی وَ  اوُلَر بِیلَن مَنَه بُو صِیفَتلَرِیدَه مُتَّحِد وَ هَمراه بوُلِیشَه دِی، اَگر قوُللَرِیدَن کِیلسَه اوُلَرنِینگ قِیلگن یَحشِیلِیکلَرِینِی هَر قَندَی شَرائِطدَه بوُلسَه هَم جَوابِینِی قَیتَه رِیشَه دِی، حَتَّی اَگر اوُلَر مُسُلمانلَرنِینگ قَرشِیسِیدَه قِیلِیچ بِیلَن قوُراللَنِیب چِیقِیشگن بُولسَه لَرهَم.

 رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم “دَعوَت وَ یاردَم اوُمِیدِیدَه” طائِفگه بارگن وَ اوُ یِیردَه آدَملَرنِینگ قَرشِیلِیگِیگه وَ حَقارَتِیگه اوُچرَب، مَککَه گه قَیتگن پَیتلَرِیدَه کافِر بوُلگن مُطعِیم اِبنِ عَدِینِی پَناهِیدَه گِینَه مَککَه گه کِیرِیشگه قادِر بوُلَه دِیلَر.

رَسُول الله صَلّی الله علیه وَسَلَّم مُطعِیمنِینگ مَنَه بُو شَرافَتلِی حِمایَه سِینِی، هَمدَه اَبِی طالِبنِی دَرَه سِیدَگِی اِقتِصادِی مُخاصَرَه پَیمانِینِی بوُزِیش اوُچُون قِیلگن حِذمَتلَرِینِی اوُزلَرِینِی خاطِیرَه لَرِیدَه سَقلَب قالگن اِیدِیلَر. مُطعِیم اِبنِ عَدِی سِکوُلار کافِر بوُلگن اِیدِی، اوُ عَقِیدَه وِی جِهَتدَن قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِیدَن فَرق قِیلمَسدِی،اَمّا رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قُدرَتنِی قوُلگه کِیرِیتگن پَیتلَرِیدَه هَم اوُنِی یَحشِیلِیکلَرِینِی اوُنوُتمَه دِیلَر، قُرَیشنِی یِیتَکچِی کِیشِیلَرِیدَن تَشکِیل تاپگن 70 نَفَر اَسِیرلَرنِی آزاد قِیلِیشنِی سوُرَب کِیلگن قُرَیشلِیکلَرگه جَواباً مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: ” اَگر مُطعِیم شُو یِیردَه بوُلِیب بوُ اَسِیرلَر اوُچُون پَناه سُورَه گندَه، اَسیِرلَرنِی اَلبَتَّه اوُنگه تاپشِیرگن بوُلَر اِیدِیم .” رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مُسُلمانلَرگه قَرشِی قوُراللِی جَنگدَه اِیشتِراک اِیتگن وَ جَنگ مَیدانِیدَه حاضِر بوُلگن اَبُو البَختَرِیگه نِسبَتاً هَم شوُندَی مُناسَبَتدَه بوُلگن اِیدِیلَر؛ اوُ کِیشِی اَگر اَبُو البَختَرِی اَسِیرگه توُشَه دِیگن بوُلسَه، اوُلدِیرمَسلِیککَه بوُیرُوق بِیرگن اِیدِیلَر.

(دوامی بار…….)