یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ شَرعِی مَنبَعلَردَگِی بِدعَتنِی مُختَصَر تَنِیب آلِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(10- قیسم)
مِللَتلَردَه مَوجُود بوُلگَن وَ شَرِیعَتگَه قَرشِی بوُلمَه گَن توُرلِی- هِیل حوُرسَندچِیلِیک رَوِیشلَرِی، لَهولَر وَ مَدَنِی اِیشلَر شوُلَر جُملَه سِیدَن سَنَلَه دِی، اوُلَر هِیلمَه – هِیل زَمان وَ مَکانلَردَه دائِم اوُزگَه رِیب یَنگِیلَه نِیب توُرَه دِی، هَر کِیم یَنگِی نَرسَه نِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیشِی موُمکِین یاکِی جَمِیعیَتگَه یَنگِی نَرسَه نِی اِرایَه بِیرِیشِی موُمکِین؛ بُو رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ مَسجِددَه حَبَشِیلَرنِینگ اوُیِینِینِی تاماشا قِیلِیشلَرِیگَه وَ اوُشَه حَبَشِیلَرنِینگ اوُیِینِیگَه اوُحشَیدِی.
اِیندِی اَگَر مَدَنِی اِیشلَر، اوُیِینلَر،لَهولَر،تِجارَت،لِباسلَر،آذِیق – آوقَتلَر اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه زِد بوُلَه دِیگَن بوُلسَه، مَذموُم سَنَلَه دِی، «وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا» (جمعه/۱۱)، (اِی مُحَمَّد)، قَچان اوُلَر بِیران تِجارَتنِی یاکِی اوُیِین -کوُلگوُنِی کوُرِیب قالسَه لَر، اوُشَنچَه قَرَب ساچِیلِیب – تَرقَه لِیب کِیتوُرلَر وَ سِیزنِی (مِنبَردَه) تِیک توُرگَن حالِینگِیزدَه تَرک قِیلوُرلَر.
– بِدعَت کَلِیمَه سِیدَن «كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ» دَگِی شَرعِی اِصطِلاحِیدَن باشقَه توُشوُنچَه نِی اِستِنباط قِیلسَه بوُلَه دِیگَن باشقَه جای، شَرعِی مَقصَدلَرنِی رُویابگَه چِیقَه رِیش یاکِی ضَرُورَت وَ اِضطِرارِی حُکملَرگَه، یَنگِی یَرَه تِیلگَن نَرسَه لَرگَه تِیگِیشلِی بُولَه دِی.
قُرآننِی جَملَش یاکِی حَدِیثلَرنِی مُشَخَّص کِتابگَه توُپلَش یا نَهُو،بَلاغَه عِلمِینِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیش یاکِی شَرعِی مَنبَعلَرنِی توُغرِی توُشوُنِیش اوُچُون جَرح تَعدِیل قِیلِیشلِیک یا تَرِیخ کِتابلَرِینِی یازِیش وَ حَتَّی بُو کِتابلَردَه هَر قَندَی نَوعدَگِی خَبَرلَرنِی بَیان قِیلِیش کَبِیلَر مِثال بوُلَه دِی، بوُلَرنِی جُملَه سِیگَه اوُتگَن اِیشلَردَن عِبرَت آلِیش وَ دَرک قِیلِیش یازِیلگَن طَبَرِینِی تَرِیخِی هَم کِیرَه دِی، «لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ»(یوسف/111)، دَرحَقِیقَت، اوُلَرنِینگ قِصَّه لَرِیدَه عَقل اِیگَه لَرِی اوُچُون عِبرَت باردِیر.
یاکِی دِیوان کَبِی یَنگِی رَوِیشنِی عُمَر اِبنِ خَطّاب رَضِیَ الله عَنهُ گَه اوُحشَب کِیرگِیزِیشلِیک، اوُ کِیشِی بُو رَوِیشنِی «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ»، نِی یَحشِیراق اِجرا قِیلِیش اوُچُون کِیلتِیرگَن اِیدِیلَر یاکِی «آمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ»، نِی صَحِیح اِجرا قِیلِیش اوُچُون بِیر جَنگ قوُرالِینِی وَ اَمنِیَتگَه تِیگِیشلِی بِیر نَرسَه نِی اِیشلَب چِیقَه رِیشلِیک یاکِی آدَملَرنِی دَرَخت اِیکِیشگَه تَرغِیب قِیلِیش اوُچُون دَرَخت اِیکِیشگَه بِیر کوُننِی خاصلَشلِیک یاکِی بوُتوُن جَهان سِکوُلار کافِرلَرِینِینگ وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرنِینگ،مُنافِقلَرنِینگ، سِکوُلارزَدَه لَرنِینگ توُرلِی- هِیل اَخبارات واسِیطَه لَرِی مِثلِی کوُرِیلمَه گَن رُوحِی هُجُومِینِی آستِیدَه قالگَن نَسلنِی شَرِیعَتدَگِی مَسجِدنِی جایگاهِی بِیلَن آشنا قِیلِیش اوُچُون مَسجِدلَر نامِی بِیلَن بِیر هَفتَه نِی ناملَشلِیک یا فَرزَندلَرنِی عائِلَه نِینگ وَ آتَه – آنَه نِینگ شَرِیعَتدَگِی جایگاهِی بِیلَن یَحشِیراق تَنِیشتِیرِیش اوُچُون بِیر هَفتَه نِی بِیر کوُنِینِی عائِلَه نامِی بِیلَن ناملَشلِیک یاکِی هَفتَه نِی بِیر کوُنِینِی “جِهاد فَرضِ عَیندوُر” دِیگَن نام بِیلَن ناملَب، بُو آرقَه لِی مُسُلمانلَرنِی حاضِرگِی وَضِیعیَتدَگِی جِهادنِی جایگاهِیدَن آگاه قِیلِیش یاکِی بِیر آینِی یا یِیلنِی آرقَه سِیدَن بِیر نِیچَه کوُننِی واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ آگاهانَه،مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِینِی تَشکِیل قِیلِیش وَ قَیتَه رِیش سَبَبلَرِی، هَمدَه قَلقان صِیفَتِیدَه “اوُچ اَبزارنِی” تَنِیشتِیرِیش وَ اوُنِی اَهَمِیَتِینِی،جایگاهِینِی کوُرسَه تِیب بِیرِیش اوُچُون تَعیِین قِیلِیشلِیک، یاکِی بَعضِی بِیر کوُنلَرنِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی سِیرَتلَرِینِی یا بوُیوُک اِسلامِی فَتحلَرنِی یا بوُیوُک اِسلام قَهرمانلَرِیدَن بِیرِینِی تَنِیشتِیرِیش اوُچُون خاصلَشلِیک وَ بوُندَن باشقَه اِیشلَرنِی هَمَّه سِیدَن شَرعِی مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیلگوُنچَه بِیر اَبزار صِیفَتِیدَه فایدَه لَه نِیلَه دِی؛ مَثَلاً عَرَبِستاندَگِی مَلِیک سَعُود عالِی اوُقوُو یوُرتِیدَه شَیخ مُحَمَّد اِبنِ عَبدُ الوَهّاب هَفتَه سِی اوُتکَه زِیلَه دِی، اِبنِ باز «كلمة في أسبوع الشيخ محمد بن عبد الوهاب» ناملِی مَطلَبِیدَه بُو حَقِیدَه توُلِیق اِیضاح بِیرِیب اوُتگَن، کوُرِیب چِیقسَنگِیز خَبَردار بوُلَه سِیزلَر. [1]
اِبنِ عُثَیمِین هَم بُو بارَه دَه سوُزلَه گَن. مَنَه بُو هَفتَه نِی اوُتکَه زِیشدَن بوُلگَن مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیلگَچ، بُو تَدبِیرنِی تَعطِیل قِیلِیشدِی. مَنَه بُو مَراسِملَرنِی هَمَّه سِی شَرعِی مَقصَدنِی بَجَه رِیش وَ خاص عِبادَتلَرنِی عَمَلگَه آشِیرِیش اوُچُون واسِیطَه وَ اَبزار حِسابلَه نَه دِی،اَمّا بوُ اِیشلَر اوُتگَن عَصرلَردَه وَ حَتَّی اوُتگَن یِیللَردَه اوُتکَه زِیلمَه گَن بوُلِیشِی موُمکِین. حَتَّی مَعلوُم بِیر مَکاندَه وُجوُدگَه کِیلتِیرِیلگَن نَرسَه باشقَه هِیچ قَیِیردَه عَمَلگَه آشِیرِیلمَه گَن بوُلِیشِی هَم موُمکِین.
مَنَه بوُندَی مَراسِیملَر، مَجلِیسلَر،یِیغِیلِیشلَر اَلله تَعالَی اوُزِینِی پَیغَمبَرِی صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی واسِیطَه سِیدَه اَلله گَه یَقیِنلَه شِیش وَ اَلله نِی عِبادَتلَرِی صِیفَتِیدَه جوُنَتگَن؛ نَماز، رُوزَه، جِهاد،قُربان وَ فِتر عِیدلَرِی وَ باشقَه نَرسَه لَر کَبِی اوُرِینلَردَه موُمکِین اِیمَس، حَتَّی اوُلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بِیلَن یانمَه – یان هَم بوُلَه آلمَیدِی، بَلکِی اوُلَر فَقَط اَلله نِینگ شَرِیعَت قانوُنلَرِی تَعیِین قِیلگَن مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش اوُچُون بِیر اَبزار بوُلَه آلَه دِی خالاص، مُسُلمانلَر اَنَه بوُ کوُزلَنگَن مَقصَدلَرِینِی قوُلگَه کِیرِیتِیشگَچ بُو اِیشلَرنِی تَعطِیل قِیلِیشَه دِی یاکِی حَتَّی دِیوانگَه یا جَنگگَه وَ اَمنِیَتگَه آئِد اَبزارلَرگَه اوُحشَب مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگَه وَ دُنیادَگِی تَرَقِّیاتلَرِیگَه مُناسِب حالدَه،اوُلَرنِی تَکاموُللَشتِیرِیشلَرِی وَ کامِلراق کوُرِینِیشگَه کِیلتِیرِیشلَرِی هَم موُمکِین.
اِیندِی، اَگَر بِیر هَفتَه یا آینِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ عَمَلِی،سِیاسِی، اِجتِمائِی سِیرَتلَرِینِی وَ رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ مَدَنِیَتلَرِینِی تَنِیب آلِیش اوُچُون یاکِی “جِهاد فَرضِ عَیندوُر” وَ طاغوُتگَه کُفر کِیلتِیرِیش یا “اوُچ اَبزارنِی” تَنِیشتِیرِیش اوُچُون یاکِی باشقَه هَر قَندَی شَرعِی اِیشلَر اوُچُون خاصلَنگَن بوُلسَه وَ اوُرتَه دَن یِیللَر اوُتگَه نِیگَه قَرَمَسدَن بُو مَقصَدلَرِینِی قوُلگَه کِیرِیتِیلمَه گَن بوُلسَه، قَندَی بوُلَه دِی؟ بُو یِیردَه مُحَمَّد اِبنِ عَبدُ الوَهّابنِی هَفتَه سِی کَبِی شَرعِی مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیلگوُنچَه اوُندَن اَبزار صِیفَتِیدَه فایدَه لَنسَه بوُلَه دِیمِی؟ قَچانگَه چَه؟ اَنَه بُو کوُزلَنگَن شَرعِی مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش اَگَرچِی اوُزاق یِیللَر دَوام اَیتَه دِیگَن بوُلسَه هَم اوُندَن فایدَه لَنسَه بوُلَه دِی.
اَیتِیب اوُتِیلگَن اَنَه بُو اوُرِینلَرنِی هَمَّه سِیدَن مَقصَد دِینگَه یاکِی اَلله نِی شَرِیعَت قانوُنلَرِیگَه وَ اَحکاملَرِیدَن بِیرِیگَه بِیر نَرسَه نِی قوُشِیش اِیمَس؛ بَلکِی هَمَّه نَرسَه دَن آلدِیندَگِی شَرعِی مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش اوُچُون سُنَّتِی حَسَنَه نِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیشدَن عِبارَت. بُو بارَدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن بِیر حَدِیث نَقل قِیلِینگَن:
مُضِر قَبِیلَه سِیدَن بِیر جَماعَت رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی حوُضوُرلَرِیگَه کِیلِیشَه دِی، اوَلر جَوده قتتُیق فَقِیرلِیکدَه کوُن کِیچِیرَر اِیدِیلَر. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مُسُلمانلَرنِی اوُلَرگَه یاردَم بِیرِیشگَه تَرغِیب قِیلَه دِیلَر؛ اوُ کِیشِینِینگ دَعوَتلَرِیدَن سُونگ، بِیر اَنصارِی کِیشِی قوُلِیگَه آغِیرلِیک قِیلَه دِیگَن کوُمُوش توُلَه حَلتَه نِی کِیلتِیرِیب رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی مَنزِیللَرِیگَه قوُیِیب کِیتَه دِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: «مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ»[2] هَر قَندَی کِیشِی اِسلامدَه یَحشِی سُنَّتگَه یا سُنَّتِی حَسَنَه گَه اَساس سالسَه وَ اوُنِی وُجُودگَه کِیلتِیرسَه، آدَملَر اَنَه بُو شَرعِی سُنَّت آرقَه لِی شَرعِی بِیر اِیشنِی بَجَه رِیشسَه، بُو کِیشِیدَن سوُنگ شوُ عَمَلنِی قِیلگَن کِیشِیلَرنِینگ هَمَّه سِینِی اَجرِی اَنَه بُو اَساسچِیگَه یِیتِیب توُرَه دِی، لِیکِن قالگَنلَرنِینگ اَجرِی کَمَیتِیرِیلمَیدِی. اِیندِی اَگَر کِیمکِی اِسلامدَه یامان سُنَّتنِی اَساسچِیسِی بوُلَه دِیگَن بوُلسَه، اوُندَن سُونگ بُو عَمَلنِی قِیلگَن کِیشِیلَرنِینگ هَمَّه سِینِی گوُناهِی اوُنگَه یِیتِیب توُرَه دِی، اَمّا قالگَن اوُنِی آرتِیدَگِی کِیشِیلَرنِی گوُناهِی کَمَیتِیرِیلمَیدِی. [3]
(دوامی بار……..)
[1] معرفی کردن این «سه ابزار» خیلی مهم است، روزهایی در هفته یا سال به آن اختصاص داده شود
[2]– مسلم، الترمذي، النسائي، ابن ماجة، أحمد، الدارمي و مانند این حدیث را أبو هريرة رضي الله عنه از النبي صلى الله عليه وسلم روایت کرده است که فرمود:«من دعا إلى هدى كان له من الأجر مثل أجور من تبعه لا ينقص ذلك من أجورهم شيئا ومن دعا إلى ضلالة كان عليه من الإثم مثل آثام من تبعه لا ينقص ذلك من آثامهم شيئا». همچنین أبي مسعود الأنصاري رضي الله عنه، می گوید که النبي صلى الله عليه وسلم فرموده است:«من دل على خير فله مثل أجر فاعل»، خرجهما مسلم في صحيحه
[3]– مسلم، نسائی، احمد و دارمی
